LMS - LAN Management System 1.11-git [logo-small.png] LMS Developers Copyright © 2001-2013 LMS Developers __________________________________________________________________ Spis treści 1. Wstęp 1.1. Czym jest LMS 1.2. Autorzy 1.3. Licencja 1.4. Informacje dodatkowe 2. Instalacja i konfiguracja 2.1. Wstęp 2.2. Wymagania 2.3. Instalacja LMS 2.4. Lokalizacja 2.5. Instalacja serwera baz danych 2.6. Konfiguracja podstawowa 2.7. Prawa dostępu 2.8. Upgrade 2.9. Dokumenty 2.10. Baza podziału terytorialnego (TERYT) 3. Interfejs Użytkownika (LMS-UI) 3.1. Logowanie 3.2. Administracja 3.3. Klienci 3.4. Komputery 3.5. Osprzęt sieciowy 3.6. Sieci IP 3.7. Finanse 3.8. Dokumenty 3.9. Hosting 3.10. Wiadomości 3.11. Przeładowanie 3.12. Statystyki 3.13. Helpdesk 3.14. Terminarz 3.15. Konfiguracja 4. Skrypty 4.1. Instalacja 4.2. Lista dostępnych skryptów 4.3. Opis i konfiguracja 5. Generator plików konfiguracyjnych (lms-mgc) 5.1. Instalacja 5.2. Konfiguracja 5.3. Przykład zastosowania lms-mgc 6. LMS Daemon 6.1. Informacje podstawowe 6.2. Moduły 6.3. T-Script 7. Dla dociekliwych 7.1. Drzewo katalogów 7.2. Struktura bazy danych 7.3. Format pliku konfiguracyjnego 7.4. Generowanie danych losowych 7.5. Poziomy dostępu 7.6. Ograniczenia 8. Dodatki 8.1. Moje konto 8.2. Moje konto 2 8.3. Panel SQL 8.4. Ostrzeżenia + squid 8.5. Antywirus 9. Userpanel 9.1. O programie 9.2. Instalacja 9.3. Konfiguracja 9.4. Wygląd (style) 9.5. Moduły 10. FAQ Spis tabel 2-1. Lista zmian zrywających zgodność z wcześniejszymi wydaniami 4-1. Lista skryptów wykonywalnych 6-1. Lista modułów demona lmsd 7-1. Drzewo katalogów LMS Spis przykładów 3-1. Domeny. Konfiguracja PowerDNS. 3-2. Hosting. Konfiguracja proftpd. 3-3. Konta. Konfiguracja serwera pocztowego (postfix+sasl+courier). 3-4. Konta. Konfiguracja pure-ftpd. 4-1. Lms-notify: Przykładowy wyciąg 10 ostatnich operacji kasowych 4-2. Lms-notify: Przykład szablonu 5-1. Lms-mgc: Przykład instancji 6-1. Parser: Tworzenie pliku /etc/hosts 6-2. Parser: Lista dłużników 6-3. Parser: Opisy komputerów dla iptrafa. 6-4. Parser: Plik "ethers" dla programu arp. 6-5. Parser: Zamiennik modułu notify 6-6. Parser: Statystyki. 7-1. Format opcji konfiguracyjnych __________________________________________________________________ Rozdział 1. Wstęp 1.1. Czym jest LMS "LMS" jest zintegrowanym systemem zarządzania sieciami przeznaczonym dla różnej wielkości dostawców internetu (ISP). Oprogramowanie to stworzone w PHP, C i Perlu, współpracujące z różnymi bazami danych, składa się z przyjaznego interfejsu użytkownika (frontend) oraz programów instalowanych na serwerze dostępowym (backend) udostępniając następujące funkcjonalności: * zarządzanie dostępem do internetu (w tym kontrola przepływności i statystyki), * moduły finansowo-księgowe z fakturowaniem, * korespondencja seryjna i wiadomości administracyjne do klientów, * zarządzanie kontami i hostingiem, * ewidencja klientów i sprzętu (mapa sieci), * system obsługi zgłoszeń (helpdesk), * zarządzanie dowolnymi usługami, * zarządzanie czasem (terminarz), * panel administracyjny dla abonenta. Całość została wymyślona w ramach administracji ASK NetX i tam jest nieustannie rozwijana i poddawana testom. LMS nie zastąpi Ci umiejętności jakie powinien mieć administrator. Jeśli nie potrafisz wykonać tak prostych czynności jak instalacja czy konfiguracja, prawdopodobnie nie będziesz umiał dostroić LMS do swojego systemu. Tak więc bez znajomości systemów U*IX się nie obejdzie. __________________________________________________________________ 1.2. Autorzy 1.2.1. LMS Developers * Kod PHP: Łukasz 'Baseciq' Mozer Michał 'DziQs' Zapalski Radosław 'Warden' Antoniuk Krzysztof 'hunter' Drewicz Marcin 'Lexx' Król Aleksander A.L.E.C Machniak Tomasz 'Chilek' Chiliński Konrad 'kondi' Rzentarzewski Grzegorz 'Ceho' Chwesewicz * Kod C: Aleksander 'A.L.E.C' Machniak Marcin 'Lexx' Król Tomasz 'Chilek' Chiliński * Kod Perl: Łukasz 'Baseciq' Mozer Michał 'DziQs' Zapalski Maciej 'agaran' Pijanka Krzysztof 'hunter' Drewicz Tomasz 'Chilek' Chiliński Grzegorz 'Ceho' Chwesewicz * Design: Łukasz 'Baseciq' Mozer * HTML, JavaScript, CSS: Łukasz 'Baseciq' Mozer Paweł 'Bob_R' Czerski Paweł 'sickone' Kisiela Tomasz 'Chilek' Chiliński Konrad 'kondi' Rzentarzewski Grzegorz 'Ceho' Chwesewicz * Grafika: Piotr 'Pierzak' Mierzeński Grzegorz 'byko' Cichowski Kuba 'kflis' Flis Łukasz 'Baseciq' Mozer Jakub 'Jimmac' Steiner * Dokumentacja i strona WWW: Aleksander 'A.L.E.C' Machniak Kuba 'shasta' Jankowski Grzegorz 'JaBBaS' Dzięgielewski Łukasz 'Baseciq' Mozer Marcin 'Lexx' Król Konrad 'kondi' Rzentarzewski * Betatesterzy: Grzegorz 'byko' Cichowski Radosław 'Warden' Antoniuk Tomasz 'dzwonek' Dzwonkowski Sebastian 'Victus' Frasunkiewicz Kuba 'kflis' Flis Krystian 'UFOczek' Kochanowski Grzegorz 'JaBBaS' Dzięgielewski Andrzej 'chsh' Grądziel __________________________________________________________________ 1.2.2. Inni LMS zawiera fragmenty następującego oprogramowania: phpMyAdmin, phpsysinfo, NewsPortal, overLIB, ezpdf, xajax, Tigra Calendar, procedury konwersji liczb na postać słowną autorstwa Piotra Klebana oraz przykłady kodu zawarte w Podręczniku PHP. __________________________________________________________________ 1.3. Licencja Niniejszy program jest oprogramowaniem wolnodostępnym; możesz go rozprowadzać dalej i/lub modyfikować na warunkach Powszechnej Licencji Publicznej GNU, wydanej przez Fundację Wolnodostępnego Oprogramowania - według wersji drugiej tej Licencji lub którejś z późniejszych wersji. Niniejszy program rozpowszechniany jest z nadzieją, iż będzie on użyteczny - jednak BEZ JAKIEJKOLWIEK GWARANCJI, nawet domyślnej gwarancji PRZYDATNOŚCI HANDLOWEJ albo PRZYDATNOŚCI DO OKREŚLONYCH ZASTOSOWAŃ. W celu uzyskania bliższych informacji - Powszechna Licencja Publiczna GNU. Z pewnością wraz z niniejszym programem otrzymałeś też egzemplarz Powszechnej Licencji Publicznej GNU; jeśli nie - napisz do Free Software Foundation, Inc., 59 Temple Place - Suite 330, Boston, MA 02111-1307, USA. Angielski tekst tej licencji znajduje się tutaj. __________________________________________________________________ 1.4. Informacje dodatkowe 1.4.1. Kontakt z autorami Najlepiej poprzez listę mailingową, na którą można się zapisać wysyłając pustego maila o temacie "subscribe lms" na adres ecartis@lists.lms.org.pl, a maile wysyła się na adres lms@lists.lms.org.pl. __________________________________________________________________ 1.4.2. Zgłaszanie błędów i pomysłów Aby efektywnie zgłosić błąd lub nowy pomysł, najlepiej jest zapisać się na listę mailingową gdzie ktoś z autorów bądź użytkowników będzie miał szansę odpowiedzieć na pytania Cię nurtujące. Dostępny jest także dla testów BTS, gdzie można zgłaszać błędy po uprzedniej rejestracji. Raporty z BTS idą także na listę mailingową, więc najlepiej się zapisać, zgłosić błąd poprzez BTS, wysłać linka na listę i czekać na rozwój wydarzeń. Adres BTS to http://bts.lms.org.pl. __________________________________________________________________ 1.4.3. Najnowsza wersja Zawsze aktualną wersję LMS można pobrać z repozytorium CVS za pomocą interfejsu www tutaj, lub klasycznie (dostęp anonimowy, puste hasło): cvs -d :pserver:cvs@cvs.lms.org.pl:/cvsroot login cvs -d :pserver:cvs@cvs.lms.org.pl:/cvsroot co lms cvs -d :pserver:cvs@cvs.lms.org.pl:/cvsroot logout Repozytorium CVS można także przeglądać przy pomocy interfejsu WWW pod adresem http://cvs.lms.org.pl. __________________________________________________________________ 1.4.4. Historia zmian Informacje o zmianach jakie zaszły w kolejnych wersjach LMS zawarte są w pliku ChangeLog. __________________________________________________________________ 1.4.5. Wsparcie komercyjne Wielokrotnie na liście dyskusyjnej pojawiają się pytania typu "kiedy dana funkcjonalność zostanie dodana, czy też jaka kwota przyspieszyłaby wykonanie pewnych konkretnych prac." Aby nie zaśmiecać głównej listy mailingowej powstała lista lms-support. Aby się na nią zapisać należy wysyłać email o treści: "subscribe lms-support" na adres ecartis (at) lists.lms.org.pl, a konkretne maile wysyła się na adres lms-support (at) lists.lms.org.pl. Osoby poszukujące płatnego wsparcia w instalacji/konfiguracji lub potrzebujące nowych funkcjonalności powinny właśnie skorzystać z listy lms-support. Tam rozmawiamy o pieniądzach. Zlecając prace czy też pytając się o cenę należy pamiętać że LMS jest projektem Open Source. Nie jest on produktem jakiejś firmy, a więc każdą poprawkę należy uzgadniać bezpośrednio z developerem który ma ją wykonać. Osoby potrzebujące dokumentu potwierdzającego wykonanie usługi (faktury VAT, rachunku uproszczonego, umowy zlecenia bądź o dzieło) powinny to od razu zaznaczyć - najprawdopodobniej uzyskanie takiego dokumentu podniesie koszty całej usługi. Najbardziej doświadczonym w załatwianiu tego typu spraw jest Alec. Prowadzi on stronę www gdzie można dokonywać wpłat mających na celu rozwój projektu. Szczegóły znajdują się na stronie: http://lms.alec.pl. __________________________________________________________________ Rozdział 2. Instalacja i konfiguracja 2.1. Wstęp LMS składa się z kilku modułów, podstawowym modułem jest LMS-UI (interfejs użytkownika). Jest on w całości napisany w PHP i do pracy wymaga bazy danych (właściwie to każdy moduł wymaga bazy danych). To właśnie w LMS-UI wykonujemy wszystkie czynności, reszta modułów ma tylko za zadanie zautomatyzować pracę LMS. LMS to także zestaw skryptów w języku Perl, i to właśnie te skrypty wymagają abyś posiadał interpreter tego języka. Jeśli będziesz chciał używać tych skryptów, musisz mieć Perl'a. Skrypty pozwalają m.in. na comiesięczne naliczanie opłat abonamentowych bądź wysyłanie upomnień. Największy z nich - LMS-MGC jest skryptem, ale na tyle uniwersalnym że potrafi wygenerować praktycznie dowolny plik konfiguracyjny i zrestartować usługę na twoim serwerze. Jest jeszcze LMS Daemon, napisany w języku C. Jest on przeznaczony (a właściwie jego wtyczki) do generowania plików konfiguracyjnych i restartowania usług. Można go stosować jako zamiennik lub uzupełnienie skryptów perlowych. Odpowiada on za to, aby to co zostało zmienione w LMS-UI zostało zmienione także w rzeczywistości. __________________________________________________________________ 2.2. Wymagania 2.2.1. Serwer WWW Ponieważ LMS-UI jest napisane w PHP, niezbędny jest serwer WWW z interpreterem tego języka. Preferowanym serwerem jest Apache (www.apache.org). __________________________________________________________________ 2.2.2. Interpreter PHP Interpreter powinien być w wersji 5.2.x lub nowszej. PHP można ściągnąć ze strony www.php.net. W szczególności wymagane są następujące moduły (sprawdź "extension" w php.ini lub wyjście funkcji phpinfo()): * pcre, posix, * zlib (dla kompresowanych backupów), * gd i/lub ming (tylko dla mapy sieci), * mysql, mysqli lub pgsql (dla bazy danych), * iconv, mbstring * PEAR::Mail (wymaga PEAR::Net_SMTP i PEAR::Net_Socket) do mailingu. __________________________________________________________________ 2.2.3. Serwer baz danych LMS nie będzie działał prawidłowo na wersjach MySQL starszych od 5.0. LMS współpracuje także z PostgreSQL w wersji 8.4.x lub nowszych. __________________________________________________________________ 2.2.4. Biblioteka Smarty LMS-UI do pracy wymaga jeszcze biblioteki Smarty (http://www.smarty.net) w wersji 3.0 lub wyższej. __________________________________________________________________ 2.2.5. Perl O ile dla LMS-UI wystarczy to co powyżej, to żeby mieć działający LMS-MGC i resztę skryptów potrzebujemy także Perla i moduły do niego, które można pobrać z www.cpan.org, czyli: * perl właściwy i jego podstawowe moduły (POSIX, GetOpt::Long), * Config::IniFiles, * DBI, * DBD-mysql (Jeśli masz zamiar używać mysql'a), * DBD-Pg (Jeśli masz zamiar używać postgres'a), __________________________________________________________________ 2.2.6. Kompilator języka C Jeśli chcesz uruchomić LMS Daemon będziesz potrzebował działający kompilator języka C, gdyż jest on dostarczany wyłącznie w postaci kodu źródłowego. __________________________________________________________________ 2.2.7. Przeglądarka www LMS posiada webowy interfejs, dlatego wymagana jest przeglądarka, która obsługuje javascript i ma włączone cookies. Z naszego doświadczenia wynika, że najlepszym wyborem będzie Mozilla Firefox 1.x. __________________________________________________________________ 2.3. Instalacja LMS LMS w postaci archiwum tar.gz można pobrać ze strony domowej projektu (www.lms.org.pl), a następnie rozpakować i umieścić w wybranym katalogu (np. /var/www/lms ) dostępnym dla serwera www: $ cd /var/www $ wget http://www.lms.org.pl/download/stable/lms-x.x.x.tar.gz $ tar zxf lms-x.x.x.tar.gz Biblioteka Smarty zawarta jest w paczce z LMSem. Natomiast gdy używasz wersji systemu pobranej wprost z CVSu musisz sam zadbać o jej instalację. Najprościej skorzystać ze skryptu /devel/smarty_install.sh, który pobierze bibliotekę Smarty z Internetu i skopiuje zawartość katalogu /lib z pobranej paczki do katalogu /lib/Smarty. Notatka Położenie wszystkich katalogów możesz zmienić w sekcji [directories] pliku lms.ini. Pliki z konfiguracją (sample/lms.ini i sample/lms-mgc.ini) umieść w katalogu /etc/lms. Skrypty wykonywalne z katalogu bin najlepiej przenieść do katalogu /usr/sbin. Ostrzeżenie Serwer www musi mieć prawo odczytu pliku lms.ini oraz prawa odczytu i zapisu do katalogu backup. Stanowi to potencjalne obniżenie poziomu bezpieczeństwa systemu. Ostrzeżenie Bezwzględnie LMS wymaga wyłączenia opcji PHP register_globals. Notatka Począwszy od wersji 1.6 przechowywanie konfiguracji interfejsu użytkownika w lms.ini jest przestarzałe. Jedynymi koniecznymi sekcjami w tym pliku są [database] i [directories] oraz konfiguracja skryptów perlowych. Ustawienia LMS-UI przechowywane są w bazie danych i mogą być modyfikowane przez interfejs użytkownika, mają także wyższy priorytet od tych zawartych w lms.ini. Zalecane zmiany w php.ini (lub httpd.conf dla wirtualki LMSa): mbstring.func_overload = 7 register_globals = off max_execution_time = 60 ; co najmniej memory_limit = 32M ; co najmniej Przed pierwszym uruchomieniem LMSa wymagane jest ustawienie opcji konfiguracyjnych bazy danych i katalogów w pliku lms.ini. Następnie po uruchomieniu LMS-UI zakładamy konto użytkownika uprzywilejowanego (zaznaczając wszystkie uprawnienia). Po czym możemy przystąpić do konfiguracji podstawowej systemu. W menu Konfiguracja -> Interfejs użytkownika ustawiamy podstawowe opcje odnoszące się do LMS-UI. Następnie wymagane jest zdefiniowanie przynajmniej jednej firmy (oddziału) oraz wskazane jest zdefiniowanie stawek podatkowych, planów numeracyjnych, województw oraz hostów. __________________________________________________________________ 2.4. Lokalizacja Domyślnym językiem interfejsu użytkownika jest angielski, a znaki są kodowane w UTF-8. Aby znaki narodowe innych języków były poprawnie wyświetlane należy mieć w systemie odpowiednie locale. Np. dla języka polskiego będzie to komenda: # localedef -v -c -i pl_PL -f UTF-8 /usr/share/locale/pl_PL.UTF-8 Jeśli w interfejsie użytkownika znaki narodowe w dalszym ciągu nie będą wyświetlane poprawnie możliwe, że trzeba będzie dodać do pliku konfiguracyjnego serwera www (httpd.conf) wpis: AddDefaultCharset Off oraz w konfiguracji PHP (php.ini) zakomentować wpis: ;default_charset = "iso-8859-1" Informacje na temat konfiguracji kodowania bazy danych w dalszej części rozdziału. __________________________________________________________________ 2.5. Instalacja serwera baz danych 2.5.1. MySQL 2.5.1.1. Wstęp Ta bardzo popularna baza jest dostępna z większością dystrybucji Linuksa. Jeżeli jednak będziesz musiał ją zainstalować samodzielnie, zacznij od ściągnięcia źródeł z www.mysql.com. __________________________________________________________________ 2.5.1.2. Instalacja serwera MySQL Po rozpakowaniu, wejdź do katalogu z naszym MySQL i wydaj kolejno polecenia: $ ./configure --prefix=/usr/local/mysql $ make $ make install $ /usr/local/mysql/bin/mysql_install_db $ chown mysql -R /usr/local/mysql/var $ /usr/local/mysql/bin/safe_mysqld & $ /usr/local/mysql/bin/mysqladmin -u root password nowe_hasło __________________________________________________________________ 2.5.1.3. Utworzenie bazy danych Konieczne to jest jeżeli uruchamiasz LMS po raz PIERWSZY. Tak więc, wejdź do katalogu w którym masz LMS'a i uruchom shell mysql'a: mysql -u[tutaj wpisz użytkownika z pełnym dostępem do bazy] -p Enter password:[podaj hasło] mysql> CREATE DATABASE lms CHARACTER SET utf8 COLLATE utf8_polish_ci; mysql> GRANT USAGE ON lms.* TO lms@localhost; mysql> GRANT ALL ON lms.* TO lms@localhost IDENTIFIED BY 'twoje_hasło'; mysql> flush privileges; __________________________________________________________________ 2.5.1.4. Konfiguracja LMS (lms.ini) Ponieważ MySQL jest domyślną bazą dla LMS'u, konfiguracja ogranicza się do podania w sekcji [database] pliku /etc/lms/lms.ini hasła i użytkownika: user = lms password = hasło_z_pkt.3 W PHP dostępne są dwa rozszerzenia do obsługi bazy MySQL (mysql i mysqli). LMS obsługuje oba, możesz wybrać, ktego chcesz użyć ustawiając odpowiednio opcję type w sekcji [database]. Po takim zabiegu, o ile LMS'owi uda się nawiązać połączenie do bazy danych, można już bez problemu dostać się do systemu. Jeżeli jednak w bazie danych nie ma żadnego konta użytkownika, jedyną rzeczą jaką zobaczysz będzie formularz dodania użytkownika. Jeżeli podasz prawidłowe dane użytkownika, LMS przeniesie Cię na stronę logowania gdzie od razu będziesz mógł użyć nowo utworzonego konta. Zatrzymaj się tutaj i dodaj coś do crona, tak dla świętego spokoju: 12 4 3,10,17,21,28 * * /usr/bin/mysqldump -u lms --password=Twoje-super-tajne-hasło \ --add-drop-table --add-locks lms > backups/lms-auto-"$(date +%s)".sql Spowoduje to wykonywanie o 4:12 rano, każdego 3, 10, 17, 21 i 28 dnia miesiąca automagicznie zrzutu danych z mysqla. __________________________________________________________________ 2.5.2. PostgreSQL 2.5.2.1. Wstęp LMS jest testowany na PostgreSQL 8.4.x i nowszych, możesz mieć problemy korzystając ze starszych wersji. Jeżeli nie masz zainstalowanego serwera PostgreSQL, możesz np. własnoręcznie skompilować go ze źródeł dostępnych na stronie www.postgresql.org. __________________________________________________________________ 2.5.2.2. Instalacja Jest to wersja skrócona instalacji, więcej informacji znajdziesz w dokumentacji postgresa. Po ściągnięciu i rozpakowaniu wejdź do katalogu głównego i wpisz kolejno poniższe polecenia. $ ./configure --enable-locale $ gmake $ su $ gmake install $ adduser postgres $ mkdir /usr/local/pgsql/data $ chown postgres /usr/local/pgsql/data $ su - postgres $ /usr/local/pgsql/bin/initdb -D /usr/local/pgsql/data --locale=pl_PL.UTF-8 $ /usr/local/pgsql/bin/postmaster -D /usr/local/pgsql/data >logfile 2>&1 & Ostrzeżenie Dotyczy wersji <= 9.1.x: Wymagane jest dodanie wpisu w postgresql.conf: custom_variable_classes = 'lms' __________________________________________________________________ 2.5.2.3. Utworzenie bazy danych Mając uruchomiony serwer możesz przystąpić do tworzenia bazy o nazwie 'lms', której właścicielem będzie użytkownik z loginem 'lms'. $ /usr/local/pgsql/bin/createuser -DPRS lms $ /usr/local/pgsql/bin/createdb -E UNICODE -O lms lms __________________________________________________________________ 2.5.2.4. Konfiguracja LMS (lms.ini) Dla systemu LMS domyślnym serwerem baz danych jest MySQL, dlatego w sekcji [database] pliku /etc/lms/lms.ini należy ustawić następujące opcje: type = postgres user = lms password = hasło_podane_przy_tworzeniu_użytkownika_lms Notatka Hasło jest wymagane w zależności od konfiguracji autentykacji użytkowników postgresa w /usr/local/pgsql/data/pg_hba.conf. Domyślnie hasło nie jest wymagane. Po takim zabiegu, o ile LMS'owi uda się nawiązać połączenie do bazy danych, można już bez problemu dostać się do systemu. Jeżeli jednak w bazie danych nie ma żadnego konta użytkownika, jedyną rzeczą jaką zobaczysz będzie formularz dodania użytkownika. Zatrzymaj się tutaj i dodaj coś do crona, tak dla świętego spokoju: 12 4 3,10,17,21,28 * * /usr/bin/pg_dump -U lms --clean \ --file=backups/lms-auto-"$(date +%s)".sql __________________________________________________________________ 2.6. Konfiguracja podstawowa Głównym plikiem konfiguracyjnym LMS jest lms.ini, który należy umieścić w katalogu /etc/lms lub w katalogu głównym LMS'a. Zawiera on zmienne konfiguracyjne LMS-UI oraz wszystkich skryptów wykonywalnych z wyjątkiem LMS-MGC. Notatka Pamiętaj o usunięciu średników na początku linii z ustawianym parametrem konfiguracyjnym. __________________________________________________________________ 2.6.1. Sekcja [database] - ustawienia bazy danych * type Typ drivera bazy danych. Aktualnie w 100% supportowany jest 'mysql', 'mysqli' oraz 'postgres'. Domyślnie: mysql Przykład: type = mysql * host Host gdzie zainstalowana jest baza danych. Najczęściej, localhost, ale można tutaj wstawić cokolwiek (ip, domena, ścieżka do gniazda w formacie '/path/to/socket'). Domyślnie: localhost Przykład: host = localhost * user Użytkownik do bazy danych. W wielu wypadkach (jeżeli postępowałeś zgodnie ze wskazówkami w dokumentacji) będzie to 'lms'. Jeżeli chcesz używać konta uprzywilejowanego, prawdopodobnie wpiszesz 'root' (MySQL na większości *nixów), 'mysql' (na PLD) bądź 'postgres' (PostgreSQL). Domyślnie: mysql Przykład: user = lms * password Hasło do bazy danych. Domyślnie puste. Przykład: password = password * database Nazwa bazy danych, domyślnie lms. Przykład: database = lms __________________________________________________________________ 2.6.2. Sekcja [directories] - ustawienia katalogów * sys_dir Katalog systemowy. Jest to miejsce gdzie jest cała zawartość UI LMS'a, czyli index.php, grafiki, szablony i reszta. Domyślnie, index.php stara się sam odnaleźć w filesystemie używając getcwd(), ale lepiej by było gdyby mu powiedzieć gdzie jest: Przykład: sys_dir = /var/www/htdocs/lms/ * modules_dir Katalog z "modułami" LMS'a. Czyli zawartość katalogu modules. Domyślnie jest to podkatalog modules w sys_dir. Przykład: modules_dir = /usr/share/lms/modules/ * lib_dir Katalog z "bibliotekami" LMS'a. Czyli zawartość katalogu lib. Domyślnie to podkatalog lib w sys_dir. Przykład: lib_dir = /usr/share/lms/lib/ * backup_dir Katalog z kopiami zapasowymi bazy danych - miejsce gdzie LMS zapisuje zrzuty z bazy. Domyślnie jest to podkatalog 'backups'. Przykład: backup_dir = /var/backup/lms/ Ostrzeżenie Jeśli katalog z kopiami zapasowymi będzie osiągalny z poziomu WWW, to każdy bez autoryzacji będzie miał do nich dostęp. * doc_dir Katalog na archiwum dokumentów - miejsce gdzie LMS zapisuje pobrane pliki. Domyślnie jest to podkatalog 'documents'. Przykład: doc_dir = /usr/share/documents/ Ostrzeżenie Jeśli ten katalog będzie osiągalny z poziomu WWW, to każdy bez autoryzacji będzie miał do nich dostęp. * smarty_compile_dir Katalog kompilacji Smarty-ego. Miejsce gdzie Smarty kompiluje szablony. Domyślnie to templates_c w katalogu sysdir. Przykład: smarty_compile_dir = /var/smarty/compile/lms * smarty_templates_dir Katalog z szablonami którymi Smarty-ego. Domyślnie to podkatalog templates z sys_dir'a. Przykład: smarty_templates_dir = /usr/share/lms/templates __________________________________________________________________ 2.6.3. Sekcja [finances] - konfiguracja finansów Sekcja ta zawiera opcje dotyczące naliczania opłat, a także dane do druków przelewu, których opis znajdziesz w rozdziale o fakturach. * suspension_percentage (opcjonalny) Wartość procentowa obciążenia generowana dla obciążeń zawieszonych. Domyślnie: '0' Przykład: suspension_percentage = 50 __________________________________________________________________ 2.7. Prawa dostępu 2.7.1. Idea LMS ma możliwość zdefiniowania do 256 reguł dostępu do systemu. Każda z nich może zabraniać, bądź pozwalać na dostęp do konkretnych modułów. Każdemu użytkownikowi można przydzielić dowolną kombinację reguł dostępu. Domyślnie zdefiniowana jest następująca lista reguł dostępu: * pełen dostęp * odczyt wszystkich danych (z wyjątkiem Helpdesku) * podłączanie i odłączanie komputerów * zarządzanie finansami * przeładowywanie konfiguracji * zarządzanie klientami * zarządzanie komputerami * dostęp do statystyk * dostęp do korespondencji seryjnej * zarządzanie Helpdeskiem (RT) * obsługa Helpdesku (RT) * zarządzanie hostingiem * konfiguracja interfejsu użytkownika * zarządzanie sieciami i urządzeniami sieciowymi * zarządzanie terminarzem * zarządzanie i konfiguracja demona * operacje kasowe * zarządzanie grupami klientów * zarządzanie grupami komputerów * przypisywanie klientów do grup * przypisywanie komputerów do grup * zarządzanie kontami voip * zarządzanie Userpanelem * brak dostępu do modyfikacji i zakładania kont użytkowników * brak dostępu Niektóre z nich zezwalają na dostęp do modułów oraz dwie zabraniają. Moduły do których użytkownik ma zawsze dostęp to: welcome, copyrights, logout, chpasswd (przy czym chpasswd umożliwia tylko zmianę własnego hasła), dostęp do reszty jest zdefiniowany regułami. Notatka Jeśli nie ustawimy użytkownikowi żadnej reguły dostępu, to LMS domyślnie przydzieli mu regułkę 0, czyli pełen dostęp. __________________________________________________________________ 2.7.2. Jak to działa? Decyzja czy użytkownik ma prawo dostępu do modułu czy nie przebiega następująco: - najpierw sprawdzana jest lista modułów, do których zawsze ma się dostęp, - potem następuje sprawdzenie czy moduł pasuje do reguł w poszczególnych poziomach, do których użytkownik ma dostęp, - na końcu podejmowana jest decyzja czy użytkownik ma uprawnienia by do modułu się dobrać. Jeżeli moduł się załapał na którykolwiek poziom, który zabrania dostępu, dostęp zostanie zabroniony nawet jeżeli użytkownik ma ustawiony poziom, który pozwala na dostęp do modułu (np. ktoś ma pełny dostęp oraz brak dostępu do modułu dodawania komputerów, nie będzie on mógł się odwołać do tego modułu). Jeżeli moduł pasuje do poziomu, który pozwala na dostęp do danego modułu LMS zezwala na dalszą pracę. Jeżeli natomiast moduł się nie "załapał" na żaden poziom również zostanie mu wyświetlony komunikat o braku dostępu. __________________________________________________________________ 2.7.3. Reguły dostępu definiowane przez użytkownika Zaawansowani użytkownicy mają możliwość zdefiniowania dodatkowych dowolnych reguł dostępu lub przedefiniowania istniejących. W tym celu należy utworzyć skrypt PHP na wzór lib/accesstable.php. Lokalizację pliku podajemy w opcji custom_accesstable sekcji [phpui]. W ten sposób można zdefiniować własne reguły zezwalające lub zabraniające dostępu do dowolnych modułów. Moduł to nazwa pliku PHP z katalogu modules, którą w regułach dostępu podajemy bez rozszerzenia. Dla przykładu, można zdefiniować uprawnienie do odczytu faktur (np. na potrzeby skryptu lms-sendinvoices) w następujący sposób: __________________________________________________________________ 2.8. Upgrade Uaktualnienie LMS'a przebiega w kilku etapach. Zacznij od sprawdzenia wymagań systemu, gdyż mogły ulec zmianie. Jeśli korzystasz z bazy MySQL powinieneś także zweryfikować uprawnienia użytkownika, one też ulegały zmianie w przeszłości. Najpierw utwórz katalog z plikami nowej wersji (nie zaleca się nadpisywania starych plików nowymi) oraz usuń zawartość katalogu templates_c. Następnie, jeśli nie masz jeszcze w systemie locali pl_PL.UTF-8, należy je utworzyć komendą: # localedef -v -c -i pl_PL -f UTF-8 /usr/share/locale/pl_PL.UTF-8 Jeśli w interfejsie użytkownika znaki narodowe nie będą wyświetlane poprawnie możliwe, że trzeba będzie w pliku konfiguracyjnym serwera www (httpd.conf) ustawić: AddDefaultCharset Off oraz w konfiguracji PHP (php.ini) wyłączyć/zakomentować domyślne kodowanie: ;default_charset = "iso-8859-1" Kolejnym krokiem jest dokonanie zmian w bazie. Od wersji 1.3.1 wprowadzono automatyczną procedurę aktualizacji struktury bazy danych. Następuje ona za każdym razem podczas uruchomienia LMS-UI (jeszcze przed zalogowaniem do systemu). Ostatni etap - konwersja danych do unicodu. Począwszy od wersji 1.5.4 zaleca się przechowywanie danych zakodowanych w utf-8 (UNICODE), poniżej zostanie przedstawiony przykład migracji z kodowania ISO-8859-2 do UNICODE na bazie danych PostgreSQL. Zaczynamy od utworzenia backupu danych w LMSie. Następnie przechodzimy do katalogu z backupami i wykonujemy konwersję pliku backupu. # iconv --from-code=ISO-8859-2 --to-code=UTF-8 < plik_backupu > nowy_plik Po czym zmieniamy nazwę nowo powstałego pliku na lms-xxxxxxx.sql, aby plik ten był widoczny z poziomu LMS-UI. Teraz należy utworzyć bazę danych z kodowaniem UNICODE (opis w dziale Instalacja). Po czym uruchamiamy LMS-UI i odtwarzamy dane z przekonwertowanego backupu. Ostrzeżenie Jeżeli używasz wersji pobranej z CVSu musisz dodatkowo zadbać o instalację biblioteki Smarty. Do katalogu /lib/Smarty wgraj zawartość katalogu /lib z paczki Smarty. Czynność (wraz z pobraniem biblioteki Smarty) automatycznie wykonuje skrypt /devel/smarty_install.sh. __________________________________________________________________ 2.8.1. Zmiany w konfiguracji Poniżej znajduje się lista zmian (oraz numer wersji), które zrywają zgodność z wcześniejszymi wydaniami. Zmiany najcześćiej dotyczą usunięcia jakiejś opcji/funkcji, zmiany nazwy opcji konfiguracyjnej, zachowania. Tabela 2-1. Lista zmian zrywających zgodność z wcześniejszymi wydaniami Wersja Opis zmiany 1.11.8 * opcje smtp_* i debug_email przeniesiono z sekcji [phpui] do sekcji [mail] * lms-notify: opcję mailtemplate zastąpiono opcją debtors_template, opcję mailsubject zastąpiono opcją debtors_subject, usunięto parametr --template-file (-D) * lms-notify-sms: opcję smstemplate zastąpiono opcją debtors_template, usunięto parametr --template-file (-D) __________________________________________________________________ 2.9. Dokumenty LMS umożliwia generowanie oraz przechowywanie przeróżnych dokumentów tj. faktur, dowodów wpłat oraz dokumentów nie-finansowych np. umów, protokołów. Dokumenty mogą być numerowane wg wzorców (planów) numeracyjnych zdefiniowanych przy pomocy menu Konfiguracja - Plany numeracyjne. __________________________________________________________________ 2.9.1. Sposób wyliczania podatku VAT Poniżej przedstawiono sposób w jaki wyliczany jest podatek w LMS. Wartości wszystkich działań są zaokrąglane do dwóch miejsc po przecinku. W bazie LMS cena jednostkowa pozycji fakturowej jest przechowywana jako wartość brutto (z podatkiem). * wartość podatku = (stawka podatku / 100) + 1 Przykład: stawka podatku VAT to 22% wartość podatku = (22 / 100) + 1 = 1,22 * cena jednostkowa netto = cena jednostkowa brutto / wartość podatku Przykład: cena brutto metra kabla wynosi 2,56 zł, a stawka podatku VAT to 22% cena jednostkowa netto = 2,56 zł / 1,22 = 2,10 zł * sumaryczna cena brutto = cena jednostkowa brutto * ilość sztuk Przykład: cena brutto metra kabla wynosi 2,56 zł, ilość metrów 1366, a stawka podatku VAT to 22% cena sumaryczna brutto = 2,56 zł * 1366 m = 3496,96 zł * cena sumaryczna netto = cena sumaryczna brutto / wartość podatku Przykład: cena brutto metra kabla wynosi 2,56 zł, ilość metrów 1366, a stawka podatku VAT to 22% cena sumaryczna netto = (2,56 zł * 1366 m = 3496,96 zł) / 1,22 = 2866,36 zł __________________________________________________________________ 2.9.2. Faktury LMS umożliwia wystawianie faktur automatycznie i ręcznie. Ręczne wystawienie faktury jest możliwe z menu 'Nowa faktura' w panelu 'Finanse'. Automatyczne wystawianie faktur wymaga włączenia tej opcji podczas przypisywania taryf użytkownikom. W takim wypadku zapisem faktur do bazy zajmuje się skrypt lms-payments lub demon lmsd Do poprawnego działania i tworzenia wydruków wymagane jest ustawienie podstawowych parametrów faktury takich jak nagłówek, stopka, domyślny wystawca, miejsce wystawienia oraz konto bankowe w definicji firmy. Ponadto mamy do dyspozycji opcje sekcji [invoices] konfiguracji: * print_balance_history Określa czy na fakturze (html) drukować listę operacji finansowych na koncie klienta. Domyślnie: nie ustawiona. Przykład: print_balance_history = true * print_balance_history_limit Liczba rekordów na liście operacji finansowych na fakturze. Domyślnie: 10. Przykład: print_balance_history_limit = 20000 Wygenerowane faktury można obejrzeć w dwojaki sposób: albo poprzez ikonkę drukarki na wykazie bilansu finansowego (ogólnego bądź pojedynczego użytkownika), albo poprzez 'Lista faktur' z menu 'Finanse'. W przypadku listy faktur, możliwe jest także filtrowanie faktur do wydruku. Podczas wydruku faktury domyślnie wyświetlany jest oryginał i kopia, można to zmienić: * default_printpage Lista oddzielonych przecinkiem nazw stron wydruku faktur. Można użyć zdefiniowane ciągi znaków "original", "copy" i "duplicate". Domyślnie: "original,copy". Przykład: default_printpage = "original" __________________________________________________________________ 2.9.2.1. HTML Przy domyślnych ustawieniach faktury wyświetlane są w formacie html wg domyślnego szablonu. W sekcji [invoices] masz do dyspozycji jeszcze następujące opcje: * template_file Szablon faktury, który powinien znajdować się w katalogu templates. Domyślnie: invoice.html. Przykład: template_file = invoice-mynet.html * content_type Content-type dla faktury. Jeżeli wpiszesz tutaj 'application/octet-stream' to przeglądarka zechce wysłać plik do zapisania na dysku, zamiast go wyświetlić. Przydatne jeśli używasz własnego szablonu, który wygeneruje np.rtf'a lub xls'a. Domyślnie: 'text/html' Przykład: content_type = application/octet-stream * attachment_name Można podać nazwę pliku, jako który ma zostać zapisany gotowy wydruk. Domyślnie: pusta. Przykład: attachment_name = faktura.xls Wynikowy dokument HTML zawiera oryginały i kopie, które są oddzielone znacznikami podziału strony poprzez CSS. Tak więc każda nowoczesna przeglądarka zgodna z CSS powinna bezproblemowo drukować faktury ładnie podzielone na strony. Funkcja ta była testowana na przeglądarkach Microsoft Internet Explorer 6.0, Opera 7.02 oraz Mozilla 1.3. Notatka Praktycznie każda przeglądarka internetowa ma możliwość konfiguracji wydruku, gdzie można wyłączyć funkcje takie jak drukowanie stopki i nagłówka, czy też adresu na wydruku. __________________________________________________________________ 2.9.2.2. PDF Możliwe jest także tworzenie faktur jako pliki pdf. Przypisanie opcji type z sekcji [invoices] wartości 'pdf' spowoduje, że faktury zamiast w html'u będą tworzone jako pliki "portable data format". Opcja template_file spełnia podobną rolę jak dla faktur html'owych, z tym, że posiada predefiniowane wartości: 'standard' - faktura podstawowa (odpowiednik invoice.html) i 'FT-0100' - faktura przystosowana do drukowania na drukach FT-0100 zawierających druk polecenia przelewu. W opcji template_file można także wstawić nazwę pliku php, jednak ta możliwość jest przeznaczona dla zaawansowanych użytkowników, gdyż wymaga utworzenia pliku php, a nie tak jak w przypadku faktur html'owych szablonu Smarty. __________________________________________________________________ 2.9.2.3. Korekty Faktury korygujące korzystają z ustawień dotyczących pozostałych faktur z sekcji [invoices]. Domyślny szablon faktury uwzględnia faktury korygujące. Jednak udostępniono opcję pozwalającą na zdefiniowanie osobnego szablonu dla korekt (pozostałe opcje są wspólne dla faktur i dla korekt): * cnote_template_file Szablon faktury korygującej, który powinien znajdować się w katalogu templates. Domyślnie: invoice.html. Przykład: cnote_template_file = invoice-mynet.html __________________________________________________________________ 2.9.2.4. Automatyczne generowanie numeru konta bankowego LMS umożliwia automatyczne generowanie numeru konta bankowego w standardzie IBAN zawierającego ID klienta. Funkcja ta może być używana do masowej identyfikacji płatności która jako usługa znajduje się w ofercie większości banków. Aby masowa identyfikacja była możliwa, należy podpisać umowę z bankiem z której potrzebne nam będą: * Numer rozliczeniowy banku zawsze stały dla każdego banku, złożony z 8 cyfr * Identyfikator rachunku identyfikator naszego wirtualnego rachunku, złożony z 4 cyfr Gdy mamy potrzebne dane, definiujemy konto bankowe w konfiguracji firmy (oddziału). System sam rozpozna (na podstawie długości), czy wprowadzono cały numer rachunku firmy czy prefiks do płatności masowych. Prefix powinien składać się z 8 do 20 cyfr bez spacji i innych znaków. Od tej pory jeśli używamy faktur PDF z szablonem FT-0100, lub drukujemy bloczki przelewu/wpłaty z menu Finanse -> Wydruki -> Faktury -> Drukuj polecenia przelewu/wpłaty, każdy wydruk będzie zawierał unikalny numer konta z zawartym ID naszego klienta. ID klienta zostanie dodane na końcu, oraz poprzedzone odpowiednia ilością zer. Suma kontrolna będzie wyliczana automatycznie. Więcej o IBAN w Wikipedii __________________________________________________________________ 2.9.3. Polecenia przelewu/wpłaty Dane do druków polecenia przelewu brane są z danych firmy do której przypisany jest dany klient. Tytuł płatności można ustawić przy użyciu opcji 'pay_title' w sekcji [finances]. Dotyczy to zarówno wydruków poleceń przelewu dostępnych w Finanse -> Wydruki jak i wydruków faktur typu FT-0100. __________________________________________________________________ 2.9.4. Dokumenty kasowe (KP/KW) Dokumenty kasowe, ze względu na swoją specyfikę, posiadają podobne opcje konfiguracyjne jak faktury. __________________________________________________________________ 2.9.4.1. HTML Przy domyślnych ustawieniach dokumenty kasowe wyświetlane są w formacie html wg domyślnego szablonu. Dla dowodów wpłaty oraz wypłaty przewidziano wspólny szablon wydruku. W sekcji [receipts] masz do dyspozycji jeszcze następujące opcje: * template_file Szablon dowodu wpłaty/wypłaty, który powinien znajdować się w katalogu templates. Domyślnie: receipt.html. Przykład: template_file = mytempl/receipt.html * content_type Content-type dla druku. Jeżeli wpiszesz tutaj 'application/octet-stream' to przeglądarka zechce wysłać plik do zapisania na dysku, zamiast go wyświetlić. Przydatne jeśli używasz własnego szablonu, który wygeneruje np.rtf'a lub xls'a. Domyślnie: 'text/html' Przykład: content_type = application/octet-stream * attachment_name Można podać nazwę pliku, jako który ma zostać zapisany gotowy wydruk. Domyślnie: pusta. Przykład: attachment_name = receipt.xls __________________________________________________________________ 2.9.4.2. PDF Możliwe jest także tworzenie dokumentów kasowych jako plików pdf. Przypisanie opcji type z sekcji [receipts] wartości 'pdf' spowoduje, że dowody zamiast w html'u będą tworzone jako pliki "portable data format". Opcja template_file spełnia podobną rolę jak dla wydruków html'owych z tym, że posiada predefiniowaną wartość: 'standard' - wydruk podstawowy (odpowiednik receipt.html). W opcji template_file można także wstawić nazwę pliku php, jednak ta możliwość jest przeznaczona dla zaawansowanych użytkowników, gdyż wymaga utworzenia pliku php, a nie tak jak w przypadku html'a szablonu Smarty. __________________________________________________________________ 2.9.5. Noty obciążeniowe 2.9.5.1. HTML Przy domyślnych ustawieniach noty wyświetlane są w formacie html wg domyślnego szablonu. W sekcji [notes] masz do dyspozycji następujące opcje: * template_file Szablon noty, który powinien znajdować się w katalogu templates. Domyślnie: note.html. Przykład: template_file = mytempl/note.html * content_type Content-type dla druku. Jeżeli wpiszesz tutaj 'application/octet-stream' to przeglądarka zechce wysłać plik do zapisania na dysku, zamiast go wyświetlić. Przydatne jeśli używasz własnego szablonu, który wygeneruje np.rtf'a lub xls'a. Domyślnie: 'text/html' Przykład: content_type = application/octet-stream * attachment_name Można podać nazwę pliku, jako który ma zostać zapisany gotowy wydruk. Domyślnie: pusta. Przykład: attachment_name = receipt.xls __________________________________________________________________ 2.9.6. Dokumenty pozostałe Oprócz dokumentów finansowych w LMSie można przechowywać dokumenty takie jak umowy, protokoły, aneksy i inne. Każemu klientowi można przypisać dowolną liczbę dokumentów na zakładce 'Dokumenty klienta' w panelu 'Informacje o kliencie' lub poprzez menu 'Dokumenty'. Pliki z dokumentami przechowywane są poza bazą danych (o czym należy pamiętać robiąc backupy) w katalogu określonym zmienną 'doc_dir' w sekcji [directories] pliku konfiguracyjnego. Dokumenty mogą być importowane do systemu jako gotowe pliki, ale także tworzone według szablonów przy użyciu zdefiniowanych kreatorów. Tutaj system daje duże możliwości konfiguracji. W katalogu documents/templates/default znajduje się domyślny kreator dokumentu (szablon i silnik). Użytkownik może utworzyć dowolną liczbę własnych kreatorów dokumentów, które należy umieścić w katalogu documents/templates/. Każdy kreator powinien zawierać plik info.php o określonej strukturze: 'default', // nazwa (katalogu) kreatora, małe litery i cyfry 'engine' => 'default', // katalog z silnikiem (engine.php) // można używać silników z innych kreatorów 'template' => 'template.html', // plik szablonu (w katalogu 'name') 'title' => trans('Default document'), // opis, który będzie wyświetlany w LMS-UI 'content_type' => 'text/html', // typ pliku wynikowego 'output' => 'default.html', // nazwa pliku wynikowego 'plugin' => 'plugin', // nazwa pliku pluginu (w katalogu 'name') 'post-action' => 'post-action', // plik PHP wykonywany po dodaniu dokumentu (w transakcji) ); ?> Plik info.php opisuje kreatora i jest jedynym wymaganym plikiem. Do utworzenia dokumentu potrzebny jest silnik (plik o nazwie engine.php). Można utworzyć własny silnik lub skorzystać z innego, ustawiając zmienną 'engine' na nazwę kreatora, którego silnik chcemy wykorzystać. Nie ma zatem wymogu tworzenia własnego silnika dla każdego nowego kreatora, wystarczy utworzyć szablon 'template' i plik info.php. Zmienna plugin określa nazwę pliku php odpowiedzialnego za wyświetlenie dodatkowych pól w formularzu tworzenia nowego dokumentu. Plugin może ponadto zawierać obsługę błędów dla tych pól. Po dodaniu dokumentu wykonywany jest skrypt PHP określony w zmiennej post-action. Prosty przykład pluginu i post-akcji przedstawiono w przykładowym domyślnym dokumencie. __________________________________________________________________ 2.10. Baza podziału terytorialnego (TERYT) LMS obsługuje bazę podziału terytorialnego TERYT w sposób umożliwiający przypisanie adresów zgodnych z zawartością tej bazy do komputerów oraz urządzeń sieciowych. Aby mieć możliwość wyboru adresów z listy należy zaimportować bazę TERYT. Służy do tego skrypt lms-teryt. __________________________________________________________________ Rozdział 3. Interfejs Użytkownika (LMS-UI) LMS'owy Interfejs Użytkownika to panel administracyjny do tworzenia i zarządzania bazą klientów i komputerów dostępny za pomocą przeglądarki internetowej. Umożliwia wprowadzanie danych komputerów, przypisanie ich do klientów i sieci. Definiowanie opłat i zarządzanie finansami sieci, Szybkie wyszukiwanie danych o klientach i ich sprzęcie. Sporządzanie korespondencji seryjnej do klientów, definiowanie praw dostępu dla użytkowników i ich haseł. Ponadto daje możliwość przeglądania statystyk wykorzystania łącza, a także tworzenia kopii bazy danych oraz zarządzania konfiguracją usług na serwerze. LMS-UI posiada także wiele innych możliwości, które w tym rozdziale zostaną opisane. __________________________________________________________________ 3.1. Logowanie Po wpisaniu w przeglądarce adresu do strony z LMS'em, powita cię ekran logowania. Musisz podać właściwy login oraz hasło. Hasła w bazie danych przechowywane są w formie zaszyfrowanej. Jeżeli jest to twoje pierwsze logowanie i nie masz jeszcze założonego konta, zostaniesz przekierowany do modułu tworzenia kont użytkowników. W tym momencie będziesz miał tylko dostęp do tego jednego modułu. __________________________________________________________________ 3.2. Administracja Po zalogowaniu do LMS'a znajdziesz się w module (menu) administracji systemem LMS. Tutaj znajdziesz niezbędne informacje o systemie. Będziesz mógł zarządzać użytkownikami i tworzyć/odtwarzać kopie bazy danych. Z menu po lewej stronie wybierasz interesujący cię moduł. Możesz również dokonać zmiany hasła, wylogować się lub szybko przejść do informacji o kliencie i komputerze. W polach szybkiego wyszukiwania, oprócz id klienta lub komputera, możesz podawać nazwisko, nazwę, fragment adresu, telefon, email, adres IP lub MAC. W przypadku gdy w bazie znajduje się więcej klientów pasujących do szukanych danych zostaną wyświetlone informacje tylko o jednym kliencie lub komputerze. __________________________________________________________________ 3.2.1. Informacje To panel, na którym znajdują się podstawowe informacje na temat naszego systemu: wersja LMS i jego składników, informacje o prawach autorskich, wersja jądra i uptime serwera, dane statystyczne o klientach i komputerach, bieżące informacje o aktywności komputerów i stanie finansów sieci. Ponadto znajdziesz tu przydatne LMS'owe linki. __________________________________________________________________ 3.2.2. Użytkownicy Panel 'Użytkownicy' służy do zarządzania kontami użytkowników, czyli osób korzystających z LMS'a, zakładania i przeglądania ich kont, zmiany haseł i definiowania praw dostępu. Prawa dostępu zostały szczegółowo opisane w rozdziale Prawa dostępu. Po wybraniu menu 'Użytkownicy' zobaczysz listę wszystkich użytkowników z informacją o ostatnim logowaniu. Kliknięcie na pozycji z listy spowoduje wyświetlenie informacji szczegółowych o danym koncie, w tym o zdefiniowanych prawach dostępu. W każdej chwili możliwa jest zmiana danych i uprawnień za pomocą przycisku 'Edytuj'. Aby założyć nowe konto użytkownika skorzystaj z górnego menu 'Nowy użytkownik'. __________________________________________________________________ 3.2.3. Nowy użytkownik Aby dodać nowe konto użytkownika należy podać login, nazwisko/imię oraz hasło, które nie może być puste. Pozostałe dane nie są wymagane. "Dozwolone hosty" to lista adresów IP hostów lub sieci oddzielonych przecinkiem, z których dany użytkownik może się logować do systemu (podobnie do opcji konfiguracyjnej 'allow_from'). Jeśli lista ta jest pusta system nie dokonuje sprawdzenia adresu IP. Poniżej można zaznaczyć uprawnienia dostępu do systemu. Jeżeli wszystkie pola pozostawisz puste, użytkownikowi przypisany zostanie 'Pełen dostęp'. Pole "Powiadomienia" określa jakiego typu powiadomienia (np. z helpdesku) mają być wysyłane do użytkownika. Aby skorzystać z powiadomień należy też podać adres e-mail i/lub numer telefonu. __________________________________________________________________ 3.2.4. Kopie zapasowe Z panelu 'Kopie zapasowe' możesz zarządzać kopiami awaryjnymi danych z bazy LMSa. Kopia bazy to plik tekstowy zawierający zapytania SQL i dane z wszystkich tabel w bazie, zapisywany w katalogu zdefiniowanym w sekcji [directories] lms.ini zmienną backup_dir. Notatka Domyślnie kopie zapisywane są w katalogu lms/backups dostępnym przez przeglądarkę, dlatego dobrze było by przenieść go w inne miejsce. Sporządzone kopie można w każdej chwili przeglądać, usuwać lub zapisywać na lokalnym dysku. Kliknięcie na ikonkę Odtwórz spowoduje wyczyszczenie bieżącej bazy danych i załadowanie do niej danych z wybranego pliku kopii. Tuż przed odtworzeniem tworzona jest kopia aktualnej bazy danych. Odtworzenie bazy danych z kopii jest możliwe tylko wtedy gdy została ona utworzona na tej samej wersji LMSa. __________________________________________________________________ 3.3. Klienci Tutaj zarządzasz danymi klientów twojej sieci i ich finansami, ale także ich komputerami. Możesz na przykład jednym kliknięciem odłączyć wszystkie komputery klienta. Notatka Do automatycznego odłączania komputerów klientów, których bilans jest poniżej zadanej wartości służy skrypt lms-cutoff. __________________________________________________________________ 3.3.1. Lista Po wejściu do panelu 'Klienci' ukaże się lista klientów, którą możesz filtrować według wybranych kryteriów (statusu, grupy lub sieci) lub sortować klikając na nazwie kolumny. Na liście ikona żarówki informuje o statusie podłączenia komputerów klienta, a ikona znaku drogowego o statusie ostrzeżeń. Kliknięcie na nich zmienia status na przeciwny w stosunku do wszystkich komputerów danego klienta. Gdy klient nie posiada przypisanych żadnych komputerów ikony te zostaną zamienione znakiem wykrzyknika. U klientów z saldem ujemnym pojawia się link "Rozlicz", pozwalający na zaksięgowanie jednym kliknięciem wpłaty równoważącej ujemne saldo. Kliknięcie na wybranym kliencie spowoduje przejście do panelu z informacjami szczegółowymi o nim i przypisanych mu komputerach, taryfach oraz operacjach finansowych. Tam też możesz modyfikować dane klienta, definiować opłaty abonamentowe i zaksięgować wpłatę lub obciążenie jego rachunku. __________________________________________________________________ 3.3.2. Nowy klient Dodając nowego klienta podajesz jego nazwisko/nazwę i dane teleadresowe oraz status (podłączony/oczekujący/zainteresowany). Notatka Często zgłaszane jest błędne kapitalizowanie narodowych znaków diakrytycznych. Odpowiedzialny za to jest serwer bazy danych i rozwiązania należy szukać w jego konfiguracji. __________________________________________________________________ 3.3.3. Szukaj Możliwe jest wyszukiwanie klientów (także usuniętych) wg zadanych kryteriów. Moduł ten, od pola szybkiego wyszukiwania z menu po lewej stronie, oprócz tego, że jest bardziej rozbudowany i pozwala wyszukiwać wg wielu kryteriów, różni się także tym, że zwraca listę klientów spełniających podane kryteria. __________________________________________________________________ 3.3.4. Grupy Tutaj zarządzasz grupami klientów. Po kliknięciu menu 'Grupy' ukaże ci się lista grup z podstawowymi informacjami o grupach. Klikając na wybranej grupie przejdziesz do modułu, w którym możesz zmienić dane tej sieci, przeglądać oraz przypisywać klientów do grup. __________________________________________________________________ 3.3.5. Nowa grupa Grupa powinna posiadać unikalną nazwę, składającą się z liter, cyfr, znaku myślnika lub podkreślenia. Ponieważ grupy wykorzystywane są w skryptach w nazwie nie może być znaku spacji. __________________________________________________________________ 3.3.6. Powiadomienia Tutaj można "hurtowo" przypisać treść wiadomości administracyjnej (powiadomienia) klientom, których wybiera się z listy w lewym oknie. Treść przypisuje się klientom, natomiast aby wiadomość zostałą wyświetlona w przeglądarce internetowej na komputrerze klienta należy ją włączyć dla wybranych komputerów. Włączenie jak i wyłączenie powiadomień wszystkim komputerom należącym do wybranych klientów jest możliwe w tym miejscu. __________________________________________________________________ 3.3.7. Raporty Zestaw modułów wyświetlających listy i raporty formie przyjaznej dla drukarki zawiera: * Lista klientów z wieloma filtrami i dowolnym sortowaniem, * Raport wierzytelności klienta(ów) na dany dzień, * Bilans klienta za wybrany okres __________________________________________________________________ 3.4. Komputery Panel ten służy do zarządzania komputerami i umożliwia: przeglądanie listy komputerów, wyszukiwanie, dodawanie nowych lub usuwanie już wpisanych do bazy komputerów, a także podgląd i zmianę informacji o nich. __________________________________________________________________ 3.4.1. Lista Lista komputerów, ta która pokazuje się po wejściu do panelu 'Komputery'. obejmuje wszystkie komputery w bazie. Można ją sortować klikając na nazwie dowolnej kolumny. W każdym wierszu, po prawej stronie znajdują się ikony służące kolejno do: zmiany statusu komputera [Podłącz/Odłącz], zmiany statusu ostrzeżenia [Ostrzegaj/Nie ostrzegaj], usunięcia z bazy [Usuń], wywołania panelu edycyjnego [Edytuj] oraz wyświetlenia informacji szczegółowych na temat danego komputera [Informacje]. Do panelu informacyjnego, który jest zintegrowany z panelem informacji o właścicielu komputera można także przejść klikając na podświetlonym wierszu. __________________________________________________________________ 3.4.2. Nowy komputer Tutaj dodaje się nowe komputery do bazy danych. W tym celu definiujemy nazwę komputera (składającą się z liter, cyfr, znaku podkreślenia lub myślnika), jego właściciela, adres IP, adres MAC oraz status. Przy polach na adresy IP i MAC znajdują się linki do paneli, w których można wybrać dostępny adres IP oraz znaleziony w sieci MAC. Po wpisaniu danych naciśnij "Zapisz". Przy wprowadzaniu danych dla wielu komputerów wygodnie jest zaznaczyć pole "Wywołaj ponownie..." Notatka Aby wyszukać komputery w swojej sieci możesz skorzystać z programu nbtscan. Jeśli jest on zainstalowany w systemie, po naciśnięciu 'Skanuj' zobaczysz listę znalezionych komputerów. Notatka Aby dodać komputer musisz mieć sieć i klienta, którym go przypiszesz. __________________________________________________________________ 3.4.3. Szukaj Wyszukiwanie komputerów według zadanych kryteriów. Możesz podać całą lub fragment nazwy komputera oraz jego adresów IP i MAC. __________________________________________________________________ 3.4.4. Powiadomienia Tutaj definiuje się treść wiadomości administracyjnych (powiadomień) dla klientów oraz włącza lub wyłącza je wybranym komputerom. Po lewej stronie znajduje się lista, na której komputery z włączonym powiadomieniem zaznaczone są kolorem czerwonym. Jeśli chcesz tylko zmienić/przypisać klientom treść powiadomienia, zaznacz odpowiednie komputery na liście i pozostaw puste pola 'Włącz' oraz 'Wyłącz'. __________________________________________________________________ 3.4.5. Raporty Wyświetlenie list komputerów, w formacie przyjaznym dla drukarki z możliwością definiowania filtrów i sortowania podobnie jak na Liście. __________________________________________________________________ 3.5. Osprzęt sieciowy W panelu przeznaczonym do ewidencji sprzętu zarządzamy strukturą sieci, urządzeniami typu switch, hub, router, serwer i połączeniami między nimi, a także przyłączonymi do nich komputerami. Każdemu urządzeniu można przypisać co najmniej jeden adres sieciowy. __________________________________________________________________ 3.5.1. Lista Lista urządzeń zawiera ich nazwy i symbole, położenie i opis, a ponadto ilość dostępnych portów. Lista może być sortowana wg dowolnego parametru/kolumny. Kliknięcie na wybranym urządzeniu spowoduje wyświetlenie informacji szczegółowych o nim, gdzie możliwe jest definiowanie połączeń urządzeń i komputerów, adresów IP urządzenia oraz zamiana dwóch urządzeń. __________________________________________________________________ 3.5.2. Nowe urządzenie Urządzenie sieciowe powinno posiadać unikalną nazwę. Pozostałe parametry tj. producent, model, nr seryjny, ilość portów, lokalizacja i opis są opcjonalne. __________________________________________________________________ 3.5.3. Szukaj Wyszukiwanie urządzeń według zadanych kryteriów. Możesz podać całą lub fragment nazwy, adresów IP i MAC oraz innych danych. __________________________________________________________________ 3.5.4. Mapa Generowanie graficznej mapy całej sieci, na podstawie danych z bazy LMS'a następuje po wybraniu opcji menu 'Mapa'. Możesz zdefiniować, które urządzenie jest nadrzędne w stosunku do pozostałych. Notatka Do wygenerowania mapy potrzebna jest wbudowana w PHP obsługa biblioteki graficznej GD lub Ming. Aby wybrać typ mapy musisz skorzystać z opcji map_type z sekcji [phpui]. Ustaw "flash" jeśli używasz biblioteki Ming, "gd" jeśli chcesz generować obrazki przy pomocy gdlib lub "openlayers" jeśli chcesz używać biblioteki OpenLayers do generowania mapy. Domyślnie (opcja nieustawiona) LMS spróbuje wykryć jaką bibliotekę masz dostępną w systemie, przy czym w pierwszej kolejności szuka możliwości wygenerowania mapy we flashu, a jak się to nie uda, to użyje GD. Na mapie hosty wyłączone oznaczone są kolorem czarnym. Ikona z pytajnikiem oznacza, że dany komputer nie był jeszcze skanowany/włączony. Aby skorzystać z tej funkcjonalności należy, korzystając z crona, uruchamiać skrypt skanujący. Na mapie komputer traktowany jest za włączony jeśli czas ostatniego pozytywnego skanowania nie jest starszy od zadanej wartości (domyślnie 600 sekund). Parametr ten określa się przy pomocy opcji lastonline_limit w sekcji [phpui] pliku konfiguracyjnego. Powyższe odnosi się również do urządzeń z tym, że status urządzenia określa się na podstawie statusu wszystkich jego adresów. Status komputerów jest także widoczny na liście komputerów. Notatka Do badania aktywności hostów można wykorzystać skrypt lms-fping lub demona lmsd. __________________________________________________________________ 3.6. Sieci IP Tutaj definiujesz dane swojej sieci tj. pulę adresową, domenę, DNS'y, bramę, zakres DHCP. Jeżeli LMS służy ci do zarządzania wieloma sieciami lub dzielisz jedną sieć na podsieci, albo korzystasz z różnych pul adresowych tutaj jest to możliwe. __________________________________________________________________ 3.6.1. Lista Lista sieci oprócz podstawowych danych o sieciach zawiera podsumowanie ilości adresów wolnych i przypisanych. Modyfikowanie właściwości sieci następuje w module dostępnym po wybraniu sieci z listy lub bezpośrednio po kliknięciu ikony [Edytuj]. Podczas edycji danych sieci możesz przeglądać listę komputerów z tej sieci, gdzie w miejscu adresu IP pojawia się nazwa komputera/urządzenia, do którego możesz przejść klikając na odpowiednim polu. Kliknięcie na polu z adresem IP przeniesie Cię do modułu dodawania nowego komputera. Znajdziesz tu także dwa przydatne linki: Porządkuj sieć służący do przeadresowania komputerów, tak aby wyeliminować luki w adresacji oraz Przeadresuj do sieci służący do przenoszenia wszystkich komputerów/urządzeń z tej sieci do innej. __________________________________________________________________ 3.6.2. Nowa sieć Definiując nową sieć musisz określić jej unikalną nazwę i pulę adresową podając adres IP sieci i maskę. Pozostałe dane są opcjonalne. Interfejsy fizyczne, aliasy i vlany są rozpoznawane przez LMS, w sposób podany poniżej: * Interfejs fizyczny - przykład: eth0 * Alias - przykład: eth0:1 * Interfejs vlan o VID 19 - przykład: eth0.19 * Pierwszy alias na interfejsie vlan o VID 19 - przykład: eth0.19:1 __________________________________________________________________ 3.7. Finanse Jest to właściwie wiele modułów umożliwiających zarządzanie finansami sieci. Masz możliwość definiowania taryf abonamentowych, opłat (zleceń) stałych, księgowania operacji finansowych, przeglądania bilansu i historii rachunku oraz sporządzania faktur i zestawień finansowych. __________________________________________________________________ 3.7.1. Lista taryf Po wejściu do panelu 'Finanse' zobaczysz listę taryf zawierającą podstawowe informacje o nich. Klikając wybraną taryfę na liście zostaniesz przeniesiony do modułu 'Informacje o taryfie', gdzie możesz edytować jej parametry lub zamieniać klientom taryfy. W polu 'ilość klientów' podana jest liczba klientów, którym dana taryfa została przypisana oraz kolejno od lewej (w nawiasie) całkowita liczba przypisań taryfy i liczba aktywnych przypisań taryfy, uwzględniająca okresy obowiązywania. __________________________________________________________________ 3.7.2. Nowa taryfa Definiując nową taryfę musisz podać unikalną nazwę, kwotę i stawkę podatku. Przy czym "zw." w polu stawka podatku oznacza "zwolnienie z podatku". __________________________________________________________________ 3.7.3. Lista płatności Lista opłat stałych świadczonych na rzecz innych podmiotów, oprócz elementów standardowych zawiera ikonę [Nalicz], przy pomocy której można obciążyć rachunek sieci. Automatycznym naliczaniem opłat zajmuje się skrypt 'lms-payments' lub odpowiedni moduł demona lmsd. Klikając wybraną opłatę na liście zostaniesz przeniesiony do modułu 'Informacje o opłacie', gdzie możesz edytować jej parametry lub zaksięgować daną opłatę w bazie operacji finansowych. __________________________________________________________________ 3.7.4. Nowa płatność Nowej opłacie stałej przypisujesz unikalną nazwę, wierzyciela oraz kwotę i dzień naliczenia. __________________________________________________________________ 3.7.5. Bilans finansowy Historia operacji finansowych z podsumowaniem przychodu, rozchodu, wpłat i zobowiązań klientów. Ikona drukarki umożliwia wydruk faktury odpowiadającej danej pozycji z listy. __________________________________________________________________ 3.7.6. Nowa operacja Wprowadzanie nowych operacji finansowych. Możliwe jest zaksięgowanie tej samej wpłaty lub obciążenia wielu klientom równocześnie. Notatka Do naliczania stałych opłat abonamentowych najlepiej wykorzystywać skrypt lms-payments lub demona lmsd, które potrafią ponadto wystawiać faktury. __________________________________________________________________ 3.7.7. Lista faktur Lista wystawionych faktur z możliwością wydruku wybranych faktur (ikona [Drukuj]) oraz oznaczenia faktur jako rozliczone. Faktury oznaczone jako rozliczone będą na liście wyszarzone. Faktury można filtrować wg zadanych kryteriów przy użyciu dostępnego na liście filtra. __________________________________________________________________ 3.7.8. Nowa faktura Ręczne wystawianie faktury dla wybranego klienta. W pierwszej kolejności wybieramy klienta z listy, ustawiamy typ płatności i pozostałe dane takie jak termin płatności, data wystawienia, a nawet numer faktury i klikamy 'Zapisz'. Następnie możemy dodawać pozycje do faktury. 'Zapisz i drukuj' kończy edycję nowej faktury, zapisuje ją w systemie i wyświetla wydruk faktury w nowym oknie. Konfigurację wydruków faktur opisano w rozdziale p.t. Instalacja i Konfiguracja. __________________________________________________________________ 3.7.9. Lista not obciążeniowych Lista wystawionych not obciążeniowych (debetowych) z możliwością wydruku wybranych (ikona [Drukuj]) oraz oznaczenia ich jako rozliczone. Noty oznaczone jako rozliczone będą na liście wyszarzone. Noty można filtrować wg zadanych kryteriów przy użyciu dostępnego na liście filtra. __________________________________________________________________ 3.7.10. Nowa nota obciążeniowa Ręczne wystawianie noty dla wybranego klienta. W pierwszej kolejności wybieramy klienta z listy, ustawiamy datę wystawienia oraz numer i klikamy 'Zapisz'. Następnie w tabelce poniżej możemy dodawać pozycje do noty. 'Zapisz i drukuj' kończy edycję nowej noty obciążeniowej, zapisuje ją w systemie i wyświetla wydruk faktury w nowym oknie. Konfigurację wydruków not opisano w rozdziale p.t. Instalacja i Konfiguracja. __________________________________________________________________ 3.7.11. Rejestr kasowy Kasę gotówkową można podzielić na rejestry np. kasa1, kasa2, kasa główna, bank itp. Na liście rejestrów znajdują się wszystkie informacje o zdefiniowanych rejestrach wraz z aktualnym stanem kasy w każdym z nich oraz podsumowaniem, które nie obejmuje rejestrów, którym włączono opcję "Wyłączenie z sumowania". Każdy rejestr kasowy może posiadać własną numerację dokumentów kasowych oraz uprawnienia dla użytkowników. Uprawnienie "Zapis", przeznaczone dla zwykłych kasjerów, pozwala na odczyt oraz dodawanie nowych dokumentów dla wybranego celu: * klient - KP/KW dla klienta * przen.śr. - przeniesienie środków między kasami * zaliczka - dowód wypłaty zaliczki (dla użytkownika - pracownika firmy) * inny - KP/KW dla osoby nie będącej klientem * mod. - możliwość dodania pozycji w inny sposób niż wybranie z listy faktur. Uprawnienie "Zaawansowany" daje możliwość edycji i usuwania dokumentów oraz zmiany numeru i daty wystawienia. Na dokumenty kasowe składają się dowody wpłaty "KP" oraz wypłaty "KW", stanowiące poświadczenia przyjęcia/wydania gotówki do/z kasy (rejestru kasowego). Lista dokumentów kasowych. do której dostajemy się klikając wybrany rejestr na liście rejestrów kasowych, może być dowolnie sortowana oraz filtrowana podobnie jak lista faktur. Masz także możliwość wydrukowania wybranych dowodów. Z listy można przejść do edycji dokumentu. Dokonując zmian w wystawionych poświadczeniach należy zachować szczególną ostrożność, gdyż zapisanie zmian powoduje usunięcie starego poświadczenia i związanych z nim operacji oraz wstawienie nowych. __________________________________________________________________ 3.7.12. Nowy dokument kasowy Podczas wystawiania dokumentu kasowego w pierwszej kolejności wybieramy rejestr kasowy i typ operacji. Następnie wybieramy z listy klienta lub wyszukujemy go wg zadanych kryteriów, ustawiamy datę i numer (najlepiej pozostawić wartości zaproponowane przez system). Istnieje możliwość wybrania innego typu operacji nie związanych z klientem lub przekazania środków do innego rejestru. Następnie klikamy 'Wybierz' aby zatwierdzić wybór. Po tym możemy dodawać dowolną ilość pozycji zawierających opis i kwotę lub wybrać je z listy nierozliczonych faktur klienta. 'Zapisz i drukuj' kończy edycję, zapisuje poświadczenie oraz wpłaty/wypłaty w systemie, przechodzi do listy dokumentów w wybranym rejestrze i wyświetla wydruk KP/KW w nowym oknie. Konfigurację wydruków dokumentów kasowych opisano w rozdziale p.t. Instalacja i Konfiguracja. __________________________________________________________________ 3.7.13. Import Import służy do zapisywania operacji finansowych z zewnętrznych systemów np. pobranych z banku bezpośrednio ze stron www lub z e-maila. Do tego celu należy napisać skrypt (parser) wrzucający dane do tabeli cashimport. Przykładem takiego zastosowania jest skrypt lms-cashimport-ingbs. Następnie po wejściu do menu Import zobaczymy listę wrzuconych operacji finansowych, które należy zatwierdzić (ewentualnie zmodyfikować) przed zapisem do systemu finansowego LMSa. Dzięki temu modułowi możliwe jest także wczytanie płatności/przelewów z przygotowanego wcześniej pliku tekstowego. Plik taki jest czytany linia po linii i korzystając z ustawionych wyrażeń regularnych parsowany w celu wyłuskania danych dotyczących każdej płatności, potrzebnych do zapisania w bazie danych (ID klienta, kwota, itd.). Po wczytaniu pliku zostanie wyświetlona lista płatności do zatwierdzenia i/lub korekty. Aby skrypt potrafił odczytać dane z plików w dowolnym formacie należy zdefiniować odpowiednio wyrażenia regularne w skrypcie PHP, którego lokalizację podajemy w opcji import_config sekcji [phpui]. Przykładowe wartości wraz z objaśnieniem dostępnych parametrów znajdują się w pliku modules/cashimportcfg.php. Domyślna konfiguracja zakłada, że dane będą miały postać następującą: 23.02.2004 Machniak Aleksander 123,45 Opłata za Internet 04/2004 ID:0013 15.02.2004 Ból Józef 123,45 Opłata za faktrę LMS/34/2004 Podczas zatwierdzania importowanych pozycji możliwe jest włączenie automatycznego oznaczania faktur jako rozliczonych, zależnie od wielkości wpłaty (i bilansu klienta). Służy do tego opcja 'cashimport_checkinvoices' z sekcji [finances]. Faktura (oraz jej korekty) oznaczana jest jako rozliczona jeśli wpłata (z uwzględnieniem bilansu klienta) przewyższa kwotę obciążenia wynikającą z danej faktury. __________________________________________________________________ 3.7.14. Eksport Eksport danych finansowych do systemów zewnętrznych polega na generowaniu plików tekstowych zawierających dane pobrane wg zdefiniowanych filtrów. Dla każdego dokumentu tworzony jest rekord w pliku tekstowym. Format rekordu ustala użytkownik korzystając ze zmiennych. Konfiguracji eksportu dokonujemy w pliku, którego lokalizację podajemy w opcji export_config sekcji [phpui]. Przykładowe wartości wraz z objaśnieniem dostępnych parametrów znajdują się w pliku modules/exportcfg.php. Najlepiej więc jest zapisać jego kopię i w niej dokonywać stosownych zmian. Każdej pozycji Rejestru Sprzedaży (każdej fakturze) odpowiada jeden rekord w pliku wyjściowym. W przypadku Raportu Kasowego rekordem jest pozycja dokumentu kasowego. __________________________________________________________________ 3.7.15. Raporty Wydruki zestawień finansowych obejmują: * Historia operacji finansowych obejmujący operacje finansowe za dany okres z możliwością użycia rozbudowanego filtra. * Historia operacji klienta na dany okres. * Rejestr sprzedaży, czyli zestawienie faktur na dany okres. * Raport kasowy, czyli zestawienie dokumentów kasowych za dany okres, całościowe lub z wybranego rejestru albo dla wybranego kasjera. * Faktury - wydruk wszystkich lub wybranego klienta za dany okres (z wyborem oryginał/kopia) lub wygenerowanie PDFa z danymi potrzebnymi do zadruku standardowych dwuodcinkowych formularzy przelewu/wpłaty z potwierdzeniem. * Formularze przelewu - wydruk PDFa z danymi przeznaczonymi do zadruku standardowych czteroodcinkowych formularzy przelewu/wpłaty. * Łączny przychód bezrachunkowy sieci w danym okresie. * Raport wierzytelności na dany dzień, dla wszystkich lub wybranego klienta. * Historia importu płatności z danego okres z możliwością wyboru źródła importu. __________________________________________________________________ 3.8. Dokumenty Dokumenty niefinansowe można znaleźć bezpośrednio w zakładce klienta oraz w menu 'Dokumenty'. LMS umożliwia przechowywanie gotowych dokumentów w dowolnym formacie oraz tworzenie ich wg zdefiniowanych własnych szablonów. Zwłaszcza funkcjonalność szablonów jest ciekawa, gdyż umożliwia tworzenie rozbudowanych wtyczek, których działanie nie musi ograniczać się tylko do wygenerowania wydruku. __________________________________________________________________ 3.8.1. Lista Lista zawiera podstawowe informacje o wszystkich dokumentach takie jak numer, tytuł, typ, datę utworzenia, daty obowiązywania oraz nazwę/nazwisko i imię klienta. Prosty filtr umożliwia przeszukiwanie wg typu dokumentu lub klienta. __________________________________________________________________ 3.8.2. Nowy dokument Dokumenty można tworzyć na podstawie szablonów utworzonych według zasad opisanych w rozdziale Dokumenty pozostałe. Mogą to być także już gotowe pliki, które zostaną zapisane na serwerze. Podczas tworzenia/zapisu dokumentu należy nadać mu tytuł oraz typ oraz wybrać klienta. Można określić daty obowiązywania oraz dodatkowy opis. Dokumenty mogą być numerowane według dowolnie zdefiniowanych w systemie planów numeracyjnych. __________________________________________________________________ 3.8.3. Generator dokumentów Generator umożliwia utworzenie dokumentów wg wybranego szablonu dla wybranej grupy klientów. Opcja 'Drukuj' umożliwia jednocześnie wydruk wygenerowanych dokumentów pod warunkiem, że są to dokumenty HTML. Notatka Z uwagi na wydajność zaleca się korzystanie ze zoptymalizowanych pod kątem generatora szablonów oraz nie drukowania większej ilości dokumentów (może to prowadzić do zawieszenia przeglądarki). __________________________________________________________________ 3.8.4. Prawa dostępu Tutaj możesz zdefiniować prawa dostępu (odczyt, tworzenie, zatwierdzanie, edycja, usuwanie) użytkowników do wybranych typów dokumentów. __________________________________________________________________ 3.9. Hosting Zarządzanie różnymi usługami na serwerze jest teraz możliwe. Funkcjonalność ta jest przeznaczona dla zaawansowanych użytkowników. Wymaga znajomości tych usług i ich konfiguracji w celu korzystania z bazy danych. W LMSie można utworzyć pięć rodzajów kont: shell (1), poczta (2), www (4), ftp (8) i sql (16). W nawiasach podano numeryczne wewnętrzne oznaczenie typu konta w bazie. Konta mogą być wielotypowe. Przykładowo, jeśli zdefiniujesz konto shell+poczta+ftp w bazie zostanie zapisana cyfra 11. Oznacza to, że do rozpoznawania typu konta w warunkach WHERE zapytań SQL należy stosować sumowanie binarne (jak na przykładach w dalszej części rozdziału). Masz także możliwość definiowania domen i aliasów. __________________________________________________________________ 3.9.1. Konta Na liście przedstawione są podstawowe informacje o kontach. Możliwe jest dowolne sortowanie listy poprzez kliknięcie nazwy kolumny oraz filtrowanie wg zadanych kryteriów. Przejście do edycji danych konta następuje po wybraniu ikony [Edytuj]. Użytkownik ma także prawo do zmiany hasła. __________________________________________________________________ 3.9.2. Nowe konto Definiując dane konto musisz podać login, hasło, wybrać domenę, wybrać typ konta oraz przypisać klienta (lub utworzyć tzw. konto systemowe). Data ważności konta jest opcjonalna. Pozostawienie pustego pola z datą oznacza, że konto nigdy nie wygasa. Masz możliwość zdefiniować dowolny katalog domowy użytkownika (konta). Opcja konfiguracyjna homedir_prefix w sekcji [phpui] zawiera prefix katalogu domowego, domyślnie ustawiony na wartość "/home/". __________________________________________________________________ 3.9.3. Aliasy Konta (głównie mailowe) mogą posiadać dowolną ilość aliasów. Administrator serwera pocztowego może przekierować (lokalnie) pocztę z wszystkich aliasów do jednego konta. Na liście aliasów przedstawione są podstawowe informacje o nich i o kontach na które aliasy te wskazują. Możliwe jest dowolne sortowanie listy poprzez kliknięcie nazwy kolumny oraz filtrowanie wg zadanych kryteriów. __________________________________________________________________ 3.9.4. Nowy alias Tworząc alias definiujesz dla niego login i domenę oraz cel. Celem może być jedno lub więcej istniejących kont. Uwaga: aby utworzyć alias do konta, które znajduje się na obcym serwerze należy utworzyć konto i podać adres przekierowania. __________________________________________________________________ 3.9.5. Domeny Obecnie LMS może bezpośrednio zarządzać serwerem PowerDNS z mysql/pqsl backend. LMS teraz posiada pełne wsparcie dla większości funkcji serwera PowerDNS. Ma pełnie wsparcie dla domen typu: master, slave i native. Na liście domen przedstawione są podstawowe informacje o zdefiniowanych domenach jak nazwa, typ, właściciel. Możliwe jest dowolne sortowanie listy poprzez kliknięcie nazwy kolumny lub poprzez pierwszą literę nazwy domeny. Możliwa jest edycja podstawowych danych domeny po wybraniu ikony [Edytuj]. Zaawansowana edycja rekordów domeny odbywa się poprzez wybranie ikony [Informacje] a następnie [Rekordy]. Możliwa wtedy jest pełna konfiguracja wszystkich rekordów opisujących daną domenę. Każda zmiana rekordu zapisana w bazie danych LMS np.: edycja, dodanie lub usunięcie rekordu automatycznie zwiększa licznik domeny o 1. Każda zmiana jest także automatycznie dostrzegana przez serwer PowerDNS. Aby taka wspópraca była możliwa należy w bazie danych LMS założyć dodatkowego użytkownika z uprawieniami SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE dla tabel domains, records oraz SELECT dla tabeli supermaster. __________________________________________________________________ 3.9.6. Nowa domena Dane domeny zawierają nazwę, opis, typ (master, slave, native), adres ip serwera www, adres ip serwera pocztowego, adres ip głównego serwera nazw (jeśli wybrano typ slave) i inne parametry, których wartości domyślne ustawione są w sekcji [zones]. Domena może zostać przypisana do klienta. __________________________________________________________________ 3.9.7. Szukaj Wyszukiwanie kont, aliasów i domen według zadanych kryteriów. __________________________________________________________________ 3.9.8. Przykłady Poniżej opisano sposób intergracji LMS z serwerem PowerDNS. Przykład 3-1. Domeny. Konfiguracja PowerDNS. Przygotowanie bazy danych na której działa LMS do współpracy z serwerem PowerDNS. Dodajemy użytkownika powerdns o uprawnieniach ograniczonych do tabel domains i records. GRANT SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE ON lms.domains TO 'powerdns'@'adres-serwera-dns' IDENTIFIED BY 'hasło'; GRANT SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE ON lms.records TO 'powerdns'@'adres-serwera-dns' IDENTIFIED BY 'hasło'; Instalujemy pakiety: pdns, pdns-backend, pdns-recursor. W dystrybucjach Centos, Fedora, RedHat: yum install pdns pdns-backend pdns-recursor Edytujemy plik /etc/pdns/pdns.conf dodając: launch=gmysql gmysql-dbname=lms #wpisz właściwą nazwę bazy danych na której pracuje lms gmysql-host=adres-serwera-sql #podaj adres ip lub nazwę serwera na którym pracuje bazy danych gmysql-password=hasło gmysql-user=powerdns master=yes slave=yes recursor=127.0.0.1:5300 allow-recursion=127.0.0.0/8, 192.168.0.1/24 Gdzie 192.168.0.1 to przykładowa sieć. Po przecinku należy dodać własne sieci zktórych serwer ma obsługiwać zapytania rekurencyjne. Edytujemy plik /etc/pdns-recursor/recursor.conf dodając: allow-from=127.0.0.0/8 local-address=127.0.0.1 local-port=5300 Następnie: chkconfig --levels 235 pdns-recursor on chkconfig --levels 235 pdns on service pdns-recursor start service pdns start Na Debianie: apt-get install pdns-server pdns-backend-mysql pdns-recursor Edytujemy plik /etc/powerdns/pdns.conf dodając: launch=gmysql Edytujemy /etc/powerdns/pdns.d/pdns.local dodając: gmysql-dbname=lms #wpisz właściwą nazwę bazy danych na której pracuje lms gmysql-host=adres-serwera-sql #podaj adres ip lub nazwę serwera na którym pracuje bazy danych gmysql-password=hasło gmysql-user=powerdns master=yes slave=yes Edytujemy plik /etc/powerdns/recursor.conf dodając: allow-from=127.0.0.0/8 local-address=127.0.0.1 local-port=5300 Następnie /etc/init.d/pdns start /etc/init.d/pdns-recursor start Poniższy listing zawiera istotne fragmenty pliku konfiguracyjnego demona proftpd (w wersji 1.2.10) umożliwiający przechowywanie danych o kontach ftp w bazie LMSa. Przykład zawiera konfigurację dla bazy danych PostgreSQL, w komentarzach podano rozwiązania dla MySQLa: Przykład 3-2. Hosting. Konfiguracja proftpd. ServerName "LMS FTP Server" #nazwa_bazy@host:port klient hasło SQLConnectInfo lms@localhost:5432 lms mypassword SQLAuthTypes Crypt Plaintext SQLUserInfo passwd login password uid NULL home NULL RequireValidShell off SQLAuthenticate users # utworzenie katalogu domowego gdy nie istnieje SQLHomedirOnDemand on # komunikat przy logowaniu SQLShowInfo PASS "230" "Last login: %{getlastlogin}" SQLLog PASS setlastlogin # SQLNamedQuery getlastlogin SELECT "CASE lastlogin WHEN 0 THEN '' ELSE FROM_UNIXTIME(lastlogin) END FROM passwd WHERE login='%u'" # SQLNamedQuery setlastlogin UPDATE "lastlogin=UNIX_TIMESTAMP() WHERE login='%u'" passwd SQLNamedQuery getlastlogin SELECT "CASE lastlogin WHEN 0 THEN '' ELSE lastlogin::abstime::timestamp::text END FROM passwd WHERE login='%u'" SQLNamedQuery setlastlogin UPDATE "lastlogin=EXTRACT(EPOCH FROM CURRENT_TIMESTAMP(0)) WHERE login='%u'" passwd # Sprawdzamy datę ważności konta oraz ograniczamy szukanie do kont ftp # SQLUserWhereClause "type & 8 = 8 AND (expdate = 0 OR expdate > UNIX_TIMESTAMP())" SQLUserWhereClause "type & 8 = 8 AND (expdate = 0 OR expdate > EXTRACT(EPOCH FROM CURRENT_TIMESTAMP(0)))" W kolejnym przykładzie przedstawimy jak skonfigurować serwer Postfix 2.1.1 oraz Cyrus-SASL 2.1.19, Courier-IMAP/POP3 3.0.4, aby korzystały z bazy danych LMSa. LMS'owe konta będą kontami wirtualnymi, a poczta przechowywana będzie w formacie Maildir. Ponieważ hasła w LMS'ie są szyfrowane, wymagane jest zainstalowanie SASL'a z łatą pozwalającą na to. W komentarzach podano wartości opcji charakterystycznych dla bazy MySQL. Listing zawiera tylko opcje bezpośrednio związane z bazą danych: Przykład 3-3. Konta. Konfiguracja serwera pocztowego (postfix+sasl+courier). # Plik smtpd.conf (Cyrus-SASL): pwcheck_method: auxprop password_format: crypt mech_list: login plain sql_user: lms sql_passwd: hasło sql_hostnames: localhost sql_database: lms # MySQL #sql_engine: mysql #sql_select: SELECT p.password FROM passwd p, domains d WHERE p.domainid = d.id # AND p.login='%u' AND d.name ='%r' AND p.type & 2 = 2 # AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > UNIX_TIMESTAMP()) # PostgreSQL sql_engine: pgsql sql_select: SELECT p.password FROM passwd p, domains d WHERE p.domainid = d.id AND p.login='%u' AND d.name ='%r' AND p.type & 2 = 2 AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > EXTRACT(EPOCH FROM CURRENT_TIMESTAMP(0))) # authpgsqlrc (lub authmysqlrc) (Courier): # użytkownik postfix (właściciel katalogu z pocztą) #MYSQL_UID_FIELD '1004' PGSQL_UID_FIELD '1004' # grupa postfix (właściciel katalogu z pocztą) #MYSQL_GID_FIELD '1004' PGSQL_GID_FIELD '1004' #MYSQL_PORT 3306 PGSQL_PORT 5432 #MYSQL_USERNAME lms PGSQL_USERNAME lms #MYSQL_PASSWORD hasło PGSQL_PASSWORD hasło #MYSQL_DATABASE lms PGSQL_DATABASE lms #MYSQL_SELECT_CLAUSE SELECT p.login, \ # p.password, '', 104, 104, '/var/spool/mail/virtual', \ # CONCAT(d.name,'/', p.login, '/'), '', p.login, '' \ # FROM passwd p, domains d WHERE p.domainid = d.id \ # AND p.login = '$(local_part)' AND d.name = '$(domain)' \ # AND p.type & 2 = 2 AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > UNIX_TIMESTAMP()) PGSQL_SELECT_CLAUSE SELECT p.login, \ p.password, '', 104, 104, '/var/spool/mail/virtual', \ d.name || '/' || p.login ||'/', '', p.login, '' \ FROM passwd p, domains d WHERE p.domainid = d.id AND p.login = '$(local_part)' AND d.name = '$(domain)' \ AND p.type & 2 = 2 \ AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > EXTRACT(EPOCH FROM CURRENT_TIMESTAMP(0))) # main.cf (Postfix): virtual_mailbox_base = /var/spool/mail/virtual virtual_mailbox_domains = pgsql:/etc/postfix/virtual_domains_maps.cf virtual_mailbox_maps = pgsql:/etc/postfix/virtual_mailbox_maps.cf virtual_alias_maps = pgsql:/etc/postfix/virtual_alias_maps.cf recipient_bcc_maps = pgsql:/etc/postfix/recipient_bcc_maps.cf # virtual_domains_maps.cf (Postfix): user = lms password = hasło hosts = localhost dbname = lms #pgSQL i MySQL query = SELECT name FROM domains WHERE name = '%s' # virtual_mailbox_maps.cf (Postfix): user = lms password = hasło hosts = localhost dbname = lms # MySQL #query = SELECT CONCAT(d.name,'/', p.login, '/') # FROM passwd p, domains d WHERE p.domainid = d.id # AND p.login = '%u' AND d.name = '%d' # AND p.type & 2 = 2 AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > UNIX_TIMESTAMP()) # PostgresSQL query = SELECT d.name || '/' || p.login || '/' FROM passwd p, domains d WHERE p.domainid = d.id AND p.login = '%u' AND d.name = '%d' AND p.type & 2 = 2 AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > EXTRACT(EPOCH FROM CURRENT_TIMESTAMP(0))) # virtual_alias_maps.cf (Postfix): user = lms password = hasło hosts = localhost dbname = lms # MySQL #query = SELECT p.mail_forward # FROM passwd p # JOIN domains d ON (p.domainid = d.id) # WHERE p.login = '%u' AND d.name = '%d' # AND p.type & 2 = 2 AND p.mail_forward != '' # AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > UNIX_TIMESTAMP()) # UNION # SELECT CASE WHEN aa.mail_forward != '' THEN aa.mail_forward ELSE CONCAT(p.login, '@', pd.name) END # FROM aliases a # JOIN domains ad ON (a.domainid = ad.id) # JOIN aliasassignments aa ON (aa.aliasid = a.id) # LEFT JOIN passwd p ON (aa.accountid = p.id AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > UNIX_TIMESTAMP())) # LEFT JOIN domains pd ON (p.domainid = pd.id) # WHERE a.login = '%u' AND ad.name = '%d' # AND (aa.mail_forward != '' OR p.id IS NOT NULL) # PostgreSQL query = SELECT p.mail_forward FROM passwd p JOIN domains d ON (p.domainid = d.id) WHERE p.login = '%u' AND d.name = '%d' AND p.type & 2 = 2 AND p.mail_forward != '' AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > EXTRACT(EPOCH FROM CURRENT_TIMESTAMP(0))) UNION SELECT CASE WHEN aa.mail_forward != '' THEN aa.mail_forward ELSE p.login || '@' || pd.name END FROM aliases a JOIN domains ad ON (a.domainid = ad.id) JOIN aliasassignments aa ON (aa.aliasid = a.id) LEFT JOIN passwd p ON (aa.accountid = p.id AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > EXTRACT(EPOCH FROM CURRENT_TIMESTAMP(0)))) LEFT JOIN domains pd ON (p.domainid = pd.id) WHERE a.login = '%u' AND ad.name = '%d' AND (aa.mail_forward != '' OR p.id IS NOT NULL) # recipient_bcc_maps.cf (Postfix): user = lms password = hasło hosts = localhost dbname = lms # MySQL #query = SELECT p.mail_bcc FROM passwd p, domains d # WHERE p.domainid = d.id # AND p.login = '%u' AND d.name = '%d' # AND p.type & 2 = 2 # AND p.mail_bcc != '' # AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > UNIX_TIMESTAMP()) # PostgreSQL query = SELECT p.mail_bcc FROM passwd p, domains d WHERE p.domainid = d.id AND p.login = '%u' AND d.name = '%d' AND p.type & 2 = 2 AND p.mail_bcc != '' AND (p.expdate = 0 OR p.expdate > EXTRACT(EPOCH FROM CURRENT_TIMESTAMP(0))) Następny przykład podesłany przez bart'a przedstawia instalację i konfigurację serwera pure-ftpd w dystrybucji Gentoo z wykorzystaniem bazy danych MySQL. Przykład 3-4. Konta. Konfiguracja pure-ftpd. No to zaczynamy od instalacji serwera pure-ftpd. Pod Gentoo wygląda to tak: bart # emerge pure-ftpd -av These are the packages that I would merge, in order: Calculating dependencies ...done! [ebuild R ] net-ftp/pure-ftpd-1.0.20-r1 -caps -ldap +mysql +pam -postgres +ssl +vchroot 459 kB Total size of downloads: 459 kB Co do innych systemów to każdy chyba wie jak się instaluje pakiety w swoim systemie, a jeżeli nie to pozostaje kompilacja ze źródeł. Po zainstalowaniu przechodzimy do stworzenia pliku, który będzie odpowiadał za łączenie się z bazą LMS'a. Tworzymy plik /etc/pureftpd-mysql.conf, który to powinien zawierać minimum: MYSQLServer localhost (adres serwera bazy danych - domyślnie 'localhost') MYSQLPort 3306 (port na którym działa serwer MySql - domyślnie '3306') MYSQLSocket /var/run/mysqld/mysqld.sock ( MYSQLUser lms (nazwa usera z dostępem do bazy) MYSQLPassword hasło (tutaj należy podać hasło) MYSQLDatabase lms (nazwa bazy danych) MYSQLCrypt crypt (sposób przechowywania haseł) MYSQLGetPW SELECT password FROM passwd WHERE login="\L" (pobieranie hasła dla usera) MYSQLGetUID SELECT uid FROM passwd WHERE login="\L" (pobieranie uid dla usera) MYSQLGetGID SELECT gid FROM passwd WHERE login="\L" (pobieranie gid dla usera) MYSQLGetDir SELECT home FROM passwd WHERE login="\L" (pobieranie nazwy katalogu domowego dla usera) MySQLGetQTASZ SELECT quota_ftp FROM passwd WHERE login="\L" (quota czyli pojemność konta w MB - podając w lms-ui 10 oznacza to pojemność 10MB) Teraz pozostaje nam już tylko konfiguracja serwera pure-ftpd. (w gentoo plik konfiguracyjny mieści się w /etc/conf.d/pure-ftpd) a więc: ## Najpierw odkomentujmy tę linię, ponieważ inaczej serwer nie będzie chciał wystartować IS_CONFIGURED="yes" ## Tutaj podajemy adres naszego serwera i port na którym ma nasłuchiwać SERVER="-S www.nasza.domena.pl,21" ## Określamy ilość jednoczesnych połączeń do serwera oraz ilość połączeń z tegosamego IP ## To już chyba każdy według potrzeb MAX_CONN="-c 50" MAX_CONN_IP="-C 2" ## Startujemy daemona w tle DAEMON="-B" ## Ustalamy procentową zajętość dysku/partycji kiedy serwer powinien przestać zezwalać na przyjmowanie danych DISK_FULL="-k 90%" ## Jeżeli serwer jest za NATem odkomentuj tę linię #USE_NAT="-N" ## Autoryzacja ma być pobierana z bazy LMS'a - podajemy ścieżkę do stworzonego przez nas wcześniej pliku AUTH="-l mysql:/etc/pureftpd-mysql.conf" ## Pozostałe opcje w moim wypadku są takie MISC_OTHER="-A -x -j" __________________________________________________________________ 3.10. Wiadomości Wiadomości to miejsce z którego możesz rozsyłać do klientów spam w postaci wiadomości e-mail lub sms. __________________________________________________________________ 3.10.1. Lista Lista wiadomości zawiera historię wysłanych wiadomości. Możesz ją dowolnie przeszukiwać korzystając z filtra. Kliknięcie wiersza wiadomości powoduje przejście do strony ze szczegółowymi informacjami o wiadomości tj. treści, nadawcy. Strona ta zawiera również listę odbiorców wiadomości wraz ze statusem wysyłki. __________________________________________________________________ 3.10.2. Nowa wiadomość Aby wysłać wiadomość należy wybrać grupę docelową przy pomocy dostępnych filtrów określających status klienta, sieć, grupę, typ łącza, itp. Należy również wybrać typ wiadomości, podać jej temat (wymagany również dla smsów) i treść. W treści wiadomości można używać zmiennych, w miejsce których zostaną podstawione dane właściwe dla każdego z odbiorców: %customer - nazwisko/nazwa i imię klienta %balance - kwota bilansu (ze znakiem) %cid - ID klienta %pin - PIN klienta %last_10_in_a_table - lista ostatnich 10 operacji na koncie klienta %bankaccount - numer konta bankowego __________________________________________________________________ 3.10.3. Konfiguracja Serwer musi być odpowiednio skonfigurowany do użycia PEAR::Mail dla mailingu. Jeżeli korzystasz z serwera pocztowego na zdalnym hoście będziesz musiał ustawić opcje smtp_host, smtp_port, smtp_username, smtp_password. Poniżej znajduje się lista opcji konfiguracyjnych związanych z wysyłaniem wiadomości pocztowych. Opcje te umieszczone są w sekcji [mail] * debug_email Adres e-mail do debugowania - pod ten adres będą szły wiadomości wysyłane z sekcji 'Wiadomości' LMS'a, zamiast do właściwych klientów. Przykład: debug_email = root@localhost * smtp_host, smtp_port, smtp_username, smtp_password Parametry połączenia SMTP. LMS umożliwia korzystanie ze zdalnego serwera pocztowego z autoryzacją, wykorzystując do tego moduł PEAR::Mail. Domyślnie: 127.0.0.1:25. Przykład: smtp_host = poczta.domena.pl * smtp_auth_type Metoda autoryzacji SMTP w mailingu. Przy ustawieniach domyślnych zostanie użyta najlepsza z dostępnych metod. Domyślnie: nie ustawiona. Przykład: smtp_auth_type = DIGEST-MD5 Konfiguracja wiadomości SMS jest bardziej rozbudowana. Przede wszystkim należy zdefiniować z jakiej usługi będziemy korzystać. Czy będzie to bramka smsowa, czy jakieś oprogramowanie zainstalowane na serwerze (np. gnokii, smstools). Konfiguracji dokonujemy w sekcji [sms]: * service Usługa używana do wysyłania smsów. Dozwolone wartości to 'smstools' i 'smscenter' Przykład: service = smstools * prefix Telefoniczny prefix kraju. Domyślnie: 48 (Polska) Przykład: prefix = 49 * from Nadawca wiadomości. Domyślnie: pusta. Przykład: from = ISP Sp. z o.o. * username Nazwa użytkownika bramki smsowej. Domyślnie: pusta. Przykład: username = isp * password Hasło do bramki smsowej. Domyślnie: puste. Przykład: password = haslo * smscenter_type Typ konta w usłudze smscenter. Jeśli wybrano 'static' LMS doda nazwę nadawcy na końcu wiadomości. Domyślnie: dynamic. Przykład: smscenter_type = static * smstools_outdir Katalog na pliki wiadomości do wysłania dla demona smsd z pakietu smstools. Serwer HTTP musi mieć prawa do zapisu w tym katalogu. Domyślnie: /var/spool/sms/outgoing. Przykład: smstools_outdir = /home/smsd/outgoing __________________________________________________________________ 3.11. Przeładowanie Menu 'Przeładowanie' służy do zarządzania usługami na serwerach/routerach poprzez "włączanie" żądania przeładowania dla LMS-MGC lub demona lmsd. Jeżeli korzystasz z LMS-MGC kliknięcie na menu 'Przeładowanie' spowoduje uruchomienie generatora plików konfiguracyjnych LMS-MGC, który wygeneruje zdefiniowaną konfigurację i przeładuje usługi (zależnie od zdefiniowanej opcji reload_execcmd). Zachowanie menu 'Przeładowanie' jest zależne od ustawienia opcji reload_type. Jeśli zdefiniowałeś zapytanie SQL w opcji reload_sqlquery zostanie ono wykonane. Jeżeli zdefiniowałeś hosty możesz wybrać z listy, na których z nich chcesz dokonać przeładowania. W takim wypadku zapytania sql lub komendy zostaną wykonane dla każdego hosta, przy czym definiując je możesz skorzystać ze zmiennej '%host', pod którą zostanie podstawiona właściwa nazwa hosta. Więcej informacji znajdziesz w rozdziałach dotyczących LMS-MGC oraz demona. __________________________________________________________________ 3.12. Statystyki Interfejs do przeglądania statystyk wykorzystania łącza w postaci prostych wykresów jest dostępny w menu 'Statystyki'. Dane statystyk zawierają ilość danych wysyłanych i pobieranych z Internetu (na danym interfejsie) dla każdego komputera. Korzystając z górnego menu możesz szybko wygenerować statystyki z ostatniej godziny, ostatniego dnia, ostatnich 30 dni lub ostatniego roku. Notatka Zapisem danych do bazy zajmuje się skrypt lms-traffic, albo demon lmsd. __________________________________________________________________ 3.12.1. Filtr Przed wygenerowaniem wykresu możesz zdefiniować parametry określające okres jaki ma być brany pod uwagę, ograniczyć do jednej sieci (jeśli masz ich więcej), ilości komputerów oraz posortować odpowiednio wyniki (na przykład według downloadu). __________________________________________________________________ 3.12.2. Kompaktowanie W zależności od wybranej przez klienta częstotliwości zapisu, może nastąpić szybki przyrost danych w bazie, co spowoduje zwiększenie czasu oczekiwania na rysowanie wykresów. Z tego powodu w menu 'Kompaktowanie' udostępniono możliwość zmniejszenia rozmiarów bazy statystyk bez utraty danych. Wybierając poziom dokładności danych, dane zostaną uśrednione w następujący sposób: * Poziom Niski (low): dane z poprzedniego dnia i starsze, zostaną uśrednione do jednego dnia, czyli jeśli do bazy zapisywane były z częstotliwością 10 minut, to 6*24 wpisów zostanie zastąpione jednym. * Poziom Średni (medium): dane starsze niż miesiąc zostaną uśrednione do jednego dnia. * Poziom Wysoki (high): dane starsze niż miesiąc zostaną uśrednione do jednej godziny. Ostrzeżenie Kompaktowanie bazy danych jest procesem nieodwracalnym. Możliwe jest kompaktowanie bazy danych z wykorzystaniem cron'a. Stronę kompaktowania można wywołać (uruchomić) bezpośrednio w przeglądarce, np. w następujący sposób: links -dump \ "http://lms/?m=trafficdbcompact&level=low&removeold=1&removedeleted=1&loginform[login]=login&loginform[pwd]=pass&override=1 __________________________________________________________________ 3.12.3. Raporty Obecnie masz możliwość wydruku statystyk klienta z wybranego miesiąca. Na wydruku będą statystyki podane w formie tabelarycznej z podziałem na dni wraz z podsumowaniem pobranych/wysłanych danych i średnimi prędkościami. __________________________________________________________________ 3.13. Helpdesk Helpdesk (inaczej Request Tracker) to system obsługi zgłoszeń. W systemie można prowadzić bazę wszystkich zgłoszeń i zapytań klientów sieci, ale także osób które nie są wpisane do bazy LMS'a. Zgłoszenia można pogrupować w kategorie (kolejki) i wyszukiwać wg zadanych kryteriów. Do każdej kolejki można zdefiniować uprawnienia dla użytkowników. W menu po lewej stronie znajduje się pole szybkiego wyszukiwania zgłoszenia, w którym można podawać jego ID lub nazwisko zgłaszającego je klienta. W drugim przypadku zostanie wyświetlona lista wszystkich zgłoszeń danego klienta. Każde zgłoszenie posiada historię, na którą składają się wiadomości od użytkowników i klientów. Administrator może wysłać swoją wiadomość do klienta, klikając 'Wyślij' podczas dodawania wiadomości. (Należy podać e-mail odbiorcy. Adresem nadawcy będzie adres kolejki, a jeśli jest pusty, adres użytkownika). Wszystkie wiadomości także te wysłane, zostają zapisane w historii zgłoszenia. Zgłoszenie może mieć cztery stany: nowy, otwarty, rozwiązany i martwy. Skrypt lms-rtparser został stworzony aby umożliwić obsługę systemu i przesyłanie zgłoszeń pocztą elektroniczną. __________________________________________________________________ 3.13.1. Lista kolejek Na liście kolejek znajdują się podstawowe informacje i statystyki zgłoszeń. Kliknięcie na wybranej kolejce powoduje wyświetlenie listy zgłoszeń. Stąd można także przejść do informacji szczegółowych (w tym także uprawnieniach) o kolejce lub usunąć wybraną kolejkę. Usunięcie kolejki spowoduje także usunięcie zgłoszeń z bazy danych przypisanych do niej. __________________________________________________________________ 3.13.2. Nowa kolejka Kolejka (kategoria) posiada nazwę, opcjonalny opis oraz opcjonalny adres poczty elektronicznej, który używany jest do korespondencji. W tabeli 'Uprawnienia' definiuje się prawa do danej kolejki, które mają moc większą od ogólnych uprawnień użytkowników tzn. jeśli user nie ma praw do danej kolejki, to nawet jeśli ma 'pełny dostęp' zgłoszeń w tej kolejce nie zobaczy. Prawo zapisu pozwala na edycję i dodawanie zgłoszeń i wiadomości. Prawo 'Usuwanie' pozwala na usuwanie wiadomości i zgłoszeń. Prawo 'Powiadomienia' służy do otrzymywania informacji o nowych zgłoszeniach. Jeżeli włączono opcję 'newticket_notify' wszyscy użytkownicy z tym uprawnieniem będą otrzymywać emailowe powiadomienia o nowych zgłoszeniach do przedmiotowej kolejki. Wszystkie prawa "wyższe" od prawa 'Odczyt' zawierają uprawnienie do odczytu wiadomości. __________________________________________________________________ 3.13.3. Wyszukiwanie Wyszukiwanie zgłoszeń polega na wybraniu z bazy zgłoszeń spełniających wszystkie podane kryteria (warunek AND, nie OR). Możesz podać temat, właściciela, kolejkę, status i zgłaszającego. Klientów sieci wybieraj z listy, dla pozostałych należy podać Nazwisko/Imię i/lub e-mail. __________________________________________________________________ 3.13.4. Nowe zgłoszenie Dodając nowe zgłoszenie należy określić dla niego temat, treść, wybrać kolejkę oraz zgłaszającego klienta. Osoby spoza sieci wpisujemy w polach Nazwisko i Imię. Opcjonalnie, jeśli wiadomość została zgłoszona pocztą elektroniczną podajemy adres e-mail (także dla klienta zapisanego w bazie). __________________________________________________________________ 3.13.5. Raporty Tutaj mamy możliwość wydruku list zgłoszeń lub statystyk helpdesku: * Lista zgłoszeń z filtrami kolejki, statusu i klienta oraz możliwością określenia granicy dni, * Statystyki zgłoszeń z możliwością wyboru kolejki oraz wartości granicznych. __________________________________________________________________ 3.14. Terminarz Terminarz, to tzw. organizer czasu, czyli miejsce gdzie każdy użytkownik może prowadzić własny kalendarz. Wprowadzone zadania (zdarzenia) mogą być również dostępne dla wszystkich i mieć przypisanych dowolnych klientów, co pozwala np. na zarządzanie ekipami serwisowymi. Dodatkiem do Terminarza jest skrypt lms-reminder, służący do przypominania użytkownikom o zaplanowanych na dany dzień zadaniach. __________________________________________________________________ 3.14.1. Terminarz (Lista zadań) Terminarz przedstawia listę dni od dnia wybranego z podręcznego kalendarzyka. Ilość dni na liście określa opcja timetable_days_forward domyślnie ustawiona na 7 dni. Z poziomu listy można wydrukować plan dnia lub przejść do edycji zdarzenia. __________________________________________________________________ 3.14.2. Nowe zdarzenie Dodając do Terminarza nowe zadania musisz określić krótki tytuł oraz dzień i godzinę (zakres godzin). Pozostałe pola są opcjonalne. Zaznaczenie opcji 'prywatne' spowoduje ukrycie zadania przed wszystkimi użytkownikami oprócz tego, który je dodał do Terminarza. Właściwość ta pozwala na prowadzenie przez każdego użytkownika własnego, prywatnego kalendarza. __________________________________________________________________ 3.14.3. Szukaj Wyszukując w Terminarzu zadania możemy określić zakres dat, poszukiwanego klienta, klienta lub fragment tekstu, znajdującego się w tytule, opisie lub notatce do zadania. Na liście zadań zostaną wyświetlone zadania spełniające wszystkie podane kryteria. __________________________________________________________________ 3.15. Konfiguracja 3.15.1. Interfejs Użytkownika 3.15.1.1. Podstawy Począwszy od wersji 1.5.3 możliwa jest konfiguracja interfejsu użytkownika także poprzez LMS-UI. Opcje przechowywane są w bazie danych i należy je przenieść z pliku lms.ini. W celu automatycznego przeniesienia konfiguracji do bazy danych kliknij na linku znajdującym się na pustej liście opcji konfiguracyjnych. Notatka Opcje konfigurowane w LMS-UI mają większy priorytet od tych zapisanych w lms.ini, co oznacza, że plik konfiguracyjny jest także odczytywany, ale wartości zmiennych z tego pliku nadpisywane są wartościami zapisanymi w bazie danych. Notatka Demon odczytuje niektóre opcje konfiguracyjne UI tylko z bazy danych, dlatego zaleca się przechowywanie konfiguracji w bazie zamiast w pliku ini. Aby dodać nową opcję kliknij link 'Dodaj opcję'. Aby wyedytować parametry opcji kliknij na jej rekord. Zostaniesz przeniesiony do formularza edycyjnego. Zmiana statusu opcji oznacza włączenie/wyłączenie jej działania, co polega na przypisaniu jej wartości domyślnej (jeżeli taką posiada). __________________________________________________________________ 3.15.1.2. Lista opcji konfiguracyjnych Poniżej przedstawiamy listę opcji konfiguracyjnych interfejsu użytkownika. Opcje te należy umieścić w sekcji [phpui]. Pozostałe opcje zostały omówione w odpowiednich rozdziałach ich dotyczących. * lang Ustawia język interfejsu użytkownika. Jeśli nie podano, język zostanie ustawiony na podstawie ustawień przeglądarki. Domyślnie: en. Przykład: lang = pl * allow_from Lista sieci i adresów IP które mają dostęp do LMS. Jeżeli puste, każdy adres IP ma dostęp do LMS'a, jeżeli wpiszemy tutaj listę adresów bądź pul adresowych, LMS odrzuci błędem HTTP 403 każdego niechcianego użytkownika. Przykład: allow_from = 192.168.0.0/16, 213.25.209.224/27, 213.241.77.29 * timeout Timeout sesji www. Po tym czasie (w sekundach) użytkownik zostanie wylogowany jeżeli nie podejmie żadnej akcji. Domyślnie 600 sekund. Przykład: timeout = 900 Ostrzeżenie Nie ma możliwości ustawienia braku timeoutu. Jeżeli ustawisz tą wartość na zero, nie będziesz mógł korzystać z LMS! * default_module Nazwa modułu startowego (nazwa pliku z katalogu /modules bez rozszerzenia .php). Domyślnie: welcome. Przykład: default_module = copyrights * customerlist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście klientów. Domyślnie: 100. Przykład: customerlist_pagelimit = 10 * nodelist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście komputerów. Domyślnie: 100. Przykład: nodelist_pagelimit = 10 * balancelist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie na rachunku klienta. Domyślnie: 100. Przykład: balancelist_pagelimit = 50 * invoicelist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście faktur. Domyślnie: 100 Przykład: invoicelist_pagelimit = 50 * ticketlist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście zgłoszeń. Domyślnie: 100 Przykład: ticketlist_pagelimit = 50 * networkhosts_pagelimit Ilość komputerów wyświetlanych na jednej stronie w informacjach o sieci. Domyślnie: 256. Przykład: networkhosts_pagelimit = 1024 * accountlist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście kont. Domyślnie: 100. Przykład: accountlist_pagelimit = 25 * domainlist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście domen. Domyślnie: 100. Przykład: domainlist_pagelimit = 25 * aliaslist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście aliasów. Domyślnie: 100. Przykład: aliaslist_pagelimit = 25 * configlist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście opcji konfiguracyjnych. Domyślnie: 100. Przykład: configlist_pagelimit = 50 * taxratelist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście stawek podatkowych. Domyślnie: 100. Przykład: taxratelist_pagelimit = 10 * numberplanlist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście planów numeracyjnych. Domyślnie: 100. Przykład: numberplanlist_pagelimit = 10 * divisionlist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście firm. Domyślnie: 100. Przykład: divisionlist_pagelimit = 10 * documentlist_pagelimit Limit wyświetlanych pozycji na stronie w liście dokumentów. Domyślnie: 100. Przykład: documentlist_pagelimit = 10 * reload_type Typ reloadu. Dozwolone wartości: exec - wywoływanie jakiejś komendy (najczęściej coś przez sudo, jakiś skrypt lub coś, konfigurowalny poniżej) sql - zrobienie wpisów w SQL'u (też można ustawić konkretne query SQL'a) Domyślna wartość to 'sql'. Przykład: reload_type = exec * reload_execcmd Komenda do wykonania podczas reloadu jeżeli reload_type jest ustawione na 'exec'. Domyślnie /bin/true. String ten puszczany do komendy system() więc proponuję rozwagę i pomyślenie co się robi i jak :) Generalnie średniki powinny być parsowane przez bash'a, ale z paru względów LMS sam dzieli poniższy ciąg pod względem średników i wykonuje komendy pojedynczo. W poleceniach można używać zmiennej '%host', która zostanie zamieniona na nazwę zdefiniowanego hosta (Konfiguracja -> Hosty). Przykład: reload_execcmd = "sudo /usr/bin/reload_lms.sh" * reload_sqlquery Zapytanie SQL wykonywane podczas reloadu, jeśli reload_type = sql. Domyślnie zapytanie ustawia w bazie polecenie przeładowania dla demona lmsd. W zapytaniu można użyć zmiennej '%host' oraz '%TIME%' jako podstawki pod aktualny timestamp unixowy. UWAGA! Znak średnika jest traktowany jako separator kwerend, tzn. oddzielając znakiem średnika możesz wpisać kilka zapytań SQL. Przykład: reload_sqlquery = "INSERT INTO reload VALUES ('1','%TIME%')" * force_ssl Wymuszanie SSL'a. Ustawienie tej zmiennej na 1 spowoduje że LMS będzie wymuszał połączenie SSL powodując redirect do 'https://'.$_SERVER[HTTP_HOST].$_SERVER[REQUEST_URI] przy każdej próbie dostępu bez SSL. Domyślnie wyłączone. Przykład: force_ssl = 0 * allow_mac_sharing Przyzwolenie na dodawanie rekordów komputerów z adresami MAC już istniejącymi (nie sprawdza czy jakiś inny komputer posiada taki adres MAC). Domyślnie wyłączone Przykład: allow_mac_sharing = 1 * smarty_debug Włączenie konsoli debugowej Smarty-ego, przydatne do śledzenia wartości przekazywanych z PHP do Smarty-ego. Domyślnie wyłączone. Przykład: smarty_debug = 1 * default_zip, default_city, default_address Domyślny kod pocztowy, miasto, ulica, stosowane podczas wstawiania nowego klienta. Przydatne gdy mamy do wpisania wielu klientów z tej samej ulicy. Przykład: default_zip = 39-300 * use_current_payday Określa, czy ma być użyta aktualna data jako dzień zapłaty podczas przypisywania zobowiązań klientom. Domyślnie wyłączone. Przykład: use_current_payday = 1 * default_monthly_payday Określa domyślny dzień miesiąca odpowiadający dniom zapłaty podczas przypisywania zobowiązań klientom. Domyślnie niezdefiniowany. Przykład: default_monthly_payday = 1 * use_invoices Powoduje zaznaczenie opcji "z fakturą" w formularzu dodawania zobowiązania. Domyślnie wyłączona. Przykład: use_invoices = tak * lastonline_limit Określa czas (w sekundach), po którym komputer zostaje uznany za nieaktywny. Powinien odpowiadać częstotliwości uruchamiania skryptu badającego aktywność komputerów (np.lms-fping). Domyślnie: 600. Przykład: lastonline_limit = 300 * timetable_days_forward Określa ilość dni (łącznie z bieżącym) jaka ma być wyświetlana w terminarzu. Domyślnie: 7. Przykład: timetable_days_forward = 2 * arpd_servers Lista serwerów arpd do sczytywania MAC'adresów z odległych sieci. Lista ta powinna zawierać wpisy w postaci adresIP[:port] oddzielone spacjami. Domyślnie pusta. Przykład: arpd_servers = 192.168.1.1 192.168.2.1 * helpdesk_backend_mode Włączenie tej opcji spowoduje, że wszystkie wiadomości w systemie helpdesk (oprócz tych skierowanych do zgłaszającego) będą wysyłane do serwera pocztowego na adres odpowiedniej kolejki. Na serwerze tym powinien być uruchomiony skrypt lms-rtparser, który zajmie się zapisem wiadomości do bazy danych. Domyślnie: wyłączona. Przykład: helpdesk_backend_mode = 1 * helpdesk_sender_name Nazwa nadawcy wiadomości albo predefiniowane wartości: 'queue' - nazwa kolejki do której należy zgłoszenie, 'user' - nazwa zalogowanego użytkownika (nadawcy). Domyślnie: pusta. Przykład: helpdesk_sender_name = Helpdesk * newticket_notify Włączenie tej opcji spowoduje, że wszyscy użytkownicy z prawami do kolejki dostaną powiadomienie (mailem i/lub smsem) o dodaniu do niej nowego zgłoszenia. Domyślnie: wyłączona. Przykład: newticket_notify = 1 * helpdesk_stats Dodaje statystyki przyczyn zgłoszeń na stronie informacji o zgłoszeniu oraz na jego wydruku. Domyślnie: włączona. Przykład: helpdesk_stats = 0 * helpdesk_customerinfo Dodaje podstawowe informacje o kliencie na stronie informacji o zgłoszeniu oraz w treści powiadomienia. Domyślnie: włączona. Przykład: helpdesk_customerinfo = 0 * ticketlist_status Domyślne ustawienie filtra statusu na liście zgłoszeń. Dozwolonych wartości szukaj w kodzie strony html. Domyślnie: nie ustawiona. Przykład: ticketlist_status = -1 * ticket_template_file Szablon wydruku zgłoszenia. Domyślnie: rtticketprint.html. Przykład: ticket_template_file = ../mytemplates/ticket.html * to_words_short_version Określa format reprezentacji słownej kwot (na fakturach). Dla wartości "1" rozwinięciem kwoty 123,15 będzie "jed dwa trz 15/100". Domyślnie: 0. Przykład: to_words_short_version = 1 * nodepassword_length Domyślna długość hasła (generowanego automatycznie) dla komputera. Maksymalnie 32. Domyślnie: 16. Przykład: nodepassword_length = 8 * gd_translate_to Kodowanie danych dla biblioteki GD (przydatne jeśli GD wymaga ISO-8859-2 zamiast UTF-8 dla funkcji imagetext). Domyślnie: ISO-8859-2. Przykład: gd_translate_to = * check_for_updates_period Jak często sprawdzać czy są dostępne poprawki LMS-a (w sekundach). Domyślnie: 86400. Przykład: check_for_updates_period = 604800 * default_taxrate Określa wartość (nie etykietę) stawki podatkowej, która będzie domyślnie zaznaczona na listach wyboru. Domyślnie: 22 Przykład: default_taxrate = 7 * big_networks Wsparcie dla dużych ISPów, np. ukrywanie list wyboru klientów. Domyślnie: wyłączona Przykład: big_networks = true * short_pagescroller Zmienia wygląd pól wyboru strony, ułatwiając nawigację na listach z bardzo dużą liczbą stron. Domyślnie: wyłączona Przykład: short_pagescroller = tak * ewx_support Wsparcie dla urządzeń EtherWerX. Domyślnie: wyłączona Przykład: ewx_support = tak * account_type Zmienia domyślnego zaznaczenie checkboxów w dodwaniu kont. shell = 1 (0000000000000001) mail = 2 (0000000000000010) www = 4 (0000000000000100) ftp = 8 (0000000000001000) sql = 16 (0000000000010000) Domyślnie: 32767 Przykład: account_type = 2 * default_assignment_period Domyślnie wybrana z listy rozwijanej wartość okresu obciążenia, przy dodawaniu zobowiązania dla klienta. Możliwe wartości: jednorazowo - 0 codziennie - 1 co tydzień - 2 co miesiąc - 3 co kwartał - 4 co rok - 5 Domyślnie: 0 Przykład: default_assignment_period = 3 __________________________________________________________________ 3.15.2. Stawki podatkowe Przed rozpoczęciem pracy z systemem finansowym należy zdefiniować stawki podatkowe jakich będziemy używać. Na liście znajdują się wszystkie dane stawek. Możliwa jest edycja stawki podatkowej, przy czym należy pamiętać, że system nie pozwoli na zmianę wartości stawki, jeżeli została ona użyta w przeszłości. Nie możliwe jest także usunięcie takiej stawki. Link 'Dodaj stawkę' przenosi do formularza definiowania nowej stawki procentowej. Etykieta stawki jest wyświetlana na listach wyboru oraz w szablonie faktury. Wartość stawki to liczba od 0 do 100 z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Status opodatkowania jest wykorzystywany do wyróżnienia stawki zwolnionej z podatku, czyli wszystkie pozostałe stawki powinny mieć włączone 'opodatkowanie'. Stawkę, która będzie domyślnie zaznaczona na listach wyboru można zdefiniować przy pomocy opcji default_taxrate w sekcji [phpui] __________________________________________________________________ 3.15.3. Plany numeracyjne Wszystkim dokumentom generowanym przez system LMS można nadawać dowolną numerację wg zdefiniowanych wzorów (planów). Możliwe jest używanie różnych numeracji w obrębie jednego typu dokumentów. Dla każdego typu można zdefiniować jeden plan domyślny (ważne w przypadku faktur wystawianych automatycznie, skrypty/demon muszą wiedzieć na jakiej numeracji mają być oparte nowo tworzone dokumenty). Do każdego planu należy przypisać także okres numeracyjny, czyli przedział czasowy w jakim zachowywana jest ciągłość numeracji. Przy przejściu do nowego okresu numeracja zostanie wyzerowana. Można zdefiniować numerację jednodniową, tygodniową (od poniedziałku do niedzieli), miesięczną, kwartalną oraz roczną. Na liście planów numeracyjnych znajdują się wszystkie niezbędne informacje o planach wraz z przykładowym numerem oraz liczbą dokumentów utworzonych przy ich użyciu. Poprzez link 'Dodaj plan' przechodzi się do interfejsu dodawania planu. Edycji można dokonać klikając na wybrany rekord na liście. Usunięcie planu numeracyjnego jest możliwe tylko wtedy gdy nie dotyczy on żadnego istniejącego dokumentu. Szablon numeru to dowolny ciąg znaków, który zawiera specjalne symbole (specyfikatory) znane z funkcji strftime. Szczegóły użycia oraz wykaz wszystkich symboli można znaleźć w manualu PHP. Podstawowym i jedynym wymaganym symbolem w szablonie jest symbol '%N', za który zostanie podstawiony numer wewnętrzny dokumentu. Pozostałe symbole wynikają z daty wystawienia dokumentu. A oto najczęściej używane z nich: * %N - liczba dziesiętna określająca numer dokumentu * %[1-9]N - j.w. ale z zerami wiodącymi, np. '%4N' dla liczby 12 zwróci '0012' * %I - dodatkowy numer (działa tylko z dokumentami kasowymi) * %Y - rok jako liczba dziesiętna z wiekiem włącznie * %y - rok jako liczba dziesiętna bez uwzględnienia wieku (00 do 99) * %m - miesiąc jako liczba dziesiętna (01 do 12) * %b - skrótowa nazwa miesiąca zgodnie z lokalizacją Notatka Jeżeli w systemie nie zdefiniowano planów numeracyjnych dokumenty będą numerowane wg wzorca '%N/LMS/%Y' z okresem rocznym. __________________________________________________________________ 3.15.4. Firmy (Oddziały) Firmy (Oddziały) służą do grupowania klientów. Powinieneś zdefiniować przynajmniej jedną firmę. Masz możliwość podania nazwy skróconej i pełnej firmy, jej adresu, konta bankowego (lub prefiksu konta płatności masowych) oraz danych do fakturowania. Zablokowanie firmy uniemożliwia jej przypisanie do klienta. __________________________________________________________________ 3.15.5. Hosty Tutaj definiuje się hosty które będą współpracowały z LMSem, czyli komputery (routery, serwery) pobierające konfigurację z bazy LMSa, na których będą uruchamiane skrypty lub demon lmsd. Nazwa każdego hosta musi być unikalna i zaleca się aby odpowiadała rzeczywistej nazwie maszyny, którą można uzyskać uruchamiając polecenie hostname na każdej z tych maszyn (zakładając, że są to komputery z u*ixem). __________________________________________________________________ 3.15.6. Demon Po zdefiniowaniu hostów można rozpocząć konfigurację demona lmsd. Konfiguracja jest bardziej szczegółowo opisana w rozdziale dotyczącym demona. __________________________________________________________________ 3.15.7. Źródła importu Import płatności może odbywać się z wielu źródeł (banków). W tym miejscu definiuje się ich nazwy, co umożliwia późniejsze przeszukiwanie wpłat wg źródła. Źródło można ustawić również dla wpłat klientów poza importem. Dokonując importu płatności masz możliwość wyboru źródła. Możliwe jest automatyczne określenie źródła, w tym celu należy przypisać identyfikator źródła do wzorca w konfiguracji importu. __________________________________________________________________ 3.15.8. Promocje W tym miejscu mamy możliwość definiowania schematów promocji. Schemat określa kwotę oraz sposób płatności abonamentu przez cały okres trwania promocji. Definiujemy tutaj jeden lub wiele okresów o dowolnej długości i mamy możliwość określenia kwoty abonamentu oraz sposobu naliczania. Po okresie promocyjnym abonament będzie naliczany w normalnej (określonej w taryfie) kwocie. Ponadto możemy określić kwotę opłaty aktywacyjnej oraz dodatkowej taryfy doliczanej do abonamentu po okresie promocyjnym. Zdefiniowane schematy/promocje będą widoczne na liście wyboru w formularzu nowego zobowiązania. Wybranie schematu i taryfy spowoduje utworzenie odpowiedniej liczby zobowiązań wynikającej ze zdefiniowanych w schemacie okresów. __________________________________________________________________ Rozdział 4. Skrypty 4.1. Instalacja Jeśli chcesz ustawić konfigurację któregoś ze skryptów, robi się to w odpowiedniej sekcji lms.ini. Same skrypty przenieś z katalogu /lms/bin/ do katalogu /usr/sbin. Po przeniesieniu musisz je jeszcze dopisać do crontaba tak, aby były uruchamiane automatycznie, właśnie wtedy kiedy tego chcesz. Przykładowo, wpis w crontabie dla skryptu lms-payments (wykonywanego codziennie o godzinie 00:01) powinien wyglądać następująco: 1 0 * * * /usr/sbin/lms-payments 1 > /dev/null Po więcej informacji możesz sięgnąć do man crontab Większość lms'owych skryptów posiada dodatkowe opcje uruchomieniowe: -C plik położenie i nazwa alternatywnego pliku lms.ini, domyślnie /etc/lms/lms.ini -q wykonanie skryptu bez wyświetlania komunikatów -h pomoc (a w zasadzie to tylko listing opcji) -v informacja o wersji skryptu __________________________________________________________________ 4.2. Lista dostępnych skryptów Tabela 4-1. Lista skryptów wykonywalnych Nazwa Opis lms-notify Powiadamianie klientów pocztą internetową o zaległościach, wystawionych fakturach, przekroczeniu terminu płatności lms-notify-sms Odpowiednik lms-notify do wysyłania smsów lms-notify-messages Odpowiednik lms-notify do ustawiania powiadomień http lms-cutoff Odłączanie klientów zadłużonych lms-etherdesc Generowanie pliku dla iptraf zawierającego pary MAC adres - nazwa hosta lms-payments Naliczanie opłat okresowych (abonamentowych) z fakturowaniem lms-traffic Zapis statystyk wykorzystania łącza lms-traffic-logiptables Statystyki łącza dla iptables lms-makearp Tworzenie tablicy ARP (/etc/ethers) lms-makedhcpconf Konfiguracja serwera DHCP (dhcpd.conf) lms-makeiptables Konfiguracja firewalla iptables lms-makeipchains Konfiguracja firewalla ipchains lms-makeopenbsdpf Konfiguracja firewalla dla systemu OpenBSD lms-makeoidentconf Konfiguracja oident lms-sendinvoices Wysyłanie faktur do klientów lms-makemacs Filtrowanie ruchu na bazie adresów źródłowych MAC lms-makehosts Generuje plik /etc/hosts lms-makewarnings Generuje regułki przekierowujące ruch klientów zadłużonych lms-makemessages Generuje regułki przekierowujące ruch klientów, którym ustawiono wiadomość administracyjną lms-fping Badanie aktywności komputerów. lms-reminder Przypominanie o zaplanowanych zadaniach z Terminarza lms-rtparser Backend do Helpdesk'a. lms-teryt Import bazy TERYT __________________________________________________________________ 4.3. Opis i konfiguracja 4.3.1. lms-notify lms-notify jest dobrym sposobem przypominania ludziom o tym że do pracy sieci i łącz konieczne są ich pieniążki. Pozwala on na napisanie kilku[-nastu] plików tekstowych i traktowania ich jako szablonów do mailingu. Skrypt jest wielofunkcyjny, włączenie określonego zadania następuje poprzez zdefiniowanie lokalizacji pliku z szablonem wiadomości. Do wysyłania poczty został zastosowany moduł Mail::Sender. __________________________________________________________________ 4.3.1.1. Szablony W szablonach można używać następujących zmiennych: * %date-m - zostanie zastąpione aktualnym miesiącem, licząc od 1 poprzedzone 0, np. 02 * %date-y - zostanie zastąpione aktualnym rokiem, np. 2003 * %date_month_name - zostanie zastąpione nazwą bieżącego miesiąca, np. marzec * %saldo - zostanie zastąpione aktualnym saldem klienta, np. 535 * %abonament - zostanie zastąpione kwotą abonamentu jaka jest do danego klienta przypisana, np. 107 * %b - saldo z zanegowanym znakiem, np. 107 * %B - saldo z prawdziwym znakiem, np. -107 * %pin - numer PIN klienta * %cid - ID klienta * %number - numer dokumentu (tylko w powiadomieniu o fakturze lub nocie obciążeniowej) * %value - wartość brutto na fakturze (tylko w powiadomieniu o fakturze) * %last_10_in_a_table - wyciąg ostatnich 10 operacji kasowych na koncie klienta (tylko wiadomości e-mail), np.: Przykład 4-1. Lms-notify: Przykładowy wyciąg 10 ostatnich operacji kasowych -----------+------------------------------------------------------+--------- 2003-02-02 | Abonament za miesiąc 2003/02 | 107.00 2003-02-01 | Wpłata | -107.00 2003-02-01 | Abonament za miesiąc 2003/02 | 107.00 2003-02-01 | Wpłata | -321.00 2003-01-31 | Abonament za miesiąc 2003/01 | 107.00 2003-01-31 | Abonament za miesiąc 2003/01 | 107.00 2003-01-31 | Abonament za miesiąc 2003/01 | 107.00 -----------+------------------------------------------------------+--------- Przykład 4-2. Lms-notify: Przykład szablonu UWAGA! Ta wiadomość została wygenerowana automatycznie. Uprzejmie informujemy iż na Pani/Pana koncie figuruje zaległość w opłatach za internet w wysokości %B zł. Jeżeli porozumieli się już Państwo z administratorami w kwestii opłaty za bieżący miesiąc czyli %date-m %date-y roku, prosimy o zignorowanie tej wiadomości. W wypadku gdy uważają Państwo iż zaległość ta jest nieporozumieniem prosimy o jak najszybszy kontakt. Wszelkie informacje na temat Państwa rozliczeń mogą Państwo znaleźć pod adresem http://www.naszasiec.pl/mojekonto/ Jeżeli chcieliby Państwo uregulować zaległości prosimy o kontakt: Dział Rozliczeń ASK NaszaSiec Gwidon Mniejważny telefon: 0-606666666 e-mail: gwidonm@naszasiec.pl ps. załączamy ostatnie 10 operacji jakie zostało zarejestrowane przez nasz system billingowy na Państwa koncie: Data | Opis | Wartość %last_10_in_a_table -- Amatorska Sieć Komputerowa NaszaSiec http://www.naszasiec.pl/ __________________________________________________________________ 4.3.1.2. Konfiguracja Konfigurację dla lms-notify można ustalić w pliku lms.ini w sekcji [notify]. Możesz tam ustawić następujące parametry, które mają zastosowanie również dla skryptów lms-notify-sms i lms-notify-messages: * debtors_template (opcjonalny) Lokalizacja pliku z szablonem wiadomości wysyłanej do zadłużonych klientów. Pozostawienie tej opcji pustej wyłączy powiadomienia o zadłużeniu. Domyślnie: pusta Przykład: debtors_template = /etc/lms/debtors.txt * debtors_subject (opcjonalny) Temat wiadomości o zadłużeniu. Domyślnie: 'Debtors notification' Przykład: debtors_subject = 'Powiadomienie o zadłużeniu' * invoices_template (opcjonalny) Lokalizacja pliku z szablonem wiadomości z informacją o wystawieniu faktury. Pod uwagę brane są faktury wystawione w ciągu ostatnich 24 godzin od uruchomienia skryptu. Pozostawienie tej opcji pustej wyłączy powiadomienia o nowych fakturach. Domyślnie: pusta Przykład: invoices_template = /etc/lms/new_invoice.txt * invoices_subject (opcjonalny) Temat wiadomości o nowej fakturze. Domyślnie: 'New invoice notification' Przykład: invoices_subject = 'Powiadomienie o wystawieniu faktury' * notes_template (opcjonalny) Lokalizacja pliku z szablonem wiadomości z informacją o wystawieniu noty obciążeniowej. Pod uwagę brane są noty wystawione w ciągu ostatnich 24 godzin od uruchomienia skryptu. Pozostawienie tej opcji pustej wyłączy powiadomienia o nowych notach. Domyślnie: pusta Przykład: notes_template = /etc/lms/new_note.txt * notes_subject (opcjonalny) Temat wiadomości o nowej nocie obciążeniowej. Domyślnie: 'New debit note notification' Przykład: notes_subject = 'Powiadomienie o wystawieniu noty obciążeniowej' * deadline_template (opcjonalny) Lokalizacja pliku z szablonem wiadomości wysyłanej do zadłużonych klientów, posiadających przeterminowane (nierozliczone) faktury. Pozostawienie tej opcji pustej wyłączy powiadomienia. Domyślnie: pusta Przykład: deadline_template = /etc/lms/deadline.txt * deadline_subject (opcjonalny) Temat wiadomości o przeterminowanych fakturach. Domyślnie: 'Invoice deadline notification' Przykład: deadline_subject = 'Powiadomienie o zaległości' * limit (opcjonalny) Pozwala na ustalenie limitu bilansu poniżej którego do klienta zostanie wysłana wiadomość z informacją o zadłużeniu. Domyślnie: 0 Przykład: limit = -20 Poniżej przedstawiono opcje dotyczące wyłącznie wiadomości e-mail. * mailfrom (wymagana) Adres e-mail z którego zostanie wysłany e-mail. Proszę pamiętać, że na niektórych MTA (np. exim) konto to musi istnieć w systemie. Domyślnie: pusta. Przykład: mailfrom = staff@domain.pl * mailfname Nazwa nadawcy maila. Domyślnie: pusta. Przykład: mailfname = Administratorzy * smtp_host Serwer SMTP, przez który ma zostać wysłana wiadomość. Domyślnie: localhost Przykład: smtp_host = smtp.mydomain.pl * smtp_auth Sposób autoryzacji. Dozwolone wartości: LOGIN, PLAIN, CRAM-MD5, NTLM. Domyślnie: pusta (brak autoryzacji) Przykład: smtp_auth = LOGIN * smtp_user Login do autoryzacji SMTP. Domyślnie: pusty Przykład: smtp_user = admin * smtp_pass Hasło do konta zdefiniowanego w opcji smtp_user. Domyślnie: puste Przykład: smtp_pass = password * debug_email (opcjonalny) Adres e-mail do debugowania. Gdy ustawiony, cała poczta zostaje wysłana na dany email zamiast do klientów. Przydatne do debugowania i sprawdzania czy wszystko działa OK. Domyślnie: nie ustawiony. Przykład: debug_email = lexx@domain.pl __________________________________________________________________ 4.3.2. lms-notify-sms lms-notify-sms to odpowiednik lms-notify, służący do wysyłania smsów. Obecnie skrypt wspiera dwie usługi, smstools oraz gnokii. Wyboru usługi dokonuje się w sekcji [sms]. Skrypt jest wielofunkcyjny, włączenie określonego zadania następuje poprzez zdefiniowanie lokalizacji pliku z szablonem wiadomości. Konfigurację dla lms-notify-sms można ustalić w pliku lms.ini w sekcji [notify-sms], oprócz opcji dostępnych w lms-notify masz do dyspozycji następujące opcje: * service (opcjonalny) Pozwala na wybranie usługi SMS niezależnie od tej, którą podano w sekcji [sms]. Domyślnie: pusta Przykład: service = smstools __________________________________________________________________ 4.3.3. lms-notify-messages lms-notify-messages to odpowiednik lms-notify, służący do ustawiania powiadomień, które będą pojawiać się w przeglądarkach internetowych klientów. Skrypt jest wielofunkcyjny, włączenie określonego zadania następuje poprzez zdefiniowanie lokalizacji pliku z szablonem wiadomości. Konfigurację dla lms-notify-messages przeprowadza się w pliku lms.ini w sekcji [notify-messages]. __________________________________________________________________ 4.3.4. lms-cutoff Skrypt pozwala na odłączenie (a raczej zmianę w bazie danych stanu komputerów na wyłączony) klientów których bilans jest poniżej zadanej wartości. Właściwe odłączanie powinno być realizowane przez generator plików konfiguracyjnych. Konfigurację dla lms-cutoff możemy ustalić w pliku lms.ini w sekcji [cutoff]. Możemy tam ustawić następujące parametry: * limit (opcjonalny) Pozwala na ustalenie limitu bilansu poniżej którego do bazy danych zostanie zapisany stan odłączony. Domyślnie: 0 Przykład: limit = -20 * message (optional) Jeśli nie jest pusta, wiadomość ta po dołączeniu użytkownika zostanie zapisana do jego rekordu w polu wiadomości administracyjnej. W treści wiadomości można użyć zmiennej %now, która zostanie zamieniona na bieżącą datę oraz zmiennych %b i %B tak jak w skrypcie lms-notify. Domyślnie: 'Automatic cutoff caused by exceeding of liabilities limit on %now' Przykład: message = '' __________________________________________________________________ 4.3.5. lms-payments Skrypt służący do naliczania opłat abonamentowych przypisanych klientom oraz opłat stałych. Ponadto zapisuje dane do faktur. Aby działał poprawnie powinien być uruchamiany codziennie. Skrypt ten udostępnia trzy opcje do fakturowania, które można ustawić w sekcji [payments] pliku lms.ini: * deadline (opcjonalny) Pozwala na ustalenie terminu płatności w dniach. Domyślnie: 14 Przykład: deadline = 7 * paytype (opcjonalny) Identyfikator rodzaju płatności (1-gotówka, 2-przelew, 3-przelew/gotówka, 4-karta, 5-kompensata, 6-barter, 7-umowa). Domyślnie: 2 (przelew) Przykład: paytype = 1 * comment (opcjonalny) Opis pozycji na fakturze za naliczane zobowiązanie Domyślnie: 'Tariff %tariff subscription for period %period' Niektóre ze słów kluczowych są zastępowane: %tariff - nazwa taryfy %period - okres (liczony od dziś do ostatniego dnia cyklu rozliczeniowego, w formacie RRRR/MM/DD) %current_month - okres od pierwszego dnia bieżącego miesiąca do jego końca %current_period - bieżący miesiąc w formacie MM/RRRR %next_period - następny miesiąc w formacie MM/RRRR %prev_period - poprzedni miesiąc w formacie MM/RRRR %desc - opis taryfy Przykład: comment = 'Abonament za %current_month w/g taryfy %tariff' * settlement_comment (opcjonalny) Opis pozycji z tytułu wyrównania niepełnego okresu zobowiązania. Domyślnie odpowiada opcji comment Przykład: settlement_comment = 'Wyrównanie za okres %period' * suspension_description (opcjonalny) Tekst dodawany na końcu opisu operacji dla obciążeń zawieszonych. Domyślnie: '' Przykład: suspension_description = (zawieszenie) * saledate_next_month (opcjonalny) Włączenie tej opcji spowoduje, że data sprzedaży na fakturze zostanie ustawiona na pierwszy dzień następnego miesiąca. Domyślnie: 0 Przykład: saledate_next_month = 1 Ponadto mamy do dyspozycji jeden przydatny parametr wiersza poleceń --fakedate (-f). Przy jego użyciu można sprawić, aby skrypt działał z podmienioną datą systemową (w formacie YYYY/MM/DD), na przykład --fakedate=2004/10/10. __________________________________________________________________ 4.3.6. lms-traffic Skrypt służy do logowania informacji o ilości danych pobranych i wysłanych przez każdy komputer w sieci lokalnej. W bazie danych zapisywana jest ilość danych w bajtach, numer komputera z bazy lms i znacznik czasu. Od klienta zależy w jakich odstępach dane będą odczytywane. Ponieważ dane odczytywane są z pliku utworzonego przez klienta, nie ma znaczenia z jakiego źródła pochodzą, może to być iptables, ipchains lub program zewnętrzny np. ipfm. Przeglądanie wykresów wykorzystania łącza oraz definiowanie filtrów dostępne jest z głównego menu 'Statystyki'. __________________________________________________________________ 4.3.6.1. Instalacja Przed uruchomieniem lms-traffic należy zadbać o utworzenie pliku z danymi. Zawartość pliku powinna mieć następujący format: ... Skrypt tworzący statystyki należy uruchamiać z taką samą częstotliwością co lms-traffic. Notatka Przykład takiego skryptu dla iptables znajduje się w pliku /sample/traffic_ipt.pl. Następnie instalujemy skrypt dopisując do crontaba. Oprócz standardowych opcji wiersza poleceń możliwe jest zdefiniowanie lokalizacji pliku z logiem -f=/plik położenie i nazwa pliku ze statystykami domyślnie /var/log/traffic.log Ostrzeżenie Częstotliwość zapisywania danych do bazy ustala użytkownik. Ustawienie jej poniżej 10 minut, może spowodować szybki przyrost ilości rekordów w bazie danych, a co za tym idzie zwiększyć czas oczekiwania na wyświetlenie wyników. __________________________________________________________________ 4.3.7. lms-traffic-logiptables Skrypt służy do logowania informacji o ilości danych pobranych i wysłanych przez każdy komputer z sieci lokalnej, na podstawie liczników iptables. Dane sczytuje z firewalla, tworząc jednocześnie odpowiednie reguły. Zatem, nie jest konieczne ręczne tworzenie reguł iptables, ani wywoływanie skryptu lms-traffic. Konfigurację należy umieścić w sekcji [traffic-logiptables]: * outfile Lokalizacja skryptu z regułami iptables. Domyślnie: /etc/rc.d/rc.stat Przykład: outfile = /etc/rc.d/rc.stat * iptables_binary Lokalizacja programu iptables. Domyślnie: /usr/sbin/iptables Przykład: iptables_binary = /usr/local/sbin/iptables * wan_interfaces Nazwy interfejsów, na których dane mają być zliczane. Domyślnie: niezdefiniowane. Przykład: wan_interfaces = eth0 * local_ports Lista portów (źródłowych i docelowych) dla zliczanych pakietów. Domyślnie: niezdefiniowane. Przykład: local_ports = 80 * script_owneruid UID właściciela skryptu określonego w 'outfile'. Domyślnie: 0 (root). Przykład: script_owneruid = 0 * script_ownergid GID właściciela skryptu określonego w 'outfile'. Domyślnie: 0 (root). Przykład: script_ownergid = 0 * script_permission Uprawnienia skryptu określonego w 'outfile'. Domyślnie: 700 (rwx------). Przykład: script_permission = 700 * networks Lista nazw sieci (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony konfig dla wszystkich sieci. Przykład: networks = public-custa public-custb __________________________________________________________________ 4.3.8. lms-makedhcpconf Tworzenie pliku konfiguracyjnego serwera DHCP - dhcpd.conf. Konfigurację skryptu umieszcza się w sekcji [dhcp]: * config_file Lokalizacja pliku wynikowego. Domyślnie: /etc/dhcpd.conf Przykład: config_file = /tmp/dhcpd.conf * networks Lista nazw sieci (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony konfig dla wszystkich sieci. Przykład: networks = public-custa public-custb * customergroups Lista nazw grup (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony konfig dla wszystkich grup. Przykład: customergroups = grupa1 grupa2 * default_lease_time Domyślny czas dzierżawy. Domyślnie: 86400. Przykład: default_lease_time = 43200 * max_lease_time Maksymalny czas dzierżawy. Domyślnie: 86400. Przykład: max_lease_time = 43200 * ignore_ddns Nie generuj wpisu 'ddns-update-style none;' na początku pliku. Przydatne przy starszych (2.2) wersjach demona dhcpd. Domyślnie: wyłączone. Przykład: ignore_ddns = 1 * log_facility Ustawienie trybu logowania daemona dhcp. Jeżeli puste to tryb domyślny. Przykład: log_facility = 7 * authoritative Dodanie wpisu 'authoritative;' na początku pliku. Domyślnie: wyłączone. Przykład: authoritative = 1 * script_owneruid UID właściciela skryptu określonego w 'config_file'. Domyślnie: 0 (root). Przykład: script_owneruid = 0 * script_ownergid GID właściciela skryptu określonego w 'config_file'. Domyślnie: 0 (root). Przykład: script_ownergid = 0 * script_permission Uprawnienia skryptu określonego w 'config_file'. Domyślnie: 600 (rwx------). Przykład: script_permission = 700 Możesz podać czasy dzierżawy dla konkretnych sieci poprzez stworzenie sekcji [dhcp:nazwasieci] np.: [dhcp:public-custa] # nazwa sieci małymi literami! default_lease_time = 3600 max_lease_time = 3600 Możesz podać gateway, serwer dns, nazwę domeny i wins dla konkretnego hosta poprzez stworzenie sekcji [dhcp:adresip] np.: [dhcp:213.25.209.216] domain = anotherdomain.pl gateway = 213.25.209.251 dns = 213.25.209.8 wins = 213.25.209.10 __________________________________________________________________ 4.3.9. lms-makeiptables, lms-makeipchains Para skryptów służących do generowania plików zawierających reguły firewalla. Do utworzonego pliku możesz dołączyć inne wcześniej utworzone pliki, a w końcu nadać mu odpowiednie uprawnienia. Skrypty nie uruchamiają wygenerowanych plików. Konfigurację dla tych skryptów możesz ustalić w pliku lms.ini w sekcji [iptables] (i odpowiednio [ipchains]). Oba skrypty posiadają te same opcje: * networks Lista nazw sieci (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku firewalla. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony konfig dla wszystkich sieci. Przykład: networks = public-custa public-custb * iptables_binary (ipchains_binary) Lokalizacja programu iptables (ipchains). Domyślnie: /usr/sbin/iptables (/usr/sbin/ipchains) Przykład: iptables_binary = /usr/local/sbin/iptables * script_file Plik, do którego zapisujemy reguły firewalla. Domyślnie: /etc/rc.d/rc.masq Przykład: script_file = /etc/rc.d/rc.firewall * pre_script Plik wykonywany PO wyczyszczeniu regułek, ale PRZED ustawieniem nowych. Domyślnie: niezdefiniowany. Przykład: pre_script = /etc/rc.d/rc.masq-pre * post_script Plik wykonywany PO ustawieniu regułek. Domyślnie: niezdefiniowany. Przykład: post_script = /etc/rc.d/rc.masq-post * forward_to Lista sieci, dla których włączamy forwarding. Możliwe wartości: "" - pełny forward, "dowolny ciąg" - wyłącz forward, "siec1 siec2" - lista sieci z włączonym forwardingiem. Domyślnie: pełny forward. Przykład: forward_to = public-custa public-custb * script_owneruid UID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: script_owneruid = 0 * script_ownergid GID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: script_ownergid = 0 * script_permission Uprawnienia pliku skryptu. Domyślnie: 700 (rwx------). Przykład: script_permission = 700 * snat_address Adres SNAT. Jeśli nie ustawiono, dla hostów z adresami publicznymi będzie użyte "-j MASQUERADE". Jeśli ustawiono zostanie użyte "-j SNAT --to xxx.xxx.xxx.xxx". Dotyczy lms-makeiptables. Domyślnie: nie ustawiony. Przykład: snat_address = 123.123.123.123 * tcp_redirect_ports (udp_redirect_ports) Konfiguracja przekierowań w formie port_źródłowy:port_docelowy dla przekierowań na lokalną maszynę dla połączeń wychodzących. Dotyczy lms-makeipchains. Domyślnie: nie ustawione. Przykład: tcp_redirect_ports = 80:3128 25:25 __________________________________________________________________ 4.3.10. lms-etherdesc Skrypt służący do generowania pliku zawierającego MAC adresy oraz nazwy hostów pobierane z bazy lms'a. Adresy zapisywane są w formacie 'stripped mac', czyli bez ":". Tego typu plik wykorzystywany jest przez pakiet iptraf. Konfigurację tego skryptu zawiera sekcja [ether] w pliku lms.ini: * networks Lista nazw sieci (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony konfig dla wszystkich sieci. Przykład: networks = public-custa public-custb * etherdesc_owneruid UID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: etherdesc_owneruid = 0 * etherdesc_file Lokalizacja pliku. Domyślnie: /var/lib/iptraf/ethernet.desc. Przykład: etherdesc_file = /etc/ethernet.desc * etherdesc_ownergid GID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: etherdesc_ownergid = 0 * etherdesc_permission Uprawnienia pliku skryptu. Domyślnie: 600 (rw-------). Przykład: etherdesc_permission = 600 __________________________________________________________________ 4.3.11. lms-sendinvoices Skrypt służy do wysyłania pocztą elektroniczną faktur, jako załączników do wiadomości. Faktury generowane są na podstawie szablonu dostępnego w lms-ui, dlatego wymagane jest podanie klienta i hasła do interfejsu www lms-ui. W odróżnieniu od pozostałych skryptów ten wymaga dodatkowych modułów perla: LWP::UserAgent, MIME::QuotedPrint oraz Mail::Sender. Konfigurację należy umieścić w sekcji [sendinvoices]: * lms_url Adres do lms-ui. Domyślnie: http://localhost/lms/ Przykład: lms_url = http://lms.mynet.pl * lms_user Login użytkownika. Domyślnie: pusty Przykład: lms_user = admin * lms_password Hasło do lms-ui. Domyślnie: puste Przykład: lms_password = moje_hasło * debug_email Konto pocztowe do testów. Domyślnie: niezdefiniowane. Przykład: debug_email = admin@mynet.pl * sender_name Nadawca listu. Domyślnie: niezdefiniowany. Przykład: sender_name = ASK MyNet * sender_email Adres nadawcy listu. Domyślnie: niezdefiniowany. Przykład: sender_email = admin@mynet.pl * mail_subject Temat wiadomości. Można użyć zmiennej %invoice zastępowanej numerem faktury. Domyślnie: 'Invoice No. %invoice'. Przykład: mail_subject = 'Nowa faktura' * mail_body Treść wiadomości. Można użyć zmiennej %invoice, która zostanie zastąpiona numerem faktury. Domyślnie: 'Attached file with Invoice No. %invoice'. Przykład: mail_body = '' * customergroups Lista nazw grup (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas wysyłki. Domyślnie: nie ustawiona - wszystkie grupy. Przykład: customergroups = grupa1 grupa2 * smtp_host Serwer SMTP, przez który ma zostać wysłana wiadomość. Domyślnie: localhost Przykład: smtp_host = smtp.mydomain.pl * smtp_auth Sposób autoryzacji. Dozwolone wartości: LOGIN, PLAIN, CRAM-MD5, NTLM. Domyślnie: pusta (brak autoryzacji) Przykład: smtp_auth = LOGIN * smtp_user Login do autoryzacji SMTP. Domyślnie: pusty Przykład: smtp_user = admin * smtp_pass Hasło do konta zdefiniowanego w opcji smtp_user. Domyślnie: puste Przykład: smtp_pass = password Ponadto mamy do dyspozycji jeden przydatny parametr wiersza poleceń --fakedate (-f). Przy jego użyciu można sprawić, aby skrypt działał z podmienioną datą systemową (w formacie YYYY/MM/DD), na przykład --fakedate=2004/10/10. __________________________________________________________________ 4.3.12. lms-makemacs Skrypt służący do generowania pliku zawierającego reguły netfiltra filtrujące ruch klientów na bazie testu adresu źródłowego MAC. Dla każdego komputera generowana jest jedna reguła dla tablicy nat, zadanego łańcucha, testująca adres źródłowy IP pakietu oraz adres źródłowy MAC ramki. Jeśli testy zakończą się pozytywnie następuje powrót do łańcucha nadrzędnego za pomocą decyzji RETURN. Na końcu listy reguł dodawane są 2 reguły przekierowujące ruch http oraz webcache na podany w konfiguracji adres IP oraz port (z wykorzystaniem decyzji DNAT). Przekierowanie może odbywać się na wirtualny host www z zawiadomieniem klienta o zaległościach finansowych bez możliwości wyłączenia zawiadomienia. Na końcu dodawana jest reguła blokująca jakikolwiek inny ruch. Konfigurację tego skryptu zawiera sekcja [macs] w pliku lms.ini: * networks Lista nazw sieci (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony plik konfiguracyjny dla wszystkich sieci. Przykład: networks = public-custa public-custb * customergroups Lista nazw grup klientów (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony plik konfiguracyjny dla wszystkich grup klientów. Przykład: customergroups = osiedle1 osiedle2 * iptables_binary Lokalizacja programu iptables. Domyślnie: /sbin/iptables Przykład: iptables_binary = /usr/local/sbin/iptables * config_owneruid UID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: config_owneruid = 0 * config_file Lokalizacja pliku. Domyślnie: /etc/rc.d/rc.macs. Przykład: config_file = /etc/conf.d/rc.macs * config_ownergid GID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: config_ownergid = 0 * config_permission Uprawnienia pliku skryptu. Domyślnie: 700 (rwx------). Przykład: config_permission = 700 * chain Łańcuch do którego będą dodawane generowane reguły. Domyślnie: MACS. Przykład: chain = TESTY_MACOW * redirect_address Adres IP + port na który będzie przekierowywany niesklasyfikowany ruch http i webcache. Domyślnie: 127.0.0.1:80. Przykład: redirect_address = 192.168.1.1:3000 * lock_noaccess Czy generować regułki testujące z decyzją RETURN dla komputerów, które są odłączone. Domyślnie: 0 (reguły są generowane) Przykład: lock_noaccess = 1 __________________________________________________________________ 4.3.13. lms-makehosts Skrypt służący do generowania pliku /etc/hosts zawierającego odwzorowania nazw komputerów na adresy IP. Konfigurację tego skryptu zawiera sekcja [hosts] w pliku lms.ini: * networks Lista nazw sieci (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony plik konfiguracyjny dla wszystkich sieci. Przykład: networks = public-custa public-custb * customergroups Lista nazw grup klientów (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony plik konfiguracyjny dla wszystkich grup klientów. Przykład: customergroups = osiedle1 osiedle2 * config_owneruid UID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: config_owneruid = 0 * config_file Lokalizacja pliku. Domyślnie: /etc/hosts. Przykład: config_file = /etc/hosts * config_ownergid GID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: config_ownergid = 0 * config_permission Uprawnienia pliku skryptu. Domyślnie: 644 (rw-r--r--). Przykład: config_permission = 600 * config_header Pierwsza linia w pliku /etc/hosts. Domyślnie: 127.0.0.1 localhost localhost.localdomain. Przykład: config_header = 192.168.1.1 serwer serwer.nasza-siec __________________________________________________________________ 4.3.14. lms-makewarnings Skrypt służący do generowania pliku zawierającego reguły netfiltra przekierowujące ruch http i webcache klientów o saldzie mniejszym lub równym od zadanego na zadany adres IP i port (wykorzystywana jest tablica nat, testy adresów źródłowych IP oraz decyzja DNAT). Konfigurację tego skryptu zawiera sekcja [warnings] w pliku lms.ini: * networks Lista nazw sieci (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony plik konfiguracyjny dla wszystkich sieci. Przykład: networks = public-custa public-custb * customergroups Lista nazw grup klientów (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony plik konfiguracyjny dla wszystkich grup klientów. Przykład: customergroups = osiedle1 osiedle2 * iptables_binary Lokalizacja programu iptables. Domyślnie: /sbin/iptables Przykład: iptables_binary = /usr/local/sbin/iptables * config_owneruid UID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: config_owneruid = 0 * config_file Lokalizacja pliku. Domyślnie: /etc/rc.d/rc.warnings. Przykład: config_file = /etc/conf.d/rc.warnings * config_ownergid GID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: config_ownergid = 0 * config_permission Uprawnienia pliku skryptu. Domyślnie: 700 (rwx------). Przykład: config_permission = 700 * chain Łańcuch do którego będą dodawane generowane reguły. Domyślnie: WARNINGS. Przykład: chain = OSTRZEZENIA * redirect_address Adres IP + port na który będzie przekierowywany ruch http i webcache pochodzący z hostów dla których ma być włączone ostrzeżenie o zaległościach finansowych. Domyślnie: 127.0.0.1:80. Przykład: redirect_address = 192.168.1.1:3001 * limit Saldo klienta przy którym dla wszystkich komputerów klienta generowane są regułki przekierowujące ruch. Domyślnie: 0 Przykład: limit = -85 __________________________________________________________________ 4.3.15. lms-makemessages Skrypt służący do generowania pliku zawierającego reguły netfiltra przekierowujące ruch http i webcache klientów dla których zostało włączone przekazywanie wiadomości administracyjnej (ostrzeżenia) na zadany adres IP i port (wykorzystywana jest tablica nat, testy adresów źródłowych IP oraz decyzja DNAT). Konfigurację tego skryptu zawiera sekcja [messages] w pliku lms.ini: * networks Lista nazw sieci (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony plik konfiguracyjny dla wszystkich sieci. Przykład: networks = public-custa public-custb * customergroups Lista nazw grup klientów (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas generowania pliku. Jeśli nie ustawiono, zostanie stworzony plik konfiguracyjny dla wszystkich grup klientów. Przykład: customergroups = osiedle1 osiedle2 * iptables_binary Lokalizacja programu iptables. Domyślnie: /sbin/iptables Przykład: iptables_binary = /usr/local/sbin/iptables * config_owneruid UID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: config_owneruid = 0 * config_file Lokalizacja pliku. Domyślnie: /etc/rc.d/rc.messages. Przykład: config_file = /etc/conf.d/rc.messages * config_ownergid GID właściciela pliku. Domyślnie: 0 (root). Przykład: config_ownergid = 0 * config_permission Uprawnienia pliku skryptu. Domyślnie: 700 (rwx------). Przykład: config_permission = 700 * chain Łańcuch do którego będą dodawane generowane reguły. Domyślnie: MESSAGES. Przykład: chain = WIADOMOSCI * redirect_address Adres IP + port na który będzie przekierowywany ruch http i webcache pochodzący z hostów dla których ma być włączona wiadomość administracyjna. Domyślnie: 127.0.0.1:80. Przykład: redirect_address = 192.168.1.1:3002 __________________________________________________________________ 4.3.16. lms-fping Skrypt zapisuje do bazy informacje o aktywności komputerów. Do skanowania wykorzystywany jest szybki program fping (z opcjami -ar1). Najpierw tworzona jest lista hostów, a następnie, po wywołaniu fping'a, komputerom włączonym zostaje przypisana data i czas skanowania. Dzięki temu mamy w bazie informacje kiedy dany komputer był ostatnio włączony. Konfigurację tego skryptu zawiera sekcja [fping] w pliku lms.ini: * networks Lista nazw sieci (oddzielonych spacjami), które mają być uwzględnione podczas skanowania. Jeśli nie ustawiono przeskanowane zostaną wszystkie komputery. Przykład: networks = public-custa public-custb * fping_binary Lokalizacja programu fping. Domyślnie: /usr/sbin/fping Przykład: fping_binary = /usr/local/sbin/fping * temp_file Lokalizacja pliku tymczasowego na listę hostów, który po wykonaniu skryptu zostaje usunięty. Domyślnie: /tmp/fping_hosts. Przykład: temp_file = /tmp/hosts __________________________________________________________________ 4.3.17. lms-reminder Skrypt służy do przypominania klientom o zaplanowanych na dany dzień zadaniach. Lista zdarzeń przypisanych w Terminarzu danemu klientowi w bieżącym dniu zostaje wysłana na jego adres e-mail. Konfigurację dla lms-reminder umieszcza się w pliku lms.ini w sekcji [reminder]. Możesz tam ustawić następujące parametry: * mailsubject (wymagany) Pozwala na ustalenie tematu e-maila wysyłanego do klienta. Domyślnie: nie ustawione. Przykład: mailsubject = 'Terminarz z LMSa' * mailfrom (wymagany) Adres e-mail z którego zostanie wysłany e-mail. Proszę pamiętać, że na niektórych MTA (np. exim) konto to musi istnieć w systemie. Domyślnie nieustawione. Przykład: mailfrom = staff@domain.pl * mailfname (wymagany) Nazwa nadawcy maila. Przykład: mailfname = LMS * smtp_host Serwer SMTP, przez który ma zostać wysłana wiadomość. Domyślnie: localhost Przykład: smtp_host = smtp.mydomain.pl * smtp_auth Sposób autoryzacji. Dozwolone wartości: LOGIN, PLAIN, CRAM-MD5, NTLM. Domyślnie: pusta (brak autoryzacji) Przykład: smtp_auth = LOGIN * smtp_user Login do autoryzacji SMTP. Domyślnie: pusty Przykład: smtp_user = admin * smtp_pass Hasło do konta zdefiniowanego w opcji smtp_user. Domyślnie: puste Przykład: smtp_pass = password * debug_email (opcjonalny) Adres e-mail do debugowania. Gdy ustawiony, cała poczta zostaje wysłana na dany email zamiast do klientów. Przydatne do debugowania i sprawdzania czy wszystko działa OK. Domyślnie: nie ustawiony. Przykład: debug_email = alec@domain.pl __________________________________________________________________ 4.3.18. lms-rtparser Jest to tzw. backend dla systemu Helpdesk, czyli skrypt który współpracując z serwerem pocztowym zapisuje do bazy danych wszystkie wiadomości skierowane na adresy Helpdesk'a. Skrypt pobiera z wejścia wiadomość pocztową, parsuje zawartość i umieszcza zgłoszenie w kolejce, wysyłając do zgłaszających potwierdzenie przyjęcia wiadomości. W temacie potwierdzenia znajduje się symbol zgłoszenia. Podczas parsowania wiadomości następuje, na podstawie tematu wiadomości, próba rozpoznania czy wiadomość nie jest odpowiedzią na inną wiadomość z już przypisanym numerem zgłoszenia. Od wiadomości zostają odłączone załączniki i umieszczone w katalogu zdefiniowanym w opcji mail_dir. Oprócz modułów Perla standardowo wymaganych przez resztę skryptów, należy zainstalować także moduły MIME::Parser i MIME::Words z pakietu MIME-Tools oraz Mail::Sender i Text::Iconv. Skrypt można uruchamiać na wiele sposobów. Jednym z nich jest stworzenie skryptu powłoki, który odczytując skrzynkę pocztową wywoła lms-rtparser dla każdego maila. Wygodniejszym zastosowaniem jest jednak zintegrowanie go z serwerem pocztowym. Poniżej przedstawiono sposób podłączenia go do postfixa przy użyciu opcji header_checks. # plik main.cf: header_checks = regexp:/etc/postfix/header_checks # plik header_checks /^To:.*adres@domena.*/ FILTER filter:dummy # plik master.cf: filter unix - n n - 10 pipe -flags=Rq user=nobody argv=/path/to/lms-rtparser Powyższy sposób działa dla postfixa w wersjach nowszych od 2.0. Wcześniejsze wersje nie obsługują FILTER w header_checks. Z tym problemem można sobie poradzić używając procmaila: # plik main.cf mailbox_command = /usr/bin/procmail # w katalogu domowym klienta, którego maile mają być obsługiwane przez HelpDesk: # plik .forward "|IFS=' ' && exec /usr/bin/procmail -f - || exit 75 #YOUR_USERNAME" # plik .procmailrc :0 c * ^To.*adres@domena | /bin/lms-rtparser :0 A $DEFAULT Kolejny listing to przykład podłączenia parsera do Exima przy użyciu filtrów systemowych: # plik exim.conf system_filter_pipe_transport = address_pipe # plik system_filter.txt if $recipients is "adres_kolejki@domena.pl" then pipe "/sciezka/do/lms-rtparser -q id_kolejki" endif Notatka Jeżeli chcesz aby wiadomości wprowadzane poprzez lms-ui były kierowane do parsera, zamiast bezpośrednio zapisywane do bazy, powinieneś włączyć opcję konfiguracyjną helpdesk_backend_mode w sekcji [phpui]. Konfigurację tego skryptu zawiera sekcja [rt] w pliku lms.ini: * default_queue Numer ID kolejki, do której trafią zgłoszenia. Jeśli nie podano, Kolejka zostanie odszukana na podstawie adresu odbiorcy maila. Opcja ta może zostać nadpisana przy pomocy parametru -q przy uruchomieniu skryptu. Domyślnie: niezdefiniowana. Przykład: default_queue = * mail_from Nadawca potwierdzenia (adres). Jeśli nie zdefiniowano, zostanie użyty adres kolejki do której zapisano zgłoszenie. Domyślnie: pusty. Przykład: mail_from = rt@net.pl * mail_from_name Nadawca potwierdzenia (nazwa). Domyślnie: niezdefiniowana. Przykład: mail_from_name = 'BOK SuperLAN' * autoreply_subject Temat potwierdzenia. Tu można korzystać ze zmiennych %tid - identyfikator zgłoszenia i %subject - temat zgłoszenia. Domyślnie: "[RT#%tid] Receipt of request '%subject'". Przykład: autoreply_subject = "[RT#%tid] Potwierdzenie odbioru zgłoszenia o temacie '%subject'" * autoreply_body Treść potwierdzenia. Tu można korzystać ze zmiennych: %tid - identyfikator zgłoszenia i %subject - temat zgłoszenia. Domyślnie: "Your request was registered in our system.\nTo this request was assigned ticket identifier RT#%tid.\nPlease, place string [RT#%tid] in subject field of any\nmail relating to this request.\n." Example: autoreply_body = "Państwa zgłoszenie zostało zarejestrowane w naszym systemie.\nZgłoszeniu został nadany numer: RT#%tid.\nW korespondencji związanej z tym zgłoszeniem prosimy podawać w temacie ciąg znaków [RT#%tid].\n" * smtp_host Serwer SMTP, przez który ma zostać wysłana wiadomość. Domyślnie: localhost Przykład: smtp_host = smtp.mydomain.pl * smtp_auth Sposób autoryzacji. Dozwolone wartości: LOGIN, PLAIN, CRAM-MD5, NTLM. Domyślnie: pusta (brak autoryzacji) Przykład: smtp_auth = LOGIN * smtp_user Login do autoryzacji SMTP. Domyślnie: pusty Przykład: smtp_user = admin * smtp_pass Hasło do konta zdefiniowanego w opcji smtp_user. Domyślnie: puste Przykład: smtp_pass = password * mail_dir Katalog w którym zostaną zapisane załączniki. Katalog ten powinien być dostępny dla apache'a i klienta uruchamiającego lms-rtparser. Gdy nie ustawiono, załączniki zostaną utracone. Domyślnie: niezdefiniowany. Przykład: mail_dir = /usr/local/lms/mail * tmp_dir Katalog tymczasowy. Domyślnie zostanie użyty katalog zdefiniowany w zmiennej systemowej lub /tmp. Przykład: tmp_dir = /home/user/tmp * auto_open Włączenie tej opcji spowoduje, że w momencie odebrania wiadomości dotyczącej zgłoszenia zamkniętego (lub martwego) zgłoszenie to zostanie otwarte. Domyślnie: wyłączone. Przykład: auto_open = 1 * newticket_notify Włączenie tej opcji spowoduje wysyłanie powiadomień o nowych zgłoszeniach do użytkowników którzy mają prawa do konkretnej kolejki. Domyślnie: wyłączone. Przykład: newticket_notify = 1 * lms_url Do powiadomienia o nowym zgłoszeniu zostaje załączony link do tego zgłoszenia w LMS-UI, aby użytkownik mógł szybko przejść do tego zgłoszenia. Domyślnie: http://localhost/lms/. Przykład: lms_url = https://lms.domena.pl/ * include_customerinfo Do powiadomienia o nowym zgłoszeniu zostają załączone podstawowe dane klienta, jeżeli został on rozpoznany po adresie mailowym. Domyślnie: włączona. Przykład: include_customerinfo = 0 __________________________________________________________________ 4.3.19. lms-teryt Skrypt służący do importu i aktualizacji danych bazy TERYT. Zawiera również możliwość pobrania plików bazy z Internetu, a także procedurę przypisywania identyfikatorów TERYT do istniejących komputerów, które mają zdefiniowany adres ale nie mają przypisanego TERYTu. Skrypt zawiera następujące opcje uruchomieniowe, które można łączyć: * -f, --fetch Włącza procedurę pobierania (i rozpakowania) plików bazy TERYT z Internetu. Wymagane jest umożliwienie połączenia HTTP z serwerem określonych w opcji 'url' oraz zainstalowanie programu unzip. * -l, --list= Zawęża działanie opcji importu/aktualizacji do określonych województw. Podobnie jak w opcji konfiguracyjnej 'state_list' podajemy tutaj numeryczne identyfikatory oddzielone przecinkami. Ze względu na duży rozmiar całej bazy, wskazane jest ograniczenie się tylko do wybranych województw. Identyfikatory można znaleźć w pliku TERC.xml. 2 - dolnośląskie 4 - kujawsko-pomorskie 6 - lubelskie 8 - lubuskie 10 - łódzkie 12 - małopolskie 14 - mazowieckie 16 - opolskie 18 - podkarpackie 20 - podlaskie 22 - pomorskie 24 - śląskie 26 - świętokrzyskie 28 - warmiśko-mazurskie 30 - wielkopolskie 32 - zachodniopomorskie * -u, --update Import danych do bazy LMSa. Jeśli baza była już wcześniej importowana, nastąpi aktualizacja bazy. * -m, --merge Przypisanie identyfikatorów TERYT dla komputerów/urządzeń, które nie zostały jaszcze przypisane, ale posiadają wpisany adres lokalizacji. Algorytm jest dość prosty i nie ma pewności, że wszystkie adresy zostaną rozpoznane. Konfigurację tego skryptu zawiera sekcja [teryt] w pliku lms.ini: * url Adres strony pobierania plików bazy TERYT. Domyślnie zawiera poniższy link. Przykład: url = http://www.stat.gov.pl/broker/access/prefile/listPreFiles.jspa * dir Katalog w którym, są przechowywane rozpakowane pliki (xml) bazy TERYT. W tym katalogu zostaną też zapisane pobrane pliki. Domyślnie: katalog uruchomienia skryptu. Przykład: dir = /var/lib/teryt * unzip_binary Lokalizacja programu unzip. Domyślnie: /usr/bin/unzip. Przykład: unzip_binary = /sbin/unzip * state_list Lista identyfikatorów województw, oddzielonych przecinkami, które będą brane pod uwagę podczas importu. W celu minimalizacji rozmiaru bazy danych i czasu działania skryptu najlepiej ograniczyć się do wybranych województw. Przykład: state_list = 2 __________________________________________________________________ Rozdział 5. Generator plików konfiguracyjnych (lms-mgc) LMS-MGC to "magiczny" generator plików konfiguracyjnych. Przy odrobinie wysiłku można stworzyć przy jego pomocy dowolnego rodzaju plik konfiguracyjny (np. generujący odpowiednie strefy dla DNS) __________________________________________________________________ 5.1. Instalacja Lms-mgc posiada własny plik konfiguracyjny: lms-mgc.ini. Jego instalacja polega na przeniesieniu do katalogu /usr/sbin. Uruchomienie generatora można wykonać na dwa sposoby: wpisać do crona (np. co godzinę) 0 * * * * /usr/sbin/lms-mgc 1 > /dev/null albo z poziomu LMS skorzystać z menu "Przeładowanie". Druga metoda wymaga użycia sudo. Niestety, jedyne wyjście by umożliwić uruchomienie lms-mgc, to dopisanie użytkownika do sudo, a następnie ustawienie w sekcji konfiguracyjnej [phpui]: reload_type = exec reload_execcmd = sudo /usr/sbin/lms-mgc Lms-mgc posiada następujące opcje uruchomienia: -C, --config-file=/path/lms-mgc.ini alternatywny plik konfiguracyjny (default: /etc/lms/lms-mgc.ini); -i, --instances=name nazwa (lub numer) instancji do uruchomienia, bez czytania konfiguracji z lms-mgc.ini, np. -i "name1 name2" -h, --help wyświetla pomoc; -v, --version wyświetla numer wersji; -q, --quiet tylko komunikaty o błędach; -d, --debug informacje szczegółowe dla każdego IP; __________________________________________________________________ 5.2. Konfiguracja Konfigurację dla LMS-MGC przeprowadza się w pliku lms-mgc.ini __________________________________________________________________ 5.2.1. Sekcja [database] - ustawienia bazy danych * type Typ bazy danych. Aktualnie w 100% supportowany jest 'mysql', ale jak na razie nie widać większych problemów z 'postgres'. Domyślnie: mysql Przykład: type = mysql * host Host gdzie zainstalowana jest baza danych. Najczęściej, localhost, ale można tutaj wstawić cokolwiek (ipek, domena, path to socketa w formacie 'localhost:/path/to/socket'). Domyślnie: localhost Przykład: host = localhost * user Użytkownik do bazy danych. W wielu wypadkach (jeżeli postępowałeś zgodnie ze wskazówkami w doc/INSTALL) będzie to 'lms'. Jeżeli chcesz używać konta uprzywilejowanego, prawdopodobnie wpiszesz 'root' (MySQL na większości *nixów), 'mysql' (na PLD) bądź 'postgres' (PostgreSQL). Domyślnie: root Przykład: user = mysql * password Hasło do bazy danych. Domyślnie puste. Przykład: password = tajne_haslo * database Nazwa bazy danych, domyślnie lms. Przykład: database = lms __________________________________________________________________ 5.2.2. Sekcja [mgc] - lista instancji Właściwa konfiguracja dotycząca generatorów poszczególnych plików konfiguracyjnych jest umieszczana w sekcji [mgc] i pochodnych. W samej sekcji [mgc] możemy użyć następującego parametru: * instances Lista "instancji" oddzielona spacjami. Przykład: instances = dhcp firewall squid Notatka Zmienną instances można także umieścić w sekcji dowolnej instancji. Patrz niżej. __________________________________________________________________ 5.2.3. Sekcja [mgc:xxx] - konfiguracja instancji Każda instancja ma swoją nazwę i jej konfigurację tworzy się umieszczając sekcję o nazwie [mgc:nazwa], czyli przykładowo: [mgc:mydaemon] W samych instancjach możemy używać następujących opcji konfiguracyjnych: * instances Zmienna, w której możesz podać listę innych instancji, aby następnie wywoływać mgc poleceniem 'lms-mgc -i sekcja' zamiast 'lms-mgc -i "sekcja1 sekcja2 sekcja3"'. Jeśli zostanie użyta, wszystkie pozostałe zmienne tej sekcji zostaną zignorowane. Przykład: instances = dns1 dns2 dns3 * outfile Definiuje plik do którego ma być zapisany wynik działania bieżącej instancji (jeżeli ta zmienna będzie nie ustawiona, instancja się zakończy) Przykład: outfile = /etc/somefile * append Pozwala ustawić aby wynik działania instancji nie nadpisywał pliku wynikowego, lecz został dopisany na jego końcu Przykład: append = 1 * outfile_perm Pozwala na ustawienie praw dostępu do pliku wyjściowego (domyślnie 600) Przykład: outfile_perm = 700 * outfile_owner Pozwala na ustawienie właściciela pliku wyjściowego (domyślnie 0) Przykład: outfile_owner = 0 Ostrzeżenie Właściciel musi być podany numerycznie! * outfile_group Pozwala na ustawienie grupy pliku wyjściowego (domyślnie 0) Przykład: outfile_group = 0 Ostrzeżenie Grupa musi być podana numerycznie! * header_file Pozwala na umieszczenie w pliku wynikowym zawartości innego pliku jako nagłówek (domyślnie nie ustawione) Przykład: header_file = /etc/lms/myservice_header * header Pozwala na umieszczenie w pliku wynikowym zawartości zmiennej jako nagłówka (domyślnie puste) Przykład: header = option1 = bla\noption2 = blabla Notatka Znak \n został tu użyty jako separator linii. Końcowe \n nie jest wymagane. * customergroups Pozwala ustalić które z grup klienckich będą uwzględniane w pliku konfiguracyjnym (domyślnie wszystkie) Przykład: customergroups = grupa1 grupa2 * excluded_customergroups Pozwala ustalić które z grup klientów mają zostać wyłączone z pliku konfiguracyjnego (domyślnie żadna) Przykład: excluded_customergroups = grupa3 grupa4 * networks Pozwala ustalić które z naszych sieci będą uwzględniane w pliku konfiguracyjnym (domyślnie wszystkie) Przykład: networks = cust1-publ cust2-publ cust3-priv * excluded_networks Pozwala ustalić które z naszych sieci będą wyłączone z pliku konfiguracyjnego (domyślnie żadna) Przykład: excluded_networks = cust4-publ cust5-publ Teraz mgc pobiera kolejne sieci i wykonuje w kółko następujące czynności: * network_header Generuje nagłówek dla każdej sieci (domyślnie puste): Przykład: network_header = network %ADDR/%MASK { # Config section for %NAME * dst_networks Pozwala ustawić sieci docelowe, czyli takie dla których będzie przetwarzany parametr: dst_network_header (domyślnie wszystkie): Przykład: dst_networks = main coalloc * dst_network_header Pozwala ustawić nagłówek dla sieci docelowych Przykład: dst_network_header = \tallow to %DADDR/%DMASK; * network_body Parametr jest przetwarzany po wysłaniu nagłówków dla sieci, a przed rozpoczęciem analizy adresów IP Przykład: network_body = \tnodes { Teraz MGC rozpocznie przetwarzanie regułek dla kolejnych adresów IP. Robi to w dosyć specyficzny sposób. Tzn. oblicza kolejny adres IP i sprawdza czy zdefiniowano regułę dla hosta i wykonuje pierwszą. Sprawdzanie jest wykonywane w następującej kolejności: * ignore Pozwala na ustawienie listy adresów w postaci adres/prefix lub adres/maska oddzielanej spacjami dla której ma być ignorowane generowanie Przykład: ignore = 192.168.0.100/32 * node(IP) Przy pomocy tej opcji można zdefiniować regułę dla wybranego komputera. W nawiasie podaje się jego adres IP. Każda sekcja instancji może zawierać dowolną ilość takich opcji. Przykład: node(192.168.0.20) = ?? * allnodes Pozwala na ustawienie regułki przetwarzanej dla każdego kolejnego adresu IP. Przykład: allnodes = ?? * allexistnodes Pozwala na ustawienie regułki przetwarzanej dla każdego kolejnego adresu IP który jest używany. Przykład: allexistnodes = ?? * netdevnode Pozwala na ustawienie regułki przetwarzanej dla każdego kolejnego adresu IP urządzenia sieciowego. Przykład: netdevnode = ?? * grantednode_priv Jest przetwarzana gdy dany adres komputer z danym adresem IP istnieje, ale w lms-ui ma status "podłączony" (regułka przetwarzana dla adresów prywatnych) Przykład: grantednode_priv = \t\tnode %NAME (%IP/%MAC) unique %ID; * grantednode_publ Jest przetwarzana gdy dany adres komputer z danym adresem IP istnieje, ale w lms-ui ma status "podłączony" (regułka przetwarzana dla adresów publicznych) Przykład: grantednode_publ = \t\tnode %NAME (%IP/%MAC) unique %ID; * deniednode_priv Jest przetwarzana gdy dany adres komputer z danym adresem IP istnieje, ale w lms-ui ma status "odłączony" (regułka przetwarzana dla adresów prywatnych) Przykład: deniednode_priv = node %NAME (%IP/%MAC) unique %ID deny; * deniednode_publ Jest przetwarzana gdy dany adres komputer z danym adresem IP istnieje, ale w lms-ui ma status "odłączony" (regułka przetwarzana dla adresów publicznych) Przykład: deniednode_publ = node %NAME (%IP/%MAC) unique %ID deny; * dhcpnode_priv Jest przetwarzana gdy dany adres IP zawiera się w zakresie DHCP (regułka przetwarzana dla adresów prywatnych) Przykład: dhcpnode_priv = node unknown (%IP) reject; * dhcpnode_publ Jest przetwarzana gdy dany adres IP zawiera się w zakresie DHCP (regułka przetwarzana dla adresów publicznych) Przykład: dhcpnode_publ = node unknown (%IP) reject; * freeip_priv Jest przetwarzana gdy dany adres IP nie jest przypisany do żadnego komputera (regułka przetwarzana dla adresów prywatnych) Przykład: freeip_priv = node unknown (%IP) lock_as_unused; * freeip_publ Jest przetwarzana gdy dany adres IP nie jest przypisany do żadnego komputera (regułka przetwarzana dla adresów publicznych) Przykład: freeip_publ = node unknown (%IP) lock_as_unused; * default_priv Regułka domyślna. Jest przetwarzana gdy adres nie zostanie przetworzony przez żadną regułkę grantednode lub deniednode (regułka przetwarzana dla adresów prywatnych) Przykład: default_priv = node unknown (%IP) lock_as_intruder; Notatka lms-mgc sam rozpoznaje który adres należy do puli publicznej, a który do prywatnej. * default_publ Regułka domyślna. Jest przetwarzana gdy adres nie zostanie przetworzony przez żadną regułkę grantednode lub deniednode (regułka przetwarzana dla adresów publicznych) Przykład: default_publ = node unknown (%IP) lock_as_intruder; W końcu następuje wygenerowanie końcowej części pliku i wykonanie polecenia systemowego. * network_footer Pozwala na ustawienie stopki dla właśnie przetwarzanej sieci Przykład: network_footer = ?? * footer_file Pozwala na umieszczenie w pliku wynikowym zawartości innego pliku jako stopka (domyślnie nie ustawione) Przykład: footer_file = /etc/lms/myservice_footer * footer Pozwala na umieszczenie w pliku wynikowym zawartości zmiennej jako stopki (domyślnie puste) Przykład: footer = # End. * post_exec Komenda do wywołania po wygenerowaniu pliku konfiguracyjnego Przykład: post_exec = killall -HUP mydaemon __________________________________________________________________ 5.2.4. Zmienne konfiguracyjne W opcjach konfiguracyjnych można używać następujących zmiennych, które zostaną podmienione na odpowiednie dane z bazy: Zmienne dla komputerów: * %IP - adres IP komputera * %PUBIP - drugi (publiczny) adres IP komputera * %PIN - pin klienta posiadającego dany komputer * %ID - ID komputera w bazie * %MAC - adres MAC karty sieciowej * %SMAC - adres MAC pisany małymi literami z usuniętymi dwukropkami * %CMAC - adres MAC pisany w formacie CISCO (FFFF.FFFF.FFFF) * %OWNER - ID właściciela komputera * %CUSTOMER - nazwisko i imię właściciela komputera * %NAME - nazwa komputera dużymi znakami * %name - nazwa komputera małymi znakami * %INFO - opis komputera * %PASSWD - hasło komputera * %PORT - port urządzenia, do którego podłączony jest komputer * %UPRATE - gwarantowany transfer dla danych wychodzących * %NUPRATE - gwarantowany transfer dla danych wychodzących (dla godzin nocnych) * %DOWNRATE - gwarantowany transfer dla danych przychodzących * %NDOWNRATE - gwarantowany transfer dla danych przychodzących (dla godzin nocnych) * %UPCEIL - maksymalny transfer dla danych wychodzących * %NUPCEIL - maksymalny transfer dla danych wychodzących (dla godzin nocnych) * %DOWNCEIL - maksymalny transfer dla danych przychodzących * %NDOWNCEIL - maksymalny transfer dla danych przychodzących (dla godzin nocnych) * %CLIMIT - limit równoczesnych połączeń * %NCLIMIT - limit równoczesnych połączeń (dla godzin nocnych) * %PLIMIT - limit pakietów * %NPLIMIT - limit pakietów (dla godzin nocnych) * %1 %2 %3 %4 - kolejne oktety (od lewej) adresu IP * %NID - ID sieci, do której należy komputer * %NNAME - nazwa sieci dużymi znakami * %nname - nazwa sieci małymi znakami * %NADDR - adres sieci * %NIFACE - interfejs sieci * %NMASK - maska sieci * %NGATE - adres bramy * %NDNS - adres serwera DNS * %NDNS2 - adres drugiego serwera DNS * %NDOMAIN - domena sieci * %NWINS - adres serwera WINS dla tej sieci * %NDHCPS - pierwszy adres DHCP sieci * %NDHCPE - ostatni adres DHCP sieci Zmienne dla sieci (w opcjach dotyczących tylko sieci): * %ID - ID sieci w bazie * %NAME - nazwa sieci dużymi znakami * %name - nazwa sieci małymi znakami * %ADDR - adres sieci * %IFACE - interfejs * %MASK - maska * %GATE - brama sieci * %DNS - serwer DNS tej sieci * %DNS2 - drugi serwer DNS tej sieci * %DOMAIN - domena tej sieci * %WINS - adres serwera WINS dla tej sieci * %DHCPS - pierwszy adres DHCP tej sieci * %DHCPE - ostatni adres DHCP tej sieci Notatka W opcji konfiguracyjnej dst_network_header można ponadto użyć powyższych zmiennych ale poprzedzonych literą D (np. %DADDR, %dname) jako parametry sieci docelowych. Zmienne które można stosować we wszystkich opcjach: * %DATE - data w formacie YYYYMMDD; * %TIME - czas w formacie HHMM; * %TIMES - czas w formacie HHMMSS; * %UTIME - czas w formacie unix timestamp; __________________________________________________________________ 5.3. Przykład zastosowania lms-mgc Konfiguracja i zasada działania lms-mgc może się wydawać dość zawiła, dlatego posłużymy się przykładem. Poniżej przedstawiono sposób generowania i uruchamiania firewalla ipchains (bardzo prostego). Przykład 5-1. Lms-mgc: Przykład instancji Zacznij od utworzenia nowej sekcji mgc w lms-mgc.ini, nazywając ją 'ipchains' i stwórz w tej sekcji prostą maskaradę per adres IP z lanu: [mgc:ipchains] outfile = /etc/rc.d/rc.masq outfile_perm = 700 header = #!/bin/sh\n/sbin/ipchains -F\n/sbin/ipchains -X\n/sbin/ipchains -P forward DENY grantednode_priv = /sbin/ipchains -A forward -s %IP -j MASQ post_exec = /etc/rc.d/rc.masq Dopiszmy także do sekcji głównej mgc informację żeby mgc uruchamiał tą sekcję: [mgc] instances = ipchains Teraz próba odpalenia lms-mgc powinna zaowocować wygenerowaniem /etc/rc.d/rc.masq, oraz jego odpaleniem. __________________________________________________________________ Rozdział 6. LMS Daemon 6.1. Informacje podstawowe Napisany w języku C program ma ułatwiać zarządzanie usługami. Sam demon odpowiada za uruchamianie odpowiednich modułów na żądanie użytkownika. Moduły natomiast, służą do tworzenia plików konfiguracyjnych na podstawie danych z bazy LMS'a oraz restartowania odpowiednich usług na serwerze. Spełniają także inne funkcje np. zbieranie statystyk, badanie aktywności hostów, naliczanie opłat, powiadamianie o zaległościach. __________________________________________________________________ 6.1.1. Wymagania Oto lista rzeczy, które lmsd potrzebuje już na etapie kompilacji: * interfejs użytkownika LMS-UI * libmysqlclient (tj. pełnej instalacji MySQL'a lub odpowiedniego pakietu) lub libpq w przypadku bazy PostgreSQL * libdl (to w każdej dzisiejszej dystrybucji jest) * kompilator języka C (testowany na gcc-2.95.x i nowszych) * moduł ggnotify wymaga biblioteki libgadu i jej plików nagłówkowych * moduł parser wymaga pakietu bison w wersji 1.875 lub nowszej oraz pakietu flex * moduły ewx-* wymagają biblioteki net-snmp i jej plików nagłówkowych. __________________________________________________________________ 6.1.2. Instalacja Przed kompilacją należy przy pomocy skryptu ./configure ustalić opcje przedstawione na poniższym listingu (w nawiasach podano wartości domyślne opcji): --help pomoc --enable-debug0 logowanie zapytań SQL (wyłączone) --enable-debug1 logowanie zdarzeń (wyłączone) --with-pgsql gdy korzystasz z bazy PostgreSQL (wyłączone) --with-mysql gdy korzystasz z bazy MySQL (włączone) --prefix=PREFIX docelowy katalog instalacyjny demona i modułów (/usr/local) --lmsbindir=DIR docelowa lokalizacja binarki lmsd (PREFIX/lms/bin) --lmslibdir=DIR docelowa lokalizacja modułów lmsd (PREFIX/lms/lib) --libdir=DIR lokalizacja bibliotek bazy danych (/usr/lib) --incdir=DIR lokalizacja plików nagłówkowych bazy danych (/usr/include) --inifile=FILE plik konfiguracyjny - wyłącza konfigurację przez UI Zatem wymagane jest określenie bazy z jakiej będziemy korzystać (-with-mysql lub -with-pgsql) oraz położenia bibliotek dostarczanych wraz z bazą (--incdir, --libdir). Możliwe jest zmuszenie demona do korzystania z plików konfiguracyjnych zamiast bazy danych. Nie jest możliwe używanie obu sposobów przechowywania konfiguracji, dlatego należy o tym zdecydować przed kompilacją. # ./configure --with-pgsql --libdir=/usr/local/pgsql/lib --incdir=/usr/local/pgsql/include Następnie kompilacja i instalacja (umieszczenie demona w katalogu określonym zmienną --prefix): # make && make install Skompilowane moduły (pliki z rozszerzeniem .so), znajdujące się w katalogu modules/nazwa_modułu zostają umieszczone w katalogu PREFIX/lms/lib, a główny program (lmsd) w katalogu PREFIX/lms/bin. __________________________________________________________________ 6.1.3. Konfiguracja Całą konfigurację demona i modułów przeprowadza się przy pomocy LMS-UI w menu Konfiguracja -> Demon. Konfigurację modułów omówiono w osobnych rozdziałach ich dotyczących. Podstawowe parametry pracy demona i dane do połączenia z bazą danych podaje się jako opcje linii komend, zgodnie z poniższym listingiem: --dbhost -h host[:port] host na którym zainstalowana jest baza danych (domyślnie: 'localhost') --dbname -d nazwa_bazy nazwa bazy danych (domyślnie: 'lms') --dbuser -u użytkownik nazwa użytkownika bazy danych (domyślnie: 'lms') --dbpass -p hasło hasło do bazy danych (domyślnie: puste) --hostname -H nazwa_hosta host, na którym działa demon. Domyślnie przyjmowana jest nazwa zwracana przez komendę hostname, ale można ją nadpisać. Nazwa ta musi zgadzać się z nazwą hosta podaną w konfiguracji hostów --pidfile -P pid_file pidfile where daemon write pid (default: none) --ssl -s wymusza bezpieczne połączenie z bazą danych (domyślnie: wyłączone) --command -c polecenie polecenie powłoki do wykonania przed każdym połączeniem z bazą tzn. co minutę (domyślnie: puste) --instance -i "instancja[ ...]" lista instancji (modułów) do przeładowania. Wszystkie pozostałe zostaną pominięte --reload -q wykonuje przeładowanie i kończy pracę --reload-all -r wykonuje przeładowanie wszystkich instancji (także tych, które mają zdefiniowany crontab) i kończy pracę --foreground -f działa na pierwszym planie (nie forkuje się) --version -v wyświetla wersję i prawa licencyjne Opcje dostępu do bazy są także odczytywane ze zmiennych powłoki: LMSDBPASS, LMSDBNAME, LMSDBUSER, LMSDBHOST, LMSDBPORT. Notatka Lista instancji składa się z nazw instancji oddzielonych spacją. W nazwach instancji zawierających spacje należy zamienić je na znaki '\s', np. lmsd -i "moja\sinstancja". Konfiguracja demona jest podzielona na hosty (umożliwiając osobne konfigurowanie i przeładowywanie demonów zainstalowanych na różnych komputerach/routerach) oraz sekcje konfiguracyjne nazwane instancjami. Instancja oprócz parametrów konfiguracyjnych wybranego modułu zawiera opcje podstawowe, takie jak: * Nazwa Nazwa instancji unikalna w obrębie jednego hosta. Przykład: system * Priorytet Liczba określająca priorytet, czyli kolejność wykonania instancji. Instancja o najniższym numerze zostanie wykonana jako pierwsza. Przykład: 10 * Moduł Nazwa pliku modułu (z rozszerzeniem lub bez). Jeśli nie podano ścieżki demon będzie szukał modułu w katalogu PREFIX/lms/lib, do którego trafiają moduły podczas "make install". Przykład: /usr/lib/system.so * Crontab Czas wykonania modułu określany w sposób podobny do używanego w programie crontab. Wszystkie dane muszą być numeryczne. Podany przykład spowoduje wykonywanie wybranej instancji co 5 minut, w godzinach od 8 do 18. Gdy opcja ta jest pusta instancja zostanie wykonana wyłącznie podczas przeładowania. Domyślnie: pusta. Przykład: */5 8-18 * * * Jakakolwiek zmiana w konfiguracji nie wymaga restartu demona. __________________________________________________________________ 6.1.4. Uruchomienie Program domyślnie działa w trybie demona. Wtedy przeładowanie konfiguracji i usług jest dokonywane na żądanie, przy użyciu menu 'Przeładowanie' w LMS-UI. Sprawdzenie żądania przeładowania oraz odczyt konfiguracji (w szczególności listy instancji i ich konfiguracji) następuje co minutę. Gdy demon wykryje żądanie wykonania reloadu, wywoła wszystkie włączone instancje. Instancje z podaną opcją 'crontab' zostaną wykonane o określonym tą opcją czasie. Innym sposobem uruchomienia jest jednorazowy reload z wykorzystaniem opcji -q. Ten sposób najczęściej używany jest w celach testowych, a w połączeniu z opcją -i pozwala na wykonanie dowolnych instancji z pominięciem pozostałych zapisanych w bazie oraz bez względu na wartość opcji 'crontab' tych instancji. __________________________________________________________________ 6.2. Moduły Sam demon potrafi tylko uruchamiać moduły i to one odwalają całą robotę. Większość modułów jest przeznaczona do określonego zastosowania, jedynie 'hostfile' można używać do różnych konfigów (usług), np. różnych typów firewalli. Parametry konfiguracyjne modułów umieszcza się w sekcjach instancji je wywołujących. __________________________________________________________________ 6.2.1. Lista dostępnych modułów Tabela 6-1. Lista modułów demona lmsd Nazwa Opis system Wywoływanie poleceń powłoki parser Parser uniwersalnych skryptów T-Script dhcp Konfiguracja serwera dhcpd cutoff Odłączanie klientów z zaległościami w opłatach dns Konfiguracja serwera dns ethers Tworzenie pliku /etc/ethers hostfile Moduł uniwersalny (np. tworzenie reguł iptables) notify Powiadamianie klientów o zaległościach w opłatach pocztą elektroniczną ggnotify Powiadamianie klientów o zaległościach w opłatach przez gadu-gadu payments Naliczanie opłat abonamentowych oident Konfiguracja oident tc Tworzenie reguł TC tc-new Tworzenie reguł TC (powiązania komputerów z taryfami) traffic Statystyki wykorzystania łącza pinger Badanie aktywności klientów ewx-pt Konfiguracja EtherWerX PPPoE Terminatora ewx-stm Konfiguracja EtherWerX Standalone Traffic Managera ewx-stm-channels Konfiguracja EtherWerX Standalone Traffic Managera (ze rozszerzoną obsługą kanałów) __________________________________________________________________ 6.2.2. System 6.2.2.1. Opis Jedyne co robi ten moduł to wykonanie zadanego polecenia (listy poleceń) powłoki i/lub komendy SQL. Może się przydać gdy chcesz podczas przeładowania konfiguracji wykonać jakąś komendę lub uruchomić zewnętrzny skrypt, na przykład jeden z tych, które możesz znaleźć w katalogu /bin. W pierwszej kolejności jest wykonywane polecenie SQL. __________________________________________________________________ 6.2.2.2. Konfiguracja W związku z powyższym możesz zdefiniować jedynie treść polecenia SQL lub shella. Powłoka powinna sobie także poradzić z listą poleceń oddzielonych średnikami: * sql Polecenie SQL. Domyślnie: puste. Przykład: sql = 'DELETE FROM stats WHERE dt < %NOW% - 365*86400' * command Polecenie powłoki. Domyślnie: puste. Przykład: command = 'echo -n "tu moduł "; echo "system"' __________________________________________________________________ 6.2.3. Payments 6.2.3.1. Opis Moduł nalicza opłaty abonamentowe klientów oraz opłaty stałe. Należy go uruchamiać codziennie. Opłaty naliczane na podstawie przypisanych klientowi taryf zapisywane są do bazy wraz z komentarzem określonym zmienną 'comment'. Po naliczeniu opłat tworzone są faktury. Komentarz do opłaty stałej to zlepek składający się z jej nazwy oraz wierzyciela. Na końcu usuwane są z bazy nieaktualne obciążenia klientów. __________________________________________________________________ 6.2.3.2. Konfiguracja Dla tego modułu są dostępne następujące zmienne konfiguracyjne: * comment Komentarz do operacji. '%period' zostanie zamienione na daty od-do należnego abonamentu, np. '2003/10/10 - 2003/11/09', '%tariff' na nazwę odpowiedniej taryfy/zobowiązania, %month na pełną nazwę bieżącego miesiąca, %year na bieżący rok, a %next_mon na następny miesiąc w formacie RRRR/MM. Domyślnie: 'Subscription: '%tariff' for period: %period'. Przykład: comment = 'Abonament miesięczny za okres %period' * settlement_comment Komentarz do operacji wyrównania. '%period' zostanie zamienione na daty od-do okresu wyrównania, np. '2003/10/20 - 2003/11/09', a '%tariff' na nazwę odpowiedniej taryfy. Domyślnie odpowiada opcji comment. Przykład: settlement_comment = 'Wyrównanie za okres %period' * up_payments "Naliczanie z góry", czyli czy okres w komentarzu ma być liczony do przodu, czy do tyłu w stosunku do daty naliczenia opłaty. Domyślnie: yes. Przykład: up_payments = no * expiry_days Określa liczbę dni od daty wygaśnięcia przypisanych klientowi zobowiązań, po której dane tego zobowiązania zostaną usunięte z bazy. Przy ustawieniu na '0' dane zostaną usunięte natychmiast po dacie, do której obowiązywało zobowiązanie. Domyślnie: 30. Przykład: expiry_days = 365 * deadline Termin płatności podany w dniach. Domyślnie: 14. Przykład: deadline = 21 * paytype Rodzaj płatności (1-gotówka, 2-przelew, 3-przelew/gotówka, 4-karta, 5-kompensata, 6-barter, 7-umowa). Domyślnie: 2 (przelew). Przykład: paytype = 1 * numberplan ID planu numeracyjnego faktur. Domyślnie: 0 (plan domyślny). Przykład: numberplan = 0 * check_invoices Włącza automatyczne oznaczanie faktur jako rozliczonych dla klientów z bilansem większym równym zero. Domyślnie: wyłączona. Przykład: check_invoices = 1 * networks Lista nazw sieci, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = "lan1 lan2" * excluded_networks Lista nazw sieci, które mają pominięte. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (żadna). Przykład: excluded_networks = "lan3 lan4" * customergroups Lista nazw grup klientów, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie grupy). Przykład: customergroups = "grupa1 grupa2" * excluded_customergroups Lista nazw grup klientów, które mają być pominięte. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (żadna). Przykład: excluded_customergroups = "grupa3 grupa4" __________________________________________________________________ 6.2.4. Notify 6.2.4.1. Opis Moduł 'notify' służy do informowania klientów o zaległościach w opłatach za pomocą poczty elektronicznej. Aktualne saldo klienta porównywane jest ze zmienną 'limit', jeśli jest niższe - wiadomość zostaje wysłana. Treść wiadomości pobierana jest z przygotowanego szablonu, w którym można stosować następujące zmienne: * %saldo - aktualne saldo klienta (także %B) * %b - wartość bezwzględna aktualnego salda klienta * %pin - PIN klienta * %name - imię klienta * %lastname - nazwisko/nazwa klienta * %last_10_in_a_table - wyciąg ostatnich 10 operacji na kocie klienta __________________________________________________________________ 6.2.4.2. Konfiguracja Poniżej przedstawiono dostępne opcje konfiguracyjne modułu 'notify': * template Lokalizacja pliku z szablonem wiadomości. Domyślnie: pusty Przykład: template = modules/notify/sample/mailtemplate * file Lokalizacja pliku tymczasowego. Domyślnie: /tmp/mail Przykład: file = /tmp/mail.txt * command Polecenie powłoki wysyłające e-maila. '%address' zostanie zastąpione adresem e-mail klienta. Domyślnie: 'mail -s "Liabilities Information" %address < /tmp/mail'. Przykład: command = 'mail %address -s "musisz zapłacić, bo jak nie..." < /tmp/mail.txt' * limit Wiadomość o zaległościach zostaje wysłana jeśli saldo klienta spadnie poniżej kwoty określonej zmienną limit. Domyślnie: 0 Przykład: limit = -20 * debug_mail Określa adres na który zostaną wysłane wszystkie wiadomości, przydatne podczas testów. Domyślnie: puste. Przykład: debug_mail = localhost@moja.net __________________________________________________________________ 6.2.5. Ggnotify 6.2.5.1. Opis Odpowiednik modułu 'notify' służący do wysyłania wiadomości gadu-gadu. Aktualne saldo klienta porównywane jest ze zmienną 'limit', jeśli jest niższe - wiadomość zostaje wysłana. Treść wiadomości pobierana jest z przygotowanego szablonu, w którym można stosować zmienne takie jak dla modułu 'notify' (może to być też ten sam szablon). Moduł wymaga zainstalowanej biblioteki libgadu oraz źródeł programu ekg. Odpowiednie ścieżki do nich należy ustawić w modules/ggnotify/Makefile przed kompilacją modułu. __________________________________________________________________ 6.2.5.2. Konfiguracja Podobnie jak w 'notify' masz do dyspozycji następujące zmienne: * template Lokalizacja pliku z szablonem wiadomości. Domyślnie: pusty. Przykład: template = modules/ggnotify/sample/mailtemplate * uin Identyfikator gadu-gadu użytkownika wysyłającego wiadomości. Domyślnie: pusty. Przykład: uin = 1234567 * password Hasło dla konta określonego zmienną 'uin'. Domyślnie: puste. Przykład: password = "moje_trudne__hasło" * limit Wiadomość o zaległościach zostaje wysłana jeśli saldo klienta spadnie poniżej kwoty określonej zmienną limit. Domyślnie: 0 Przykład: limit = -20 * debug_uin Jeśli ustawione, na to konto zostaną wysłane wszystkie wiadomości. Domyślnie: puste. Przykład: debug_uin = 7654321 __________________________________________________________________ 6.2.6. Cutoff 6.2.6.1. Opis Cutoff zmienia status komputerów na 'odłączony' i/lub włącza ostrzeżenia klientom, którzy mają na koncie zaległości większe niż określony limit. Ponadto odłącza komputery klientów, którym wygasły wszystkie zobowiązania lub są one zawieszone. Ten moduł nie zajmuje się fizycznym blokowaniem dostępu do sieci. __________________________________________________________________ 6.2.6.2. Konfiguracja Dla modułu 'cutoff' mamy następujące opcje: * limit Odłączenie następuje jeśli saldo klienta spadnie poniżej wartości określonej jako kwota lub wartość procentowa sumy miesięcznych zobowiązań klienta (ze znakiem '%'). Domyślnie: 0. Przykład: limit = -20 * command Określa komendę systemową, która zostanie wywołana jeżeli co najmniej jeden klient zostanie odłączony lub zostanie włączone ostrzeżenie. Domyślnie: nieustawiona. Przykład: command = 'lmsd -qi firewall' * warning Włącza ostrzeżenie dla odłączanego klienta i przypisuje mu określoną w tej opcji treść. Jeżeli pusta, ostrzeżenie nie będzie włączane. Data w ostrzeżeniu ukryta jest pod zmienną '%time'. Możesz także użyć zmiennych: %B dla rzeczywistego salda klienta oraz %b dla salda bez znaku. Saldo liczone jest w chwili wykonania modułu cutoff, a nie wyświetlenia komunikatu w przeglądarce klienta. Domyślnie: 'Blocked automatically due to payment deadline override at %time". Przykład: warning = "" * expired_warning Włącza ostrzeżenie dla odłączanego klienta i przypisuje mu określoną w tej opcji treść. Jeżeli pusta, ostrzeżenie nie będzie włączane. Dotyczy klientów, którym wygasły zobowiązania. Data w ostrzeżeniu ukryta jest pod zmienną '%time'. Domyślnie: 'Blocked automatically due to tariff(s) expiration at %time". Przykład: expired_warning = "" * warnings_only Ta opcja pozwala zdecydować, czy chcemy użyć naszego modułu wyłącznie do włączania ostrzeżeń. Działa tylko w stosunku do klientów, którzy posiadają aktywne zobowiązania. Klienci, którym wygasły zobowiązania, zostaną odłączeni mimo włączenia tej opcji. Domyślnie: wyłączona. Przykład: warnings_only = true * setnodegroup_only Ta opcja pozwala zdecydować, czy chemy przypisać do wybranej grupy komputery klienta, zamiast zmieniać jego status lub włączać ostrzeżenie. Do grupa o podanej nazwie zostaną przypisane wszystkie komputery klienta, który przekroczył limit zadłużenia, albo posiada nierozliczone faktury (jeśli włączono check_invoices). Domyślnie: pusta. Przykład: setnodegroup_only = ograniczony_dostep * use_nodeassignments Jeśli stosujesz powiązywanie komputerów z zobowiązaniami powinieneś włączyć tą opcję. W przeciwnym wypadku będą sprawdzane powiązania taryf z klientami. Domyślnie: wyłączona. Przykład: use_nodeassignments = true * use_customerassignments Jeśli chciałbyś pominąć sprawdzanie zobowiązań klientów powinieneś włączyć tą opcję. Domyślnie: włączona. Przykład: use_customerassignments = false * disable_suspended Włączenie tej opcji spowoduje odłaczenie także klientów, których wszystkie obowiązujące zobowiązania są zawieszone. Domyślnie: wyłączona. Przykład: disable_suspended = true * check_invoices Opcja włącza dodatkowe sprawdzenie czy klient posiada nierozliczone faktury z dniem płatności starszym o określoną w opcji 'deadline' ilość dni. Domyślnie: wyłączona. Przykład: check_invoices = true * deadline Określa okres w dniach (licząc od terminu płatności faktury), po którym nierozliczona faktura jest brana pod uwagę przy zastosowaniu opcji 'check_invoices'. Domyślnie, klient zostanie zablokowany od razu po terminie płatności. Domyślnie: 0. Przykład: deadline = 30 * customergroups Lista nazw grup klientów, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie grupy). Przykład: customergroups = "grupa1 grupa2" * excluded_customergroups Lista nazw grup klientów, które mają być pominięte. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (żadna). Przykład: excluded_customergroups = "grupa3 grupa4" * networks Lista nazw sieci, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = "lan1 lan2" * excluded_networks Lista nazw sieci, które mają pominięte. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (żadna). Przykład: excluded_networks = "lan3 lan4" __________________________________________________________________ 6.2.7. Dhcp 6.2.7.1. Opis Moduł zarządzający serwerem DHCP, tworzy plik konfiguracyjny oraz restartuje usługę. Zmienna 'command' umożliwia również wykonywanie innych czynności (programów). __________________________________________________________________ 6.2.7.2. Konfiguracja Większość parametrów konfiguracyjnych odpowiada fragmentom pliku konfiguracyjnego dhcpd, które w typowych zastosowaniach nie wymagają zmiany: * file Określa lokalizację pliku konfiguracyjnego serwera dhcp. Domyślnie: /etc/dhcpd.conf. Przykład: file = /etc/dhcpd.conf * command Polecenie wykonywane po utworzeniu pliku konfiguracyjnego. Domyślnie: 'killall dhcpd; /usr/sbin/dhcpd'. Przykład: command = 'service dhcp restart' * begin Nagłówek pliku. Domyślnie: pusty. Przykład: begin = "authoritative;" * end Stopka pliku. Domyślnie: pusty. Przykład: end = "" * subnet_start Nagłówek podsieci. '%a' - nazwa, '%m' - maska, %b - broadcast. Domyślnie: "subnet %a netmask %m {\ndefault-lease-time 86400;\nmax-lease-time 86400;". Przykład: subnet_start = "subnet %a netmask %m {default-lease-time 3600;" * subnet_end Stopka podsieci. Domyślnie: "}". Przykład: subnet_end = '\t}' * subnet_gateway Brama podsieci. '%i' zostanie zamienione na adres ip. Domyślnie: "option routers %i;". Przykład: subnet_gateway = "option routers %i" * subnet_dns DNS'y podsieci. '%i - adresy dns'ów. Domyślnie: "option domain-name-servers %i;". Przykład: subnet_dns = "option domain-name-servers 192.168.0.1" * subnet_domain Nazwa domenowa podsieci. '%n' - nazwa. Domyślnie: 'option domain-name "%n";'. Przykład: subnet_domain = 'option domain-name "test.%n";' * subnet_wins Serwery wins. '%i' - adres ip serwera. Domyślnie: "option netbios-name-servers %i;". Przykład: subnet_wins = "" * subnet_range Zakres adresów podsieci. '%s' - adres początkowy, '%e' - koniec zakresu. Domyślnie: "range %s %e;". Przykład: subnet_range = "range %s %e;" * host Parametry hostów, gdzie '%n' - nazwa hosta, '%m' - MAC, '%i' - adres ip. Domyślnie: "\thost %n {\n\t\thardware ethernet %m; fixed-address %i; \n\t}". Przykład: host = "host %n {hardware ethernet %m; fixed-address %i;}" * networks Lista nazw sieci, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = "lan1 lan2" * customergroups Lista nazw grup klientów, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie grupy). Przykład: customergroups = "grupa1 grupa2" __________________________________________________________________ 6.2.8. Hostfile 6.2.8.1. Opis Moduł 'hostfile' jest dość uniwersalnym narzędziem. Ponieważ wykonuje pętlę po wszystkich komputerach (oraz adresach urządzeń sieciowych) w bazie rozróżniając ich status podłączenia i ostrzeżenia, adresy prywatne i publiczne, a ponadto sieć do której są podłączone oraz grupy do których należą ich właściciele. Dzięki temu możliwe jest tworzenie np. reguł dowolnego firewalla, czy też pliku /etc/hosts. Dane zapisuje do pliku i następnie wykonuje określone polecenie powłoki. __________________________________________________________________ 6.2.8.2. Konfiguracja W opcjach zawierających reguły hosta można stosować specjalne zmienne, które podczas zapisu do pliku zostaną zastąpione odpowiednimi dla danego komputera danymi: %i - adres IP, %ipub - publiczny adres IP, %id - ID komputera, %m - adres MAC, %ms - lista adresów MAC hosta (oddzielonych przecinkiem), %n - nazwa komputera, %p - hasło, %port - nr portu w urządzeniu, do którego jest podłączony komputer, %info - opis komputera, %l - lokalizacja komputera, %devl - lokalizacja urządzenia, do którego podłączony jest komputer, %domain - domena, %net - nazwa sieci, do której należy host, %if - interfejs sieci, %addr - adres sieci, %mask - maska sieci, %prefix - maska sieci w postaci prefixu CIDR, %gw - adres bramy, %dns, %dns2 - adresy serwerów DNS, %dhcps, %dhcpe - początek i koniec zakresu DHCP, %wins - adres serwera WINS, %i16 - ostatni oktet adresu IP w formacie szesnastkowym, %i16pub - ostatni oktet publicznego adresu IP w formacie szesnastkowym. %domainpub - domena sieci publicznej, %netpub - nazwa sieci, do której należy adres publiczny, %ifpub - interfejs sieci publicznej, %addrpub - adres sieci publicznej, %maskpub - maska sieci publicznej, %prefixpub - maska sieci publicznej w postaci prefixu CIDR, %gwpub - adres bramy w sieci publicznej, %dnspub, %dns2pub - adresy serwerów DNS w sieci publicznej, %dhcpspub, %dhcpepub - początek i koniec zakresu DHCP w sieci publicznej, %winspub - adres serwera WINS w sieci publicznej, %customer - nazwa klienta, %cid - ID klienta Poniżej opcje udostępniane przez ten moduł: * file Lokalizacja pliku tymczasowego. Domyślnie: /tmp/hostfile Przykład: file = /etc/rc.d/rc.firewall * command Polecenie powłoki wyk. po utworzeniu pliku 'file'. Domyślnie: puste Przykład: command = '/bin/sh /etc/rc.d/rc.firewall' * begin Nagłówek pliku tymczasowego. Domyślnie: "/usr/sbin/iptables -F FORWARD\n" Przykład: begin = "IPT=/usr/sbin/iptables \n$IPT -F FORWARD\n" * end Stopka pliku tymczasowego. Domyślnie: "/usr/sbin/iptables -A FORWARD -J REJECT\n" Przykład: end = "$IPT -A FORWARD -J REJECT\n" * host_begin Nagłówek reguły hosta. Domyślnie: "" Przykład: host_begin = "#%n\n" * host_end Stopka reguły hosta. Domyślnie: "" Przykład: host_end = "\n" * grantedhost Reguła dla hosta podłączonego. Domyślnie: "/usr/sbin/iptables -A FORWARD -s %i -m mac --mac-source %m -j ACCEPT\n" Przykład: grantedhost = "$IPT -A FORWARD -s %i -m mac --mac-source %m -j ACCEPT\n" * deniedhost Reguła dla hosta odłączonego. Domyślnie: "/usr/sbin/iptables -A FORWARD -s %i -m mac --mac-source %m -j REJECT\n" Przykład: deniedhost = "$IPT -A FORWARD -s %i -m mac --mac-source %m -j REJECT\n" * public_grantedhost Reguła dla hosta podłączonego, który posiada adres publiczny. Domyślnie reguła określona opcją 'grantedhost'. Przykład: public_grantedhost = "$IPT -A FORWARD -s %i -m mac --mac-source %m -j ACCEPT\n$IPT -t nat -A PREROUTING -p tcp -d %ipub -j DNAT --to-destination %i\n$IPT -t nat -A POSTROUTING -s %i -j SNAT --to-source %ipub\n" * public_deniedhost Reguła dla hosta odłączonego, który posiada adres publiczny. Domyślnie reguła określona opcją 'deniedhost'. Przykład: public_deniedhost = "" * warnedhost Reguła dla hosta z włączonym ostrzeżeniem. Domyślnie reguła określona opcją 'grantedhost'. Przykład: warnedhost = "$IPT -A PREROUTING -s %i --dport 80 -p tcp -j REDIRECT --to-port 82\n" * public_warnedhost Reguła dla hosta z włączonym ostrzeżeniem, który posiada adres publiczny. Domyślnie reguła określona opcją 'warnedhost'. Przykład: public_warnedhost = "" * public_replace Określa czy reguły zdefiniowane dla adresów publicznych mają nadpisać reguły główne, czy zostać dopisane do nich. Domyślnie: włączona. Przykład: public_replace = false * warn_replace Określa czy reguły zdefiniowane dla komputerów z ostrzeżeniem mają nadpisać reguły główne, czy zostać dopisane do nich. Domyślnie: wyłączona. Przykład: warn_replace = true * networks Lista nazw sieci, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = "lan1 lan2" * customergroups Lista nazw grup klientów, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie grupy). Przykład: customergroups = "grupa1 grupa2" * nodegroups Lista nazw grup komputerów, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie grupy). Przykład: nodegroups = "grupa1 grupa2" * excluded_networks Lista nazw sieci, które nie mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta. Przykład: excluded_networks = "lan1 lan2" * excluded_customergroups Lista nazw grup klientów, które nie mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta. Przykład: excluded_customergroups = "grupa1 grupa2" * excluded_nodegroups Lista nazw grup komputerów, które nie mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta. Przykład: excluded_nodegroups = "grupa1 grupa2" * skip_dev_ips Jeśli ustawiona na tak (yes, true) pominięte zostaną adresy urządzeń sieciowych. Domyślnie: tak Przykład: skip_dev_ips = nie * skip_host_ips Jeśli ustawiona na tak (yes, true) pominięte zostaną adresy komputerów. Uwaga: włączenie obu opcji 'skip_*_ips' spowoduje ich zignorowanie. Domyślnie: nie Przykład: skip_host_ips = tak * multi_mac Jeśli ustawiona na tak (yes, true) utworzony zostanie osobny rekord dla każdego adresu MAC. Tzn. jeśli komputer ma przypisanych kilka adresów MAC, będzie utworzone tyle wpisów ile tych adresów. Domyślnie: nie Przykład: multi_mac = tak * share_netdev_pubip Włączenie tej opcji (yes, true, 1) spowoduje, że wszystkim adresom urządzenia sieciowego, które nie posiadają zdefiniowanego adresu publicznego zostanie przypisany jeden (ten sam) ze zdefiniowanych dla danego urządzenia adresów publicznych. Domyślnie: nie Przykład: share_netdev_pubip = tak __________________________________________________________________ 6.2.9. Traffic 6.2.9.1. Opis 'Traffic' to odpowiednik perlowego lms-traffic, zapisujący do bazy statystyki wykorzystania łącza z pliku utworzonego przez użytkownika. Plik taki powinien mieć format: ip_hosta upload download . Więcej informacji (w tym jak utworzyć taki plik) można znaleźć w rozdziale dotyczącym lms-traffic. __________________________________________________________________ 6.2.9.2. Konfiguracja Moduł posiada trzy opcje: * file Lokalizacja pliku ze statystykami firewalla. Domyślnie: /var/log/traffic.log Przykład: file = /tmp/log * begin_command Polecenie powłoki wykonywane przed wczytaniem pliku. Domyślnie: puste Przykład: begin_command = 'perl /usr/local/lms/bin/traffic_ipt.pl' * end_command Polecenie powłoki wykonywane po wczytaniu pliku. Domyślnie: puste Przykład: end_command = 'rm /var/log/traffic.log' __________________________________________________________________ 6.2.10. Tc (HTB) 6.2.10.1. Opis Moduł generujący skrypt zawierający polecenia iptables i tc służące do ograniczania przepływności i limitowania połączeń klientom. Regułki dla komputerów można dowolnie zdefiniować i wykorzystać nie tylko do "traffic control". Zasada działania skryptu przedstawia się następująco: Najpierw z bazy pobierane są dane dla wszystkich klientów. Obliczane są sumy ograniczeń (uprate, downrate, upceil, downceil, limity połączeń) dla każdego klienta Następnie wykonywana jest pętla ze sprawdzeniem przynależności do grupy klientów i sieci (jeśli określono). Jeśli wartości ograniczeń są różne od zera następuje zapis reguł do pliku z podmianą zmiennych. W regułkach można stosować następujące zmienne: %name - nazwa hosta, %i - adres IP, %m - MAC, %if - interfejs, %uprate, %downrate, %upceil, %downceil, %plimit, %climit, %o1, %o2, %o3, %o4 - kolejne oktety adresu IP, %h1, %h2, %h3, %h4 - kolejne oktety adresu IP w zapisie szesnastkowym oraz %x - licznik o wartości początkowej 100 zwiększany o jeden dla każdego komputera (lub klienta, w zależności od ustawienia opcji one_class_per_host). Domyślna polityka tworzenia klas htb zakłada utworzenie jednej klasy dla wszystkich komputerów klienta. Może to być zmienione za pomocą opcji 'one_class_per_host'. Konfiguracja domyślna zakłada, że twój system jest przystosowany do zastosowania htb oraz iptables z modułami limit, connlimit, mark i ipp2p. Możesz sam spatchować jądro lub skorzystać ze źródeł dostępnych na stronie www.inet.one.pl. __________________________________________________________________ 6.2.10.2. Konfiguracja Masz do dyspozycji standardowe parametry takie jak customergroups, file, command, networks i dodatkowo opcje definiujące treść regułek tc i firewalla. Domyślna konfiguracja przeznaczona jest dla łącz 512/128 kbit i 100mbit. * file Lokalizacja pliku tymczasowego. Domyślnie: /etc/rc.d/rc.htb. Przykład: file = /tmp/rc.htb * command Polecenie powłoki wykonywane po utworzeniu pliku. Domyślnie: "sh /etc/rc.d/rc.htb start". Przykład: command = "chmod 700 /tmp/rc.htb; /tmp/rc.htb start" * begin Nagłówek skryptu. Domyślnie: "#!/bin/sh IPT=/usr/sbin/iptables TC=/sbin/tc LAN=eth0 WAN=eth1 BURST="burst 30k" stop () { $IPT -t mangle -D FORWARD -i $WAN -j LIMITS >/dev/null 2>&1 $IPT -t mangle -D FORWARD -o $WAN -j LIMITS >/dev/null 2>&1 $IPT -t mangle -F LIMITS >/dev/null 2>&1 $IPT -t mangle -X LIMITS >/dev/null 2>&1 $IPT -t mangle -F OUTPUT $IPT -t filter -F FORWARD $TC qdisc del dev $LAN root 2> /dev/null $TC qdisc del dev $WAN root 2> /dev/null } start () { stop $IPT -t mangle -N LIMITS $IPT -t mangle -I FORWARD -i $WAN -j LIMITS $IPT -t mangle -I FORWARD -o $WAN -j LIMITS # incomming traffic $IPT -t mangle -A OUTPUT -j MARK --set-mark 1 $TC qdisc add dev $LAN root handle 1:0 htb default 3 r2q 1 $TC class add dev $LAN parent 1:0 classid 1:1 htb rate 99000kbit ceil 99000kbitquantum 1500 $TC class add dev $LAN parent 1:1 classid 1:2 htb rate 500kbit ceil 500kbit $TC class add dev $LAN parent 1:1 classid 1:3 htb rate 98500kbit ceil 98500kbitprio 9 quantum 1500 $TC qdisc add dev $LAN parent 1:3 esfq perturb 10 hash dst # priorities for ICMP, TOS 0x10 and ports 22 and 53 $TC class add dev $LAN parent 1:2 classid 1:20 htb rate 50kbit ceil 500kbit $BURST prio 1 quantum 1500 $TC qdisc add dev $LAN parent 1:20 esfq perturb 10 hash dst $TC filter add dev $LAN parent 1:0 protocol ip prio 2 u32 match ip sport 22 0xffff flowid 1:20 $TC filter add dev $LAN parent 1:0 protocol ip prio 2 u32 match ip sport 53 0xffff flowid 1:20 $TC filter add dev $LAN parent 1:0 protocol ip prio 1 u32 match ip tos 0x10 0xff flowid 1:20 $TC filter add dev $LAN parent 1:0 protocol ip prio 1 u32 match ip protocol 1 0xff flowid 1:20 # serwer -> LAN $TC filter add dev $LAN parent 1:0 protocol ip prio 4 handle 1 fw flowid 1:3 # outgoing traffic $TC qdisc add dev $WAN root handle 2:0 htb default 11 r2q 1 $TC class add dev $WAN parent 2:0 classid 2:1 htb rate 120kbit ceil 120kbit # priorities for ACK, ICMP, TOS 0x10, ports 22 and 53 $TC class add dev $WAN parent 2:1 classid 2:10 htb rate 60kbit ceil 120kbit prio 1 quantum 1500 $TC qdisc add dev $WAN parent 2:10 esfq perturb 10 hash dst $TC filter add dev $WAN parent 2:0 protocol ip prio 1 u32 match ip protocol 6 0xff \ match u8 0x05 0x0f at 0 match u16 0x0000 0xffc0 at 1 match u8 0x10 0xff at 33 flowid 2:10 $TC filter add dev $WAN parent 2:0 protocol ip prio 1 u32 match ip dport 22 0xffff flowid 2:10 $TC filter add dev $WAN parent 2:0 protocol ip prio 1 u32 match ip dport 53 0xffff flowid 2:10 $TC filter add dev $WAN parent 2:0 protocol ip prio 1 u32 match ip tos 0x10 0xff flowid 2:10 $TC filter add dev $WAN parent 2:0 protocol ip prio 1 u32 match ip protocol 1 0xff flowid 2:10 # serwer -> Internet $TC class add dev $WAN parent 2:1 classid 2:11 htb rate 30kbit ceil 120kbit prio 2 quantum 1500 $TC qdisc add dev $WAN parent 2:11 esfq perturb 10 hash dst $TC filter add dev $WAN parent 2:0 protocol ip prio 3 handle 1 fw flowid 2:11 $TC filter add dev $WAN parent 2:0 protocol ip prio 9 u32 match ip dst 0/0 flowid 2:11 Przykład: begin = "#!/bin/bash\n$TC=/usr/local/sbin/tc\n" * end Stopka skryptu. Domyślnie: } case "$1" in 'start') start ;; 'stop') stop ;; 'status') echo "WAN Interface" echo "=============" $TC class show dev $WAN | grep root $TC class show dev $WAN | grep -v root | sort | nl echo "LAN Interface" echo "=============" $TC class show dev $LAN | grep root $TC class show dev $LAN | grep -v root | sort | nl ;; *) echo -e "\nUsage: rc.htb start|stop|status" ;; esac Przykład: end = "" * one_class_per_host Określa politykę tworzenia klas htb. W ustawieniu domyślnym wszystkie komputery klienta zostaną wrzucone do jednej klasy. Ustawienie tej opcji na 'true' spowoduje, że reguły określone w host_htb_up i host_htb_down zostaną wygenerowane dla wszystkich komputerów klienta (z inną wartością '%x'). Reguły z host_mark_down, host_mark_up, host_plimit i host_climit generowane są dla każdego komputera niezależnie od ustawień tej zmiennej. Domyślnie: false Przykład: one_class_per_host = 1 * limit_per_host Określa politykę tworzenia limitów połączeń/pakietów dla komputerów. W ustawieniu domyślnym limit połączeń/pakietów jest dzielony przez ilość komputerów klienta. Włączenie tej opcji spowoduje, że reguły określone w host_climit i host_plimit zostaną wygenerowane dla wszystkich komputerów klienta z wartością $climit i %plimit zdefiniowaną w taryfie (nie podzieloną przez ilość komputerów). Domyślnie: false Przykład: limit_per_host = 1 * host_mark_up Reguła markująca dla każdego komputera. Domyślnie: # %n $IPT -t mangle -A LIMITS -s %i -j MARK --set-mark %x Przykład: host_mark_up = "" * host_mark_down Reguła markująca dla każdego komputera. Domyślnie: $IPT -t mangle -A LIMITS -d %i -j MARK --set-mark %x Przykład: host_mark_down = "" * host_htb_down Zestaw reguł dla każdego komputera, wykonywanych gdy uprate i downrate są różne od zera. Domyślnie: $TC class add dev $LAN parent 1:2 classid 1:%x htb rate %downratekbit ceil %downceilkbit $BURST prio 2 quantum 1500 $TC qdisc add dev $LAN parent 1:%x esfq perturb 10 hash dst $TC filter add dev $LAN parent 1:0 protocol ip prio 5 handle %x fw flowid 1:%x Przykład: host_htb_down = "" * host_htb_up Zestaw reguł dla każdego komputera, wykonywanych gdy uprate i downrate są różne od zera. Domyślnie: $TC class add dev $WAN parent 2:1 classid 2:%x htb rate %upratekbit ceil %upceilkbit $BURST prio 2 quantum 1500 $TC qdisc add dev $WAN parent 2:%x esfq perturb 10 hash dst $TC filter add dev $WAN parent 2:0 protocol ip prio 5 handle %x fw flowid 2:%x Przykład: host_htb_up = "" * host_climit Regułka z ograniczeniem ilości równoczesnych połączeń tcp. Wykonywana gdy climit w bazie jest różny od zera. Domyślnie: $IPT -t filter -I FORWARD -p tcp -s %i -m connlimit --connlimit-above %climit -m ipp2p --ipp2p -j REJECT Przykład: host_climit = "$IPT -t filter -I FORWARD -p tcp -s %i -m connlimit --connlimit-above -j REJECT" * host_plimit Regułka z ograniczeniem ilości pakietów w jednostce czasu (tutaj sekunda). Wykonywana gdy plimit w bazie jest różny od zera. Domyślnie: $IPT -t filter -I FORWARD -p tcp -d %i -m limit --limit %plimit/s -m ipp2p --ipp2p -j ACCEPT $IPT -t filter -I FORWARD -p tcp -s %i -m limit --limit %plimit/s -m ipp2p --ipp2p -j ACCEPT Przykład: host_plimit = "" * networks Lista nazw sieci, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = "lan1 lan2" * customergroups Lista nazw grup klientów, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie grupy). Przykład: customergroups = "grupa1 grupa2" __________________________________________________________________ 6.2.11. Tc-new (HTB) 6.2.11.1. Opis Moduł generujący skrypt zawierający polecenia iptables i tc służące do ograniczania przepływności i limitowania połączeń klientom. Działa podobnie do modułu 'tc', lecz obsługuje funkcjonalność pozwalającą na powiązywanie taryf z komputerami. Skrypt tworzy tzw. kanały dla komputerów klienta przypisanych do tej samej taryfy. Przykładowo: dla klienta z dwoma komputerami przypisanymi do tej samej taryfy zostaną utworzone dwie klasy (upload i download) oraz po dwa filtry dla każdego komputera. W przypadku gdy klient ma dwie taryfy i do każdej po jednym komputerze powstaną po dwie klasy dla każdej taryfy i odpowiednia ilość filtrów. Wartość początkowa liczników (%x i %h w regułach) wynosi 100. __________________________________________________________________ 6.2.11.2. Konfiguracja Wartości domyślne niektórych opcją są zgodne z modułem tc. * file Lokalizacja pliku wynikowego. Domyślnie: /etc/rc.d/rc.htb. Przykład: file = /tmp/rc.htb * command Polecenie powłoki wykonywane po utworzeniu pliku. Domyślnie: "sh /etc/rc.d/rc.htb start". Przykład: command = "chmod 700 /tmp/rc.htb; /tmp/rc.htb start" * begin Nagłówek skryptu. Domyślnie: jak w module tc Przykład: begin = "#!/bin/bash\n$TC=/usr/local/sbin/tc\n" * end Stopka skryptu. Domyślnie: jak w module tc Przykład: end = "" * class_up Definicja klasy dla uploadu, w której możemy użyć następujących zmiennych: %cid - ID klienta, %cname - nazwa klienta, %h - numer uchwytu klasy %uprate, %upceil. Domyślnie: # %cname (ID:%cid) $TC class add dev $WAN parent 2:1 classid 2:%h htb rate %upratekbit ceil %upceilkbit $BURST prio 2 quantum 1500 $TC qdisc add dev $WAN parent 2:%h esfq perturb 10 hash dst Przykład: class_up = "$TC class add dev $WAN parent 2:1 classid 2:%h htb rate %upratekbit ceil %upceilkbit $BURST prio 2 quantum 1500" * class_down Definicja klasy dla downloadu, w której możemy użyć następujących zmiennych: %cid - ID klienta, %cname - nazwa klienta, %h - numer uchwytu klasy, %downrate, %downceil. Domyślnie: $TC class add dev $LAN parent 1:2 classid 1:%h htb rate %downratekbit ceil %downceilkbit $BURST prio 2 quantum 1500 $TC qdisc add dev $LAN parent 1:%h esfq perturb 10 hash dst Przykład: class_up = "$TC class add dev $LAN parent 1:2 classid 1:%h htb rate %downratekbit ceil %ceilceilkbit $BURST prio 2 quantum 1500" * filter_up Definicja filtrów dla ruchu w kierunku od hosta. Dozwolone zmienne: %n - nazwa hosta, %if - nazwa interfejsu sieci, %i - adres, %m - mac, %ms - lista adresów MAC hosta (oddzielonych przecinkiem), %o1, %o2, %o3, %o4 - oktety adresu dziesiętnie, %h1, %h2, %h3, %h4 - oktety adresu w zapisie szesnastkowym, %h - uchwyt klasy, %x - uchwyt filtra (unikalny numer reguły). Domyślnie: # %n $IPT -t mangle -A LIMITS -s %i -j MARK --set-mark %x $TC filter add dev $WAN parent 2:0 protocol ip prio 5 handle %x fw flowid 2:%h Przykład: class_up = "%n\n$IPT -A src%o3 -s %i -j CLASSIFY --set-class 2:%h\n" * filter_down Definicja filtrów dla ruchu w kierunku do hosta. Dozwolone zmienne: %n - nazwa hosta, %if - nazwa interfejsu sieci, %i - adres, %m - mac, %ms - lista adresów MAC hosta (oddzielonych przecinkiem), %o1, %o2, %o3, %o4 - oktety adresu dziesiętnie, %h1, %h2, %h3, %h4 - oktety adresu w zapisie szesnastkowym, %h - uchwyt klasy, %x - uchwyt filtra (unikalny numer reguły). Domyślnie: $IPT -t mangle -A LIMITS -d %i -j MARK --set-mark %x $TC filter add dev $LAN parent 1:0 protocol ip prio 5 handle %x fw flowid 1:%h Przykład: class_down = "%n\n$IPT -A dst%o3 -d %i -j CLASSIFY --set-class 1:%h\n" * climit Definicja reguły dla limitu połączeń hosta. Dozwolone zmienne: %n - nazwa hosta, %if - nazwa interfejsu sieci, %i - adres, %m - mac, %ms - lista adresów MAC hosta (oddzielonych przecinkiem), %o1, %o2, %o3, %o4 - oktety adresu dziesiętnie, %h1, %h2, %h3, %h4 - oktety adresu w zapisie szesnastkowym, %climit - limit połączeń. Domyślnie: $IPT -t filter -I FORWARD -p tcp -s %i -m connlimit --connlimit-above %climit -j REJECT Przykład: climit = "" * plimit Definicja reguły dla limitu pakietów dla hosta. Dozwolone zmienne: %n - nazwa hosta, %if - nazwa interfejsu sieci, %i - adres, %m - mac, %ms - lista adresów MAC hosta (oddzielonych przecinkiem), %o1, %o2, %o3, %o4 - oktety adresu dziesiętnie, %h1, %h2, %h3, %h4 - oktety adresu w zapisie szesnastkowym, %plimit - limit pakietów. Domyślnie: $IPT -t filter -I FORWARD -d %i -m limit --limit %plimit/s -j ACCEPT $IPT -t filter -I FORWARD -s %i -m limit --limit %plimit/s -j ACCEPT Przykład: plimit = "" * networks Lista nazw sieci, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = "lan1 lan2" * customergroups Lista nazw grup klientów, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie grupy). Przykład: customergroups = "grupa1 grupa2" * night_hours Zakres godzin nocnych w formacie 24-godzinnym. Np. "22-5" oznacza, że podczas uruchomienia modułu w godzinach od 22:00 do 4:59 brane będą wartości taryf dla godzin nocnych. Obowiązują następujące ograniczenia dla formatu zakresu: nie może zawierać spacji, okres nie może zaczynać się przed godziną 18. Domyślnie: pusta. Przykład: night_hours = "24-6" * night_no_debtors Włączenie tej opcji spowoduje sprawdzenie czy klient posiada nierozliczone faktury przeterminowane. Jeśli tak, taryfa nocna nie zostanie zastosowana. Domyślnie: false. Przykład: night_no_debtors = tak * night_deadline Dodatkowy czas (ilość dni) po terminie płatności, zanim faktura zostanie potraktowana jako przeterminowana. Opcja działa w połączeniu z 'night_no_debtors'. Domyślnie: 0. Przykład: night_deadline = 7 * multi_mac Jeśli ustawiona na tak (yes, true) utworzony zostanie osobny rekord dla każdego adresu MAC. Tzn. jeśli komputer ma przypisanych kilka adresów MAC, będzie utworzone tyle wpisów ile tych adresów. Domyślnie: nie Przykład: multi_mac = tak __________________________________________________________________ 6.2.12. Dns 6.2.12.1. Opis Moduł do konfiguracji stref serwera 'named' jest jednym z bardziej skomplikowanych. Tworzy dla każdej sieci pliki stref oraz odpowiednie wpisy w named.conf w oparciu o szablony tych plików. Przykładowe szablony znajdują się w katalogu /modules/dns/sample. __________________________________________________________________ 6.2.12.2. Konfiguracja * forward-patterns Katalog z szablonami stref. Domyślnie: forward. Przykład: forward-patterns = /dns/patterns/forward * reverse-patterns Katalog z szablonami stref odwrotnych. Domyślnie: reverse. Przykład: reverse-patterns = /dns/patterns/revers * generic-forward Szablon domyślny. Zostanie wykorzystany jeśli w katalogu określonym 'forward-patterns' nie będzie pliku odpowiadającego nazwie domenowej sieci. Domyślnie: modules/dns/sample/forward/generic. Przykład: generic-forward = /dns/patterns/forward * generic-reverse Szablon domyślny. Zostanie wykorzystany jeśli w katalogu określonym 'reverse-patterns' nie będzie pliku odpowiadającego numerowi IP sieci. Domyślnie: modules/dns/sample/reverse/generic. Przykład: generic-reverse = /dns/patterns/forward * forward-zones Katalog na pliki wynikowe stref. Domyślnie: modules/dns/sample/out/forward. Przykład: forward-zones = /dns/forward * reverse-zones Katalog na pliki wynikowe stref odwrotnych. Domyślnie: modules/dns/sample/out/reverse. Przykład: reverse-zones = /dns/reverse * host-reverse Linia w pliku strefy odwr. odpowiadająca każdemu komputerowi w dane sieci. Domyślnie: "%n IN A %i\n". Przykład: host-reverse = "\t %n IN A %i\n" * host-forward Linia w pliku strefy odpowiadająca każdemu komputerowi w danej sieci. Domyślnie: "%c IN PTR %n.%d.\n". Przykład: host-forward = "\t %c IN PTR %n.%d.\n" * conf-pattern Lokalizacja szablonu głównego pliku konfiguracyjnego serwera. Domyślnie: modules/dns/sample/named.conf. Przykład: conf-pattern = /dns/patterns/named.conf * conf-output Lokalizacja głównego pliku konfiguracyjnego serwera. Domyślnie: /tmp/named.conf. Przykład: conf-output = /etc/named.conf * conf-forward-entry Wpis dla każdej strefy w głównym pliku konfiguracyjnym. Domyślnie: 'zone "%n" {\ntype master;\n file "forward/%n"; \nnotify yes; \n}; \n'. Przykład: conf-forward-entry = 'zone "%n" { \n\ttype master; \n\tfile "forward/%n"; \n\tnotify yes; \n}; \n' * conf-reverse-entry Wpis dla każdej strefy odwr. w głównym pliku konfiguracyjnym. Domyślnie: 'zone "%c.in-addr.arpa" { \ntype master; \nfile "reverse/%c"; \nnotify yes; \n}; \n'. Przykład: conf-revers-entry = 'zone "%c.in-addr.arpa" { \n\ttype master; \n\tfile "reverse/%c"; \n\tnotify yes; \n}; \n' * command Polecenie wykonywane po utworzeniu plików konf. Domyślnie: puste. Przykład: command = "" * networks Lista nazw sieci, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = "lan1 lan2" * custmergroups Lista nazw grup klientów, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie grupy). Przykład: customergroups = "grupa1 grupa2" __________________________________________________________________ 6.2.13. Ethers 6.2.13.1. Opis Moduł tworzący konfigurację tablicy ARP systemu. Ustawiając opcję 'dummy_macs' można sprawić, aby komputerom odłączonym został przypisany mac-adres 00:00:00:00:00:00. __________________________________________________________________ 6.2.13.2. Konfiguracja Tutaj są tylko standardowe opcje: * file Lokalizacja pliku wynikowego. Domyślnie: /etc/ethers. Przykład: file = /tmp/ethers * command Polecenie powłoki wykonywane po wygenerowaniu konfiga. Domyślnie: 'arp -f /etc/ethers'. Przykład: command = "" * dummy_macs Jeśli ustawimy na 'yes', to komputerom odłączonym zostanie przypisany mac-adres '00:00:00:00:00:00'. Domyślnie: "no". Przykład: dummy_macs = yes * networks Lista nazw sieci, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = "lan1 lan2" * customergroups Lista nazw grup klientów, które mają być brane pod uwagę. Wielkość liter nie ma znaczenia. Domyślnie: pusta (wszystkie grupy). Przykład: customergroups = "grupa1 grupa2" __________________________________________________________________ 6.2.14. Oident 6.2.14.1. Opis Moduł do konfiguracji oidentd. W zasadzie można to zrobić modułem 'hostfile', ale tutaj masz już gotowe ustawienia domyślne. __________________________________________________________________ 6.2.14.2. Konfiguracja A oto parametry modułu 'oident' * begin Tekst wstawiany na początku pliku. Domyślnie: puste. Przykład: begin = "#Generowany automatycznie\n" * end Tekst wstawiany na końcu pliku. Domyślnie: puste. Przykład: end = "" * host Linia tekstu dla każdego komputera. Domyślnie: "%i\t%n\tUNIX". Przykład: host = "%i %n WINDOWS" * file Nazwa pliku konfiguracyjnego. Domyślnie: /etc/oidentd.conf. Przykład: file = /etc/oident/identd.conf * networks Lista nazw sieci do uwzględnienia. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = 'lan1 lan2' * command Polecenie do wykonania po utworzeniu pliku. Domyślnie: puste. Przykład: command = "killall -HUP midentd" __________________________________________________________________ 6.2.15. Pinger 6.2.15.1. Opis Moduł pinger to odpowiednik perlowego skryptu lms-fping. Różnice są jednak zasadnicze. Nie potrzebuje zewnętrznego programu i działa przy wykorzystaniu protokołu ARP. Powodem tego jest mniej więcej dwukrotnie szybsze wykonanie skanowania sieci. Nie ma także problemów z komputerami mającymi wyłączone odpowiadanie na pingi. Po skanowaniu, wszystkim włączonym komputerom jest ustawiany w bazie danych czas skanowania, wykorzystywany do obrazowania aktywności komputerów np. na mapie sieci. Notatka Pinger rozpoznaje interfejsy sieciowe na podstawie nazwy, dlatego (np. gdy do zakładania interfejsów wirtualnych/aliasów wykorzystujesz program ip) musisz nadawać interfejsom etykiety (ip addr add ... label ...). Pamiętaj także, żeby nie używać w nazwach kropek, ani myślników (mimo, że ip na to pozwala), gdyż pinger nie rozpozna poprawnie takiego interfejsu. __________________________________________________________________ 6.2.15.2. Konfiguracja Pinger udostępnia tylko jedną opcję konfiguracyjną: * networks Lista nazw sieci, które mają być skanowane. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = 'lan1 lan2' __________________________________________________________________ 6.2.16. Parser 6.2.16.1. Wstęp Moduł parser jest oparty na skryptowym języku T-Script, którego głównym zadaniem jest generowanie plików tekstowych. Może być używany do przetwarzania szablonów z danymi pobieranymi z różnych źródeł np. baz SQL lub plików tekstowych. W naszym przypadku treść skryptu (szablon) jest przechowywany w bazie danych, dlatego istnieje możliwość jego edycji poprzez LMS-UI. W przyszłości moduł parser może zastąpić większość modułów demona. Opis języka T-Script znajduje się w rozdziale T-Script. Przed kompilacją modułu upewnij się, że posiadasz w systemie pakiety bison (co najmniej w wersji 1.875) oraz flex. __________________________________________________________________ 6.2.16.2. Konfiguracja Parser posiada następujące opcje: * script Zawartość skryptu (szablonu). Domyślnie: pusta. Przykład: script = '{var=1}zmienna var={var}' * file Lokalizacja pliku wynikowego. Domyślnie: pusta Przykład: file = /tmp/parser.out * command Polecenie powłoki do wykonania po kompilacji skryptu. Domyślnie: pusta Przykład: command = "sh /tmp/parser.out" __________________________________________________________________ 6.2.17. Ewx-pt 6.2.17.1. Wstęp Moduł ewx-pt służy do zarządzania urządzeniem PPPoE Terminator marki EtherWerX. Komunikacja odbywa się z wykorzystaniem protokołu SNMP. Moduł podczas pracy tworzy własną kopię konfiguracji urządzenia. Konfiguracja urządzenia nie jest w żaden sposób weryfikowana, dlatego korzystając z modułu ewx-pt nie można dokonywać zmian bezpośrednio na urządzeniu. W celu rekonfiguracji urządzenia należy wyczyścić konfigurację na urządzeniu oraz usunąć zawartość tabeli ewx_pt_config w bazie LMSa. Notatka Pamiętaj o włączeniu opcji konfiguracyjnej ewx_support w sekcji [phpui]. __________________________________________________________________ 6.2.17.2. Konfiguracja Moduł ewx-pt udostępnia następujące opcje: * snmp_host Adres urządzenia EtherWerX. Domyślnie: pusty. Przykład: snmp_host = 192.168.0.1 * snmp_port Port urządzenia dla komunikacji SNMP. Domyślnie: 161 Przykład: snmp_port = 2161 * community Nazwa community SNMP urządzenia. Domyślnie: private Przykład: community = public * offset Liczba całkowita o jaką będą zwiększane identyfikatory komputerów podczas zapisu na urządzeniu EtherWerX. Domyślnie: 0. Przykład: offset = 1000 * networks Lista nazw sieci, które mają być brane pod uwagę. Uwaga: po zmianie wartości tej opcji zalecana jest rekonfiguracja urządzenia. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = 'lan1 lan2' * dummy_ip_networks Lista nazw sieci, dla których komputerom zostanie przypisany adres IP 0.0.0.0. Uwaga: po zmianie wartości tej opcji zalecana jest rekonfiguracja urządzenia. Domyślnie: pusta (żadna sieć). Przykład: dummy_ip_networks = lan1 * dummy_mac_networks Lista nazw sieci, dla których komputerom zostanie przypisany adres MAC 00:00:00:00:00:00. Uwaga: po zmianie wartości tej opcji zalecana jest rekonfiguracja urządzenia. Domyślnie: pusta (żadna sieć). Przykład: dummy_mac_networks = lan1 * skip_disabled Wyłączenie tej opcji spowoduje, że komputery o statusie odłączony nie będą pomijane. Należy ją wyłączyć w przypadku gdy chcemy aby zablokowani klienci mieli możliwość zalogowania się do Terminatora. Domyślnie: włączona. Przykład: skip_disabled = false __________________________________________________________________ 6.2.18. Ewx-stm 6.2.18.1. Wstęp Moduł ewx-stm służy do zarządzania urządzeniem Standalone Traffic Manager marki EtherWerX. Komunikacja odbywa się z wykorzystaniem protokołu SNMP. Do prawidłowej pracy wymagany jest firmware w wersji 1.4.x lub nowszej. Moduł podczas pracy tworzy własną kopię konfiguracji urządzenia. Konfiguracja urządzenia nie jest w żaden sposób weryfikowana, dlatego korzystając z modułu ewx-stm nie można dokonywać zmian bezpośrednio na urządzeniu. W celu rekonfiguracji urządzenia należy wyczyścić konfigurację na urządzeniu oraz usunąć zawartość tabel ewx_stm_channels oraz ewx_stm_nodes w bazie LMSa. Notatka Pamiętaj o włączeniu opcji konfiguracyjnej ewx_support w sekcji [phpui]. Należy także zwrócić uwagę na to, iż moduł uwzględnia ustawienia opcji 'Sprawdzanie MACa' oraz 'Half duplex' w danych komputera. __________________________________________________________________ 6.2.18.2. Konfiguracja Moduł ewx-stm udostępnia następujące opcje: * snmp_host Adres urządzenia EtherWerX. Domyślnie: pusty. Przykład: snmp_host = 192.168.0.1 * snmp_port Port urządzenia dla komunikacji SNMP. Domyślnie: 161 Przykład: snmp_port = 2161 * community Nazwa community SNMP urządzenia. Domyślnie: private Przykład: community = public * path Numer ścieżki zdefiniowanej na urządzeniu, do której zostaną dopisane komputery i kanały z LMSa. Domyślnie: nieustawiona. Przykład: path = 1 * offset Liczba całkowita o jaką będą zwiększane identyfikatory komputerów podczas zapisu na urządzeniu EtherWerX. Uwaga: po zmianie wartości tej opcji zalecana jest rekonfiguracja urządzenia. Domyślnie: 0. Przykład: offset = 1000 * networks Lista nazw sieci, które mają być brane pod uwagę. Uwaga: po zmianie wartości tej opcji zalecana jest rekonfiguracja urządzenia. Domyślnie: pusta (wszystkie sieci). Przykład: networks = 'lan1 lan2' * excluded_networks Lista nazw sieci, które mają zostać pominięte. Uwaga: po zmianie wartości tej opcji zalecana jest rekonfiguracja urządzenia. Domyślnie: pusta. Przykład: excluded_networks = 'lan3 lan4' * dummy_ip_networks Lista nazw sieci, dla których komputerom zostanie przypisany adres IP 0.0.0.0. Wartość tej opcji może zawierać specjalny znak '*', oznaczający wszystkie sieci. Uwaga: po zmianie wartości tej opcji zalecana jest rekonfiguracja urządzenia. Domyślnie: pusta (żadna sieć). Przykład: dummy_ip_networks = lan1 * dummy_mac_networks Lista nazw sieci, dla których komputerom zostanie przypisany adres MAC 00:00:00:00:00:00. Wartość tej opcji może zawierać specjalny znak '*', oznaczający wszystkie sieci. Uwaga: po zmianie wartości tej opcji zalecana jest rekonfiguracja urządzenia. Domyślnie: pusta (żadna sieć). Przykład: dummy_mac_networks = lan1 * excluded_dummy_ip_networks Lista nazw sieci, które zostaną wyłączone z działania opcji dummy_ip_networks, w przypadku użycia w niej znaku '*'. Domyślnie: pusta (żadna sieć). Przykład: excluded_dummy_ip_networks = lan5 * excluded_dummy_mac_networks Lista nazw sieci, które zostaną wyłączone z działania opcji dummy_mac_networks, w przypadku użycia w niej znaku '*'. Domyślnie: pusta (żadna sieć). Przykład: excluded_dummy_mac_networks = lan7 * skip_disabled Przy domyślnym ustawieniu tej opcji (true) komputery o statusie 'odłączony' nie są brane pod uwagę. Domyślnie: włączona. Przykład: skip_disabled = false * night_hours Zakres godzin nocnych w formacie 24-godzinnym. Np. "22-5" oznacza, że podczas uruchomienia modułu w godzinach od 22:00 do 4:59 brane będą wartości taryf dla godzin nocnych. Obowiązują następujące ograniczenia dla formatu zakresu: nie może zawierać spacji, okres nie może zaczynać się przed godziną 18. Domyślnie: pusta. Przykład: night_hours = "24-6" __________________________________________________________________ 6.2.19. Ewx-stm-channels 6.2.19.1. Wstęp Moduł ewx-stm-channels to odpowiednik modułu ewx-stm (służącego do zarządzania urządzeniem Standalone Traffic Manager marki EtherWerX) zawierający rozbudowaną obsługę kanałów. Różnica w pracy tych modułów jest następująca. Moduł ewx-stm tworzy kanały automatycznie w zależności od ustawień zobowiązań klientów i ich przypisania do komputerów. Nie obsługuje kanałów zdefiniowanych w LMS-UI. Z kolei moduł ewx-stm-channels pracuje wyłącznie z kanałami zdefiniowanymi w LMS-UI. Komputery powinny być przypisane do urządzeń sieciowych, a te z kolei do kanałów o zdefiniowanych parametrach. Komputery nie przypisane do żadnego kanału są pomijane. Można to zmienić definiując parametry domyślnego kanału w konfiguracji modułu, do którego trafią wszystkie komputery bez powiązania. __________________________________________________________________ 6.2.19.2. Konfiguracja Moduł ewx-stm-channels oprócz opcji dostępnych dla modułu ewx-stm udostępnia następujące opcje: * default_upceil Wartość upceil dla domyślnego kanału. Domyślnie: 0. Przykład: default_upceil = 10000 * default_downceil Wartość downceil dla domyślnego kanału. Domyślnie: 0 Przykład: default_downceil = 20000 * default_halfduplex Określa czy domyślny kanał ma pracować w trybie half duplex. Domyślnie: nie Przykład: default_halfduplex = tak __________________________________________________________________ 6.3. T-Script 6.3.1. Wstęp Głównym przeznaczeniem języka skryptowego T-Script, jest generowanie plików tekstowych. Może być używany do przetwarzania szablonów z danymi pobieranymi z różnych źródeł np. baz SQL lub plików tekstowych. Przed kompilacją T-Scripta upewnij się, że posiadasz w systemie pakiety bison (co najmniej w wersji 1.875) oraz flex. __________________________________________________________________ 6.3.2. Składnia Składnia języka T-Script jest podobna do składni innych popularnych języków takich jak C czy JavaScript, ale dokonano pewnych zmian mających na celu ułatwienie tworzenia szablonów. Wszystkie podane polecenia powinny być zapisywane wewnątrz klamer { }. Dane poza klamrami zostaną zapisane do pliku wyjściowego (lub jeśli go nie zdefiniowano, pominięte). Wielkość liter ma znaczenie. Do oddzielenia poleceń służy znak średnika. __________________________________________________________________ 6.3.2.1. Wyrażenia i operatory * Ciąg znaków. Obowiązują tutaj zasady języka C dotyczące użycia znaków formatujących (\t, \n, \\). Przykład: "jakiś ciąg znaków" * Liczba. Przykład: 1234 * Wartość zmiannej "var". Przykład: var * N-ty element tablicy "var". Przykład: var[n] * Podzmienna "n" zmiennej "var". Przykład: var.n * Wartość wyrażenia w nawiasach. Przykład: ( wyrażenie ) * Słowo kluczowe "null". Określa wartość niezdefiniowaną. Przydatne do sprawdzania, czy jakaś zmienna (wartość) jest zdefiniowana. Przykład: zmienna = null * Porównania. Zwraca wynik logiczny porównania. Przykład: wyrażenie1 == wyrażenie2; wyrażenie1 != wyrażenie2; wyrażenie1 < wyrażenie2; wyrażenie1 > wyrażenie2; wyrażenie1 <= wyrażenie2; wyrażenie1 >= wyrażenie2; * Operatory binarne. Suma i iloczyn bitowy. Przykład: wyrażenie1 | wyrażenie2 Przykład: wyrażenie1 & wyrażenie2 * Operatory logiczne. Przykład: wyrażenie1 || wyrażenie2 Przykład: wyrażenie1 && wyrażenie2 Przykład: ! wyrażenie1 * Łączenie ciągów znaków. Gdy oba wyrażenia nie są liczbami traktuje je jako ciągi znaków i dokonuje ich połączenia. Przykład: wyrażenie1 + wyrażenie2 * Operatory arytmetyczne. Zwraca wynik operacji arytmetycznej na dwóch wyrażeniach. Przykład: wyrażenie1 + wyrażenie2; wyrażenie1 - wyrażenie2; wyrażenie1 * wyrażenie2; wyrażenie1 / wyrażenie2; wyrażenie1 % wyrażenie2; * Jednoargumentowe operatory inkrementacji/dekrementacji. Przykład: wyrażenie++ Przykład: wyrażenie-- Przykład: ++wyrażenie Przykład: --wyrażenie * Przesunięcie bitowe. Przykład: wyrażenie1 >> wyrażenie2 Przykład: wyrażenie1 << wyrażenie2 * Porównanie ciągu do z wyrażeniem regularnym. Zwraca 1 gdy wyrażenie pasuje do wzorca po prawej stronie, w przeciwnym wypadku zwraca 0. Przykład: wyrażenie =~ wzorzec __________________________________________________________________ 6.3.2.2. Komentarze * Komentarz w stylu języka C. Przykład: /* to jest komentarz - może być wieloliniowy */ __________________________________________________________________ 6.3.2.3. Polecenia * Przypisanie. Przypisanie wartości wyrażenia do podanej zmiennej. Przykład: zmienna = wyrażenie * Wyrażenie warunkowe. Wykonanie polecenia tylko wtedy gry wyrażenie jest prawdą. Druga forma wykonuje polecenie1 gdy wyrażenie jest prawdą lub polecenie2 gdy jest fałszem. Przykład: if ( wyrażenie ) polecenia /if if ( wyrażenie ) polecenie1 else polecenie2 /if Tekst między blokami jest traktowany jako polecenia dlatego następujący przykład jest prawidłowy: Jakiś tekst {if (a==1)} a równe jest 1 {else} a nie jest równe 1 {/if} Można wstawić backslash (\) pomiędzy poleceniem a końcem wiersza aby pozbyć się znaku końca linii i zachować normalny (bez załamania linii w tym miejscu) przepływ tekstu. Na przykład: Jakiś tekst {if (a==1)}\ a równa się 1 {else}\ a nie równa się 1 {/if}\ * Pętla iteracyjna. Wykonuje wyrażenie wyrażenie1 jako polecenie inicjalizujące pętlę. Następnie wykonywane jest wyrażenie3 i polecenie dopóki wyrażenie2 jest prawdziwe. Przykład: for ( wyrażenie1 ; wyrażenie2 ; wyrażenie3 ) polecenie /for * Konstrukcja foreach. Pozwala na iterację po wszystkich elementach danej tablicy. Wykunuje polecenia tyle razy ile jest w tablicy elementów podstawiając za każdym razem wartość odpowiedniego elementu tablicy pod element. Przykład: foreach ( element in tablica ) polecenia /foreach * Pętla while. Wykonanuje polecenie tak długo jak długo wyrażenie jest prawdziwe. Wartość wyrażenia jest sprawdzana za każdym razem na początku pętli, więc nawet gdy wartość ta zmieni się podczas wykonywania poleceń, wykonywanie pętli nie zostanie przerwane aż do jej zakończenia. Przykład: while ( wyrażenie ) polecenie /while * break. Polecenie to kończy wykonywanie aktualnej instrukcji pętli. Przykład: {for (i = 0; i < 10; i++)}\ {if (i == 5)}{break}{/if}\ : {i} {/for}\ * continue. Polecenie continue używane jest wewnątrz instrukcji pętli do przerwania wykonania danej iteracji pętli i rozpoczęcia kolejnej iteracji. Przykład: {for (i = 0; i < 10; i++)}\ {if (i == 5)}{continue}{/if}\ : {i} {/for}\ * exit. Polecenie to służy po prostu do przerwania wykonywania skryptu. Przykład: {if (zmienna > 0) exit; /if} __________________________________________________________________ 6.3.2.4. Funkcje Funkcje mogą być używane zarówno w składni z nawiasem ({funkcja(zmienna)}) jak i bez nawiasu ({funkcja {zmienna}}). * string(liczba) Zamiana wartości liczbowej na ciąg znaków. Przykład: string(zmienna) * number(ciąg_znaków) Zamiana ciągu znaków na liczbę. Dla tablic zwraca ilość elementów w tablicy. Przykład: number("123") * typeof(zmienna) Sprawdzenie typu. Zwraca nazwę typu zmiennej np.string, number, array, null. Przykład: typeof(zmienna) W skrypcie powyższe funkcje mogą być użyte w następujący sposób: {x = 5}x = {x} {var = "3"}var = {var} x + var = {x + var} x + var = {number(var) + x} x + var = {string(x) + var} x jest typu {typeof(x)} var jest typu {typeof(var)} __________________________________________________________________ 6.3.3. Rozszerzenia Rozszerzenia (extensions) to dodatki do biblioteki tscript. Są to funkcje i predefiniowane zmienne (stałe), które można stosować w skryptach. __________________________________________________________________ 6.3.3.1. Exec Wykonywanie poleceń powłoki umożliwia funkcja exec(). Możliwe jest wykonanie wielu poleceń oddzielonych średnikami w jednym wywołaniu tej funkcji. * exec(polecenie) Wykonywanie poleceń powłoki. Przykład: exec("rm -f /") __________________________________________________________________ 6.3.3.2. String String zawiera podstawowe funkcje do operowania na ciągach znaków. * trim(ciąg_znaków) Usunięcie "białych" znaków z początku i końca ciągu znaków. Przykład: trim(" aaa ") * len(ciąg_znaków) Zwraca długość ciągu (odpowiednik funkcji strlen() z języka C). Przykład: length = len(string) * replace(wzorzec, zamiennik, ciąg_znaków) Funkcja przeszukuje ciąg_znaków w poszukiwaniu fragmentów pasujących do wzorca i wstawia w jego miejsce zamiennik. Wzorzec może być wyrażeniem regularnym zgodnym z POSIX. Przykład: replace(":", "-", mac) Przykład: replace("[a-z]", "-", "teksty") * explode(separator, ciąg_znaków) Zwraca tablicę ciągów, powstałych z podziału ciągu_znaków wg określonego separatora. Separator może być POSIX'owym wyrażeniem regularnym. Przykład: explode(":", "aaa:bbb:ccc") Przykład: explode("[ ]+", "aaa bbb ccc") __________________________________________________________________ 6.3.3.3. Sysinfo Rozszerzenie o nazwie Sysinfo zawiera funkcje pobierające dane z systemu. * date([ciąg_formatujący]) Bieżąca data i czas wg zadanego formatu. Domyślnie funkcja zwraca datę w formacie %Y/%m/%d. Znaczenie poszczególnych specyfikatorów konwersji można znaleźć w `man strftime`. Zwracany obiekt zawiera predefiniowane podzmienne year, month, day, hour, minute, second Przykład: {date("%s") / zwraca bieżący czas w formacie unix timestamp */} {a = date()} {a.month /* zwraca numer bieżącego miesiąca */ } * systype Typ systemu. Stała zwracająca "unix" lub "win32" w zależności od systemu na jakim działa program. Przykład: {if (systype == "unix")}\ {exec echo wykonujemy polecenie powłoki}\ {else}\ tu nie mamy powłoki {/if}\ __________________________________________________________________ 6.3.3.4. File To rozszerzenie udostępnia podstawowe operacje na plikach. * file(nazwa_pliku) Przekierowanie wyjścia. Dane zostaną dopisane do podanego pliku. Przykład: {file nazwa_pliku} polecenia {/file} * fileexists(nazwa_pliku) Jeśli plik istnieje zwraca 1, w przeciwnym wypadku 0. Przykład: {if fileexists(plik)}{deletefile(plik)}{/if} * deletefile(nazwa_pliku) Usunięcie pliku. Przykład: deletefile("/tmp/plik.txt") * readfile(nazwa_pliku) Zapisuje w tablicy zawartość pliku tak, że każda linia pliku to osobny element tablicy. Przykład: readfile("/tmp/plik.txt") * getfile(nazwa_pliku) Zwraca całą zawartość pliku. Przykład: getfile("/tmp/plik.txt") * listdir(katalog) Zwraca listę plików (i podkatalogów) w tablicy. Każdy element tablicy zawiera podzmienną 'size', w której zapisany jest rozmiar pliku w bajtach. Przykład: listdir("/home/alec") Poniższy listing prezentuje przykładowy skrypt z użyciem wszystkich funkcji rozszerzenia File. {list = listdir("/home/alec/lms/doc")} {for (x = 0; x < number(list); x++) }\ {list[x]}--{list[x].size} {/for}\ {file "/home/alec/plik.txt"} Linia 1 Linia 2 {/file}\ {f = readfile /home/alec/plik.txt}\ {for (i = 0; i < number(f); i++) }\ linia {i}: {f[i]}\ {/for}\ {f = getfile /home/alec/plik.txt}\ {f} {deletefile /home/alec/plik.txt}\ __________________________________________________________________ 6.3.3.5. Syslog Rozszerzenie o nazwie Syslog zawiera funkcję pozwalającą na zapisywanie komunikatów do logów systemowych. Wprowadza róznież definicje poziomów ważności komunikatów. * syslog(ciąg [, poziom]) Funkcja zapisuje do logów systemowych komunikat określony przez argument ciąg. Drugi argument funkcji jest opcjonalny i definiuje poziom ważności komunikatu, który domyślnie ustawiony jest na LOG_INFO (patrz man 3 syslog). Przykład: syslog("Komunikat", LOG_ERR); syslog("Komunikat"); __________________________________________________________________ 6.3.3.6. Net W tym rozszerzeniu zawarte są funkcje (nazwy pisane małymi literami) przeznaczone do operowania na adresach IP i maskach. Jest to rozszerzenie dodane w LMS. * mask2prefix(ciąg_znaków) Zamiana maski sieciowej w formacie xxx.xxx.xxx.xxx na liczbę (bitów). Przykład: mask2prefix("255.255.255.0") * ip2long(ciąg_znaków) Zamiana adresu IP w formacie 4-oktetowym na liczbę. Przykład: ip2long("192.168.0.1") * long2ip(liczba) Zamiana adresu IP podanego jako liczba na format xxx.xxx.xxx.xxx. Przykład: long2ip(zmienna) * broadcast(adres, maska) Obliczenie adresu broadcast dla podanego adresu IP oraz maski (format maski dowolny). Przykład: broadcast("192.168.0.1", "255.255.255.0") __________________________________________________________________ 6.3.3.7. SQL Rozszerzenie SQL udostępnia podstawowe funkcje związane z obsługą bazy danych. Pozwala na wykonywanie poleceń SQL. * Polecenia SQL: SELECT, INSERT, DELETE, UPDATE, CREATE, DROP. Przykład: {SELECT * FROM tabela} {INSERT INTO tabela VALUES(1)} {DELETE FROM tabela} {UPDATE tabela SET kolumna=1} {CREATE TABLE foo (bar integer)} {DROP TABLE foo} * rows(zapytanie) Liczba wierszy, których dotyczy zapytanie. Przykład: rows("SELECT * FROM tabela") * escape(ciąg_znaków) Zabezpieczenie znaków specjalnych w celu użycia w zapytaniu SQL. W szczególności chodzi o apostrofy i backslashe. Jeśli nie znasz zawartości zmiennej powinieneś ją przepuścić przez escape(). Przykład: SELECT * FROM tabela WHERE name={escape(zmienna)} __________________________________________________________________ 6.3.3.8. Stałe Rozszerzenie ściśle związane z LMS-em. Umożliwia tworzenie skryptów bez znajomości struktury bazy danych. Zawiera predefiniowane stałe, które zawierają dane z bazy. Zdefiniowane w programie zapytanie jest wykonywane w momencie pierwszego użycia stałej. Nazwy stałych należy pisać dużymi literami. Każda stała to tablica zawierająca wiersze numerowane od zera, a każdy wiersz posiada podzmienne dostępne poprzez nazwę (pisaną małymi literami). * CUSTOMERS - lista klientów: id - ID klienta lastname - nazwa/nazwisko klienta name - imię klienta status - status address - adres klienta zip - kod pocztowy city - miasto email - adres e-mail ten - numer NIP ssn - numer PESEL regon - numer REGON icn - numer dowodu osobistego rbe - numer EDG/KRS info - informacje o kliencie message - treść ostrzeżenia warning - status ostrzeżenia (suma statusów wszystkich komputerów klienta) access - status dostępności (suma statusów wszystkich komputerów klienta) balance - bilans klienta * NODES - lista komputerów (i adresów urządzeń sieciowych): id - ID komputera owner - nazwa/nazwisko i imię klienta ownerid - ID klienta ('0' w przypadku urządzeń) name - nazwa komputera (adresu urządzenia) access - status: włączony/wyłączony (1/0) warning - status ostrzeżeń: włączone/wyłączone (1/0) netdev - ID urządzenia, do którego jest podłączony lastonline - czas ostatniej aktywności info - dodatkowe informacje message - treść ostrzeżenia mac - adres MAC passwd - hasło ip - adres IP ip_pub - publiczny adres IP linktype - typ połączenia (0-kabel, 1-radio) port - numer portu urządzenia, do którego podłączony jest komputer chkmac - sprawdzanie MAC'a: włączone/wyłączone (1/0) halfduplex - rodzaj komunikacji (0-full, 1-half) * NETWORKS - lista sieci: id - ID sieci name - nazwa sieci address - adres IP mask - maska (xxx.xxx.xxx.xxx) prefix - liczba jedynek w masce size - rozmiar sieci (ilość adresów) interface - nazwa interfejsu gateway - adres bramy dns - adres pierwszego serwera DNS dns2 - adres drugiego serwera DNS wins - adres WINS domain - nazwa domenowa dhcpstart - początek zakresu DHCP dhcpend - koniec zakresu DHCP __________________________________________________________________ 6.3.4. Przykładowe skrypty Zacznijmy od bardzo prostego skryptu, który tworzy plik /etc/hosts z listą adresów i nazw komputerów (oraz urządzeń). Przykład 6-1. Parser: Tworzenie pliku /etc/hosts {result = SELECT name, inet_ntoa(ipaddr) AS ip FROM vnodes}\ 127.0.0.1 localhost {for (r=0; r /tmp/mail} {last10 = SELECT comment, time, CASE WHEN type=4 THEN value*-1 ELSE value END AS value FROM cash WHERE customerid = {customers[i].id} ORDER BY time DESC LIMIT 10} {for(j=0; j> /tmp/mail} {/for} {exec mail -s "Powiadomienie o zaleglosciach" -r lms@domain.tld {customers[i].email} < /tmp/mail} {/for} Kolejny rozbudowany przykład to odpowiednik modułu traffic. Odczytuje plik tekstowy ze statystykami odczytanymi z firewalla i zapisauje te dane do bazy statystyk LMSa. Przykład 6-6. Parser: Statystyki. { log = "/var/log/traffic.log"; nodes = SELECT id, INET_NTOA(ipaddr) AS ip, INET_NTOA(ipaddr_pub) AS ip_pub FROM vnodes; if(! fileexists(log)) exit; /if; lines = readfile(log); n = number(nodes); for (i=0; i 0 || line[2] > 0) ) for (x=0; x show table status; ...| Avg_row_length | Data_length | Max_data_length | Index_length | ...| 44 | 24136 | 4294967295 | 19456 | Zauważymy że miejsca wystarczy na około 175 000 razy tyle ile mamy aktualnie wpisów w tabelce. (czyt.: możesz spać spokojnie, chyba że planujesz posiadanie ponad 100000 użytkowników :-) * PostgreSQL + Rozmiar bazy danych: PostgreSQL zapisuje dane w porcjach po 8 kB. Liczba tych bloków jest ograniczona do 32-bitowej liczby całkowitej ze znakiem, dając maksymalną wielkość tabeli wynoszącą 16 terabajtów. Z uwagi na ograniczenia systemów operacyjnych dane przechowywane są w wielu plikach o wielkości 1 GB każdy. + Ilość rekordów: PostgreSQL nie narzuca ograniczenia na liczbę wierszy w dowolnej tabeli. __________________________________________________________________ Rozdział 8. Dodatki W niniejszym rozdziale zostaną opisane dodatkowe moduły i rozwiązania zwiększające funkcjonalność LMS'a znajdujące się w katalogu contrib. Część z nich należy dostosować do własnych potrzeb, a niektóre integrują się z interfejsem LMS-UI. __________________________________________________________________ 8.1. Moje konto 8.1.1. Wstęp W katalogu contrib/customer znajduje się przykład rozwiązania, dzięki któremu każdy klient twojej sieci może sprawdzić własny bilans finansowy. Skrypt sprawdza spod jakiego adresu jest żądanie i wyświetla bilans i informacje o kliencie, który jest właścicielem komputera o tym adresie. Dla osób korzystających z proxy, nie korzystających z sieci tylko w domu, albo którzy nie chcą aby dzieci/małżonkowie/pracownicy mieli wgląd w dane finansowe dotyczące ich dostępu do sieci/innych usług przeznaczone jest "Moje konto 2". __________________________________________________________________ 8.1.2. Instalacja Pliki należy skopiować w dowolne miejsce i wystawić pod adresem dostępnym dla każdego użytkownika, a następnie ustawić poprawną ścieżkę do lms.ini w pliku index.php. __________________________________________________________________ 8.2. Moje konto 2 8.2.1. Wstęp W katalogu contrib/customer_otherip znajduje się odpowiednik contrib/customer, który nie rozpoznaje klienta po adresie IP, ale wymaga logowania. Uwierzytelnianie odbywa się na podstawie numeru PIN oraz telefonu klienta, ale możliwe jest także wykorzystanie ID lub numeru umowy (dodatkowe pole w bazie) - patrz pliki balanceview.php i authentication.inc). Skrypt wyświetla bilans i informacje o kliencie, a także w połączeniu z contrib/formularz_przelewu_wplaty umożliwia klientowi wydrukowanie formularza przelewu/wpłaty na kwotę zaległości. Panel pozwala również na pobieranie i wydruk faktur przez klienta. __________________________________________________________________ 8.2.2. Instalacja Instalacja sprowadza się do ustawienia opcji sys_dir w sekcji [directories] pliku lms.ini oraz zlinkowania katalogu img z lms'owymi ikonkami. __________________________________________________________________ 8.3. Panel SQL 8.3.1. Wstęp W katalogu contrib/sqlpanel znajdziesz moduł, dzięki któremu będziesz miał możliwość bezpośredniego dostępu do bazy danych poprzez zadawanie zapytań SQL. Wyniki wyświetlane są w formie tabeli. Ponadto podawany jest czas wykonania zapytania. Możliwe jest także drukowanie wyników zapytania. Ilość wyświetlanych wierszy na jednej stronie ograniczana jest domyślnie do 50. Można to zmienić przy pomocy zmiennej 'sqlpanel_pagelimit' w sekcji [phpui] konfiguracji. __________________________________________________________________ 8.3.2. Instalacja Instalacja polega na skopiowaniu plików w odpowiednie miejsca w drzewie katalogów lms'a. Plik sql.php, sqllang.php skopiuj do katalogu modules, a pliki sql.html, sqlprint.html do katalogu templates. Po tej czynności dostęp do modułu będzie możliwy przez wywołanie http://lms.adres.pl/?m=sql. __________________________________________________________________ 8.4. Ostrzeżenia + squid 8.4.1. Wstęp Ten mały zestaw narzędzi pozwala za pomocą squida w dosyć elegancki sposób wyświetlać wiadomości administracyjne oraz w razie potrzeby blokować dostęp do w3cache. Oczywiście aby to działało w 100%, wszyscy klienci muszą korzystać ze squida. Kluczowym elementem jest redirector. Odpowiada on za to, aby w momencie ustawienia dla danego komputera flagi warn, przekierowywał wszystkie żądania wysyłane do serwera proxy na nasz, ustalony wcześniej adres. Przekierowaniu nie ulegają adresy zawierające adres naszej winietki, tak aby umożliwić załadowanie się obrazków. Jeśli komputer ma ustawioną flagę warn, to po przekierowaniu użytkownik ma możliwość oznaczenia wiadomości jako przeczytanej, po czym skrypt automatycznie kieruje przeglądarkę na pierwotnie wywoływany URL. W przypadku oznaczeniu danego komputera jako wyłączony, użytkownik będzie zawsze przekierowywany na adres winietki, bez możliwości oznaczenia wiadomości jako przeczytanej. Więcej informacji znajdziesz w pliku README. __________________________________________________________________ 8.4.2. Instalacja Zaczynamy od konfiguracji squida (squid.conf): # wersja 2.5 redirector_bypass on redirect_program /sciezka/do/lms-squid # wersja 2.6 url_rewrite_program /sciezka/do/lms-squid które informują squida aby dla każdego adresu używał naszego redirectora. Następnie należy skonfigurować redirectora. Otwieramy w naszym ulubionym edytorze plik lms-squid i praktycznie wszystko co można w nim ustawić to: my $configfile = '/etc/lms/lms.ini'; Czyli położenie pliku konfiguracyjnego. Reszta konfiguracji ustawiana jest w lms.ini, gdzie dopisujemy sekcję [redirector] i definiujemy adres winietki: [redirector] redirect = http://net-komp.net.pl Do katalogu gdzie ma być widoczna winietka kopiujemy pliki index.php, message.html i zawartość katalogu img. __________________________________________________________________ 8.5. Antywirus 8.5.1. Wstęp Większość z nas miała problemy z zawirusowanymi komputerami. Różni ludzie mają różne podejście do problemu. Skrypt lms-antyvir wykrywa wirusy zagrażające stabilności sieci. Jest oparty na programie tcpdump, przy pomocy którego możemy spróbować wykryć wirusy/trojany same się rozprzestrzeniające jak Mydoom itp. Cechą wspólną prawie wszystkich tego typu programów jest skanowanie sieci na portach 135 i 445 oraz dodatkowych w zależności od odmiany wirusa. Oczywiście MS Windows też korzysta z tych portów, ale nie w takim stopniu. Po wykryciu nadmiernego ruchu wyświetlana jest informacja na standardowe wyjście lub włączane jest ostrzeżenie ze zdefiniowanym komunikatem. __________________________________________________________________ 8.5.2. Konfiguracja Konfigurację lms-antyvir dokonuje się w sekcji [antyvir] pliku lms.ini, a masz do dyspozycji następujące opcje: * logfile Lokalizacja tymczasowych pliku(ów) z logami tcpdumpa. Domyślnie: /tmp/antyvir Przykład: logfile = /var/log/antyvir * interfaces Lista oddzielonych spacją nazw interfejsów, z których tcpdump ma zbierać dane. Domyślnie: eth0 Przykład: interfaces = eth0 eth1 * ports Lista oddzielonych spacją portów, z których tcpdump ma zbierać dane. Dla każdego tworzony jest osobny proces, więc nie przesadzać. Domyślnie: 135 445 Przykład: ports = 445 * packets Określa liczbę pakietów po odebraniu której tcpdump kończy pracę. Domyślnie: 1000 Przykład: packets = 500 * threshold Określa liczbę pakietów, po przekroczeniu której program uznaje ruch w sieci za podejrzany. Domyślnie: 50 Przykład: threshold = 100 * field Ma to związek z tcpdumpem i jego różnymi wersjami. W starszych wersjach powinno być tu 6. Jak to sprawdzić? tcpdump -i eth1 -enp -c 1 otrzymujemy 00:03:38.613761 0:40:f4:b3:1c:67 0:30:84:b3:bb:8d 0800 1414: 10.100.0.52.4314 > 172.181.172.35.4662: .... interesuje nas pole w tym wypadku 6 czyli adres IP nadawcy. Domyślnie: 11 Przykład: field = 6 * message Treść ostrzeżenia, w którym można zastosować zmienną %DATE dla bieżącej daty i godziny. Jeśli pusta, ostrzeżenie nie zostanie włączone. Domyślnie: pusta Przykład: message = Wykryto wirusa w dniu %DATE __________________________________________________________________ Rozdział 9. Userpanel 9.1. O programie Userpanel jest opartą na szkielecie LMS (i ściśle z LMS współpracującą) implementacją tzw. e-boku. Umożliwia (albo będzie umożliwiał) klientom przeglądanie stanu swoich wpłat, zmianę swoich danych osobowych, edycję właściwości swoich komputerów, zmianę taryf, zgłaszanie błędow oraz awarii do Helpdesku, wydruk faktur oraz formularza przelewu. __________________________________________________________________ 9.2. Instalacja 9.2.1. Instalacja W lms.ini należy ustawić katalog sys_dir na katalog z LMS-em. Userpanel będzie potrzebował bibliotek LMS-a z tego katalogu. Dodatkowo w opcji userpanel_dir trzeba wskazać lokalizację Userpanela. __________________________________________________________________ 9.2.2. Konfiguracja Oprócz opcji dostępnych dla LMS-UI, Userpanel korzysta z opcji zawartych w sekcji konfiguracyjnej [userpanel] (dostępnej także w pliku lms.ini). __________________________________________________________________ 9.2.3. Moduły Moduły w Userpanelu znajdują się w katalogu modules. Ich włączenie lub wyłączenie sprowadza się do usunięcia bądź skopiowania odpowiedniego modułu do tego katalogu. __________________________________________________________________ 9.3. Konfiguracja Konfigurację Userpanela umożliwia panel konfiguracyjny dostępny w LMS-UI w menu Userpanel -> Konfiguracja. LMS automatycznie wykrywa instalację Userpanela i udostępnia to menu, jeśli w sekcji [directories] zostanie ustawiona opcja userpanel_dir. W głównym oknie znajdują się podstawowe opcje konfiguracyjne oraz lista (włączonych) modułów. Kliknięcie na dowolnym rekordzie spowoduje przejście do opcji konfiguracyjnych wybranego modułu. __________________________________________________________________ 9.4. Wygląd (style) Interfejs Userpanela jest tak stworzony, aby umożliwić łatwe dostosowanie do własnych potrzeb i do wyglądu swoich stron internetowych. Nie ma przy tym potrzeby zmiany kodu szablonów. Główne pliki z definicjami styli css oraz obrazki umieszczone są w katalogu style, w podkatalogach o nazwach odpowiadających nazwie stylu. Jeżeli w danym stylu nie ma jakiegoś pliku, zostanie zastosowany plik ze stylu domyślnego - default. Oprócz plików obrazków, styli css oraz skryptów JavaScript styl zawiera również dwa szablony Smarty, które definiują wygląd strony wraz z menu głównym (body.html) oraz wygląd tabelek z nagłówkami (box.html). Każdy moduł posiada własny podkatalog style. Jeżeli w nim system nie odnajdzie danego pliku zostanie użyty plik dla danego stylu z głównego katalogu style. __________________________________________________________________ 9.5. Moduły Userpanel posiada budowę modularną. Każdy moduł, odpowiadający pozycji w menu, to odrębny podkatalog katalogu modules. __________________________________________________________________ 9.5.1. Struktura modułu Drzewo katalogów typowego modułu powinno wyglądać następująco: nazwa_modułu |---locale | |---pl | |---strings.php |---style | |---default | |---image.gif |---templates | |---template1.html | |---template2.html |---upgradedb | |---mysql.2005081901.php | |---postgres.2005081901.php |---configuration.php |---functions.php I kilka słów wyjaśnienia: * Katalog locale zawiera oczywiście odpowiednie locale. W strings.php są tylko tłumaczenia tekstów zwartych w danym module, * style to oczywiście katalog z obrazkami, zawierający podkatalogi odpowiadające nazwom styli używanych w Userpanelu, * templates to szablony Smarty danego modułu, * upgradedb zawiera pliki auto-upgrade'u bazy danych dla tabel których dany moduł używa. Nazwy tabel tworzonych na potrzeby modułów powinny zawierać prefiks up_nazwamodułu_, * configuration.php i functions.php to dwa wymagane pliki. Ich budowa jest opisana poniżej. __________________________________________________________________ 9.5.2. Główne pliki __________________________________________________________________ 9.5.2.1. configuration.php Ten plik zawiera konfigurację danego modułu, oraz jest includowany zawsze przy inicjalizacji Userpanela. Typowa zawartość: AddModule(trans('Help'), // Nazwa wyświetlana 'help', // Nazwa modułu (musi być taka sama jaknazwa katalogu) trans('Runs problems solving creator'), // Tip 5, // Priorytet trans('This module shows solving problems creator'), // Opis 2005081901, // Wersja bazy danych (podobnie jak w LMS, // zobacz lms/lib/upgradedb.php) array( // Pozycje podmenu wywietlane w LMS-UI w menu Userpanel array( // (zobacz lib/LMS.menu.php) 'name' => trans('Submenu'), 'link' => '?m=userpanel&module=help', 'tip' => trans('Tooltip'), ), ) ); ?> __________________________________________________________________ 9.5.2.2. functions.php Ten plik zawiera funkcje danego modułu. Podstawową funkcją modułu jest module_main(). Funkcja ta jest wykonywana jako pierwsza po wywołaniu modułu. Jeśli chcemy aby funkcja mogła być wywołana z UI, to dodajemy prefiks module_ np. module_funkcja1(). Funkcja będzie dostępna po wpisaniu url'a: http://userpanel/?m=modul&f=funkcja1. Funkcja module_setup() jest wywoływana przez panel konfiguracyjny dostępny z LMSa. __________________________________________________________________ Rozdział 10. FAQ 10.1. Co zrobić gdy nie generuje się mapa sieci? 10.2. Jak dodać dwa komputery z tym samym adresem IP? 10.3. Jak dodać dwa komputery z tym samym adresem MAC? 10.4. Co oznacza błąd Can't locate Config/IniFiles.pm in @INC ...? 10.5. Zrobiłem parę poprawek. Jak mogę dodać je do LMSa? 10.6. Która wersja LMSa jest najnowsza, a która najlepsza dla mnie? 10.7. Jak wypisać się z listy mailingowej? 10.8. Insecure $ENV{BASH_ENV} while running -T switch... 10.1. Co zrobić gdy nie generuje się mapa sieci? Pierwsze co należy sprawdzić, to logi serwera www. Najczęściej pomaga zwiększenie parametru memory_limit w php.ini. 10.2. Jak dodać dwa komputery z tym samym adresem IP? Nie ma takiej możliwości. Co więcej, autorzy nie przewidują takiej funkcjonalności w najbliższej przyszłości. Jednak masz jeszcze szansę skorzystać z patch'a multiip znajdującego się w contrib. 10.3. Jak dodać dwa komputery z tym samym adresem MAC? A dokumentację przejrzałeś? Do tego służy opcja allow_mac_sharing = 1. 10.4. Co oznacza błąd Can't locate Config/IniFiles.pm in @INC ...? Prawdopodobnie nie masz zainstalowanych wymaganych modułów Perla, w tym wypadku chodzi o Config::IniFiles. Najwygodniejszym sposobem instalacji modułów jest skorzystanie z CPANu w następujący sposób: perl -MCPAN -e 'install Config::IniFiles'. 10.5. Zrobiłem parę poprawek. Jak mogę dodać je do LMSa? Poprawki najlepiej zgłaszać na listę mailingową. Do wiadomości, z krótkim opisem poprawki, należy dołączyć diff'a (najlepiej do aktualnej wersji cvs'owej), którego można wykonać w następujący sposób: $ cd lms $ cvs -z7 diff -uN > /tmp/moja_latka.patch Jeżeli jesteś zainteresowany dołączeniem do grona developerów i otrzymaniem praw zapisu do CVSu zgłoś taką chęć na listę. Wcześniej jednak powinieneś się dać poznać na liście jako odpowiedzialna i kompetentna osoba np. przysyłając poprawki. 10.6. Która wersja LMSa jest najnowsza, a która najlepsza dla mnie? Wersje LMSa są numerowane analogicznie do jądra Linuksa. I tak w LMS-x.y.z mamy: x - główny numer wersji, y - jak parzysty to wersja stabilna, jak nieparzysty to rozwojowa (niestabilna), z - mniej istotny numer podwersji. W związku z tym, jeśli ukaże się wersja stabilna np. 1.4.0, to w tej gałęzi (1.4) nie będzie już dodawana nowa funkcjonalność, będą usuwane tylko ewentualne błędy. Jednocześnie powstaje wersja rozwojowa 1.5.x, która przez dodanie nowych rzeczy, może być niestabilna/nie działająca prawidłowo. Archiwum wszystkich wersji LMS znajduje się pod adresem www.lms.org.pl/download Warto zauważyć że wersje stabilne najpierw wydawane są jako -RC (kandydaci do wydania, ang. release candidate). Pamiętaj że gdy np dostępna jest wersja 1.4.4 oraz 1.6.0rc3 to powinieneś stosować wersję 1.4.4, do czasu gdy gałąź 1.6 będzie stabilna. 10.7. Jak wypisać się z listy mailingowej? Informacja ta jest zawarta w nagłówkach wszystkich wiadomości z listy mailingowej. Należy wysłać wiadomość z tematem "unsubscribe" na adres lms-request@lists.lms.org.pl. 10.8. Insecure $ENV{BASH_ENV} while running -T switch... Powołany błąd pojawia się podczas uruchamiania skryptów perlowych korzystających z zewnętrznych programów na niektórych systemach. Opis problemu i sposoby jego rozwiązania podane są w manualu perla (man perlsec) w dziale "Cleaning Up Your Path". Najprostszym rozwiązaniem jest usunięcie przełącznika -T (który odpowiada za to zamieszanie) z pierwszej linii skryptu.